Hóa thạch cho thấy loài khủng long này có nhiều gai nhọn cắm sâu vào xương.

Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature, mẫu vật được tìm thấy ở dãy Middle Atlas (Maroc), có niên đại khoảng 165 triệu năm, bao gồm đốt sống, xương sườn, xương chậu và hàng chục mảnh gai giáp. Phát hiện này giúp giới khoa học lần đầu tiên phục dựng tương đối hình dáng loài khủng long ăn cỏ dài khoảng 4 mét, nặng tới 2 tấn.

Điểm nổi bật nhất của Spicomellus là “vòng cổ” bằng xương bao quanh cổ với 10 chiếc gai lớn, gai dài nhất lên tới 87 cm. Hông và sườn cũng xuất hiện nhiều gai nhọn sắp xếp độc đáo. Đây là một cấu trúc chưa từng thấy ở bất kỳ loài động vật nào, dù còn sống hay đã tuyệt chủng.

“Lớp giáp của Spicomellus thực sự kỳ dị, khác biệt hoàn toàn so với mọi loài khủng long - hay bất kỳ sinh vật nào khác từng được phát hiện. Chúng tôi thậm chí phải chụp CT ngay để chắc chắn đây không phải là đồ giả, kiểu như ai đó dán mấy cái gai lên một cái vòng xương", tiến sĩ Richard Butler, Đại học Birmingham, đồng trưởng nhóm nghiên cứu, nhận xét.

Phát hiện này cũng cho thấy những đặc điểm tiến hóa nổi bật của loài khủng long bọc giáp, đặc biệt là vũ khí phòng thủ “chùy đuôi” đặc trưng đã xuất hiện sớm hơn khoảng 30 triệu năm so với giả thuyết trước đây.

Ngoài vai trò phòng vệ, nhóm nghiên cứu cho rằng những chiếc gai dài này có thể được dùng để phô trương, thu hút bạn tình, tương tự gạc hươu hay đuôi công. Về sau, khi áp lực săn mồi tăng cao trong kỷ Phấn trắng, họ hàng của Spicomellus tiến hóa lớp giáp gọn hơn, tập trung vào chức năng phòng thủ.

Ảnh phục dựng loài Spicomellus afer

Spicomellus afer sống trên siêu lục địa Gondwana (nay là châu Phi). Trước đây, loài này chỉ được biết đến qua một mảnh xương sườn dính gai phát hiện năm 2021. Mẫu hóa thạch mới mở ra cơ hội nghiên cứu sâu hơn về hệ sinh thái cổ đại độc đáo ở dãy Middle Atlas.

Tiến sĩ Susannah Maidment, Bảo tàng Lịch sử tự nhiên London, chia sẻ: “Chúng tôi hy vọng sẽ tiếp tục tìm thấy bộ xương hoàn chỉnh của Spicomellus và nhiều loài khủng long kỳ lạ khác tại khu vực này”.