Mô hình chung của các trại này khá giống nhau: khép kín hoàn toàn trong khuôn viên, lịch tập luyện theo kiểu quân đội, chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, cam kết một chu kỳ 28 ngày để giảm cân đáng kể. Trên video quảng cáo, đó là hình ảnh cơ sở khang trang, huấn luyện viên tận tâm, và những người đã giảm được vài chục cân chỉ sau một tháng.

Một hy vọng cuối cùng cho những người "hít thở cũng béo"

Một phóng sự điều tra trước đó của trang Giới Diện Tân Văn ghi lại câu chuyện của một chàng trai, được gọi bằng cái tên Trương Trì, phần nào lý giải vì sao mô hình này lại thu hút đông người tới vậy. Suốt cả đời, anh gắn liền với đủ loại biệt danh liên quan tới cân nặng. Nhịn ăn không được, tập luyện bỏ dở giữa chừng, châm cứu theo bài thuốc dân gian nhiều năm cũng chẳng có kết quả.

Khi lướt thấy quảng cáo trại giảm cân trên Xiaohongshu, nhìn những người có vóc dáng tương tự mình giảm cả trăm cân, anh nhìn thấy một tia hy vọng thoát khỏi cuộc sống cũ. Anh nhắn tin hỏi thẳng liệu người nặng 240 cân, tức khoảng 120kg, có được nhận vào không. Phía huấn luyện viên trả lời chắc nịch rằng họ từng nhận học viên còn nặng hơn thế, cứ yên tâm tới.

Thực tế phía sau cánh cổng khép kín

Nhưng ngày đầu bước vào trại đã khiến anh chỉ muốn quay về ngay lập tức. Chiếc giường đơn trong phòng ký túc xá hai người không đủ chỗ cho thân hình anh. Trên tường dán một dòng chữ nhắc nhở đại ý, nếu ngay cả cân nặng cũng không kiểm soát nổi thì làm sao kiểm soát được cuộc đời mình.

Bữa ăn đầu tiên tại căng tin khiến anh muốn bỏ trốn ngay lập tức. Nguyên liệu không tươi, món ăn hoặc quá mặn hoặc quá nhạt tới mức khó nuốt, tổng khẩu phần một ngày còn chưa bằng một phần ba bữa ăn bình thường trước đây của anh. Khi anh phản ánh với huấn luyện viên, câu trả lời là tới đây là để chịu khổ, muốn ăn no ăn ngon thì đừng mong giảm cân.

Một nhà báo khác từng trực tiếp tham quan một cơ sở tương tự mô tả phòng ở bẩn tới mức khó tin, không gian chật chội, quần áo không có chỗ phơi, thẻ phòng buộc phải treo bên ngoài cửa khiến học viên gần như không có chút riêng tư nào. Người hướng dẫn tham quan còn thẳng thắn nói rằng ai vào đây rồi cũng sẽ gầy đi, vì đơn giản là không ai chịu nổi cách vận hành đó mà giữ nguyên cân nặng.

Nhiều học viên khi muốn rút lại học phí đã đóng trước cũng gặp khó khăn tương tự, nhân viên phụ trách thường lảng tránh, hoặc đưa ra hàng loạt trường hợp giảm cân thành công để khẳng định mô hình không có vấn đề, ngụ ý nếu chưa thấy hiệu quả thì chỉ vì học viên chưa đủ nghe lời và chưa kiên trì đúng mức.

Sau khi ký giấy xin rời trại sớm, Trương Trì về tới phòng, thử tra cứu cụm từ trại giảm cân trên điện thoại. Kết quả đầu tiên hiện ra không phải một cơ sở nào khác, mà là một bản tin xã hội về trường hợp một học viên trại giảm cân từng tử vong đột ngột. Chi tiết đó khiến anh nhận ra mức độ rủi ro thực sự đằng sau những đoạn video quảng cáo đầy hứa hẹn mà mình từng tin tưởng.

Một ngành kinh doanh đã có quy mô cả nghìn cơ sở khắp Trung Quốc

Đây không còn là hiện tượng nhỏ lẻ. Trung Quốc hiện có khoảng một nghìn trại giảm cân đang hoạt động, mức phí dao động từ vài nghìn tới hàng chục nghìn tệ cho một chu kỳ, tùy điều kiện ở và uy tín cơ sở. Với những học viên cơ số cân nặng nhỏ, một số nơi quảng cáo có thể giảm được khoảng 5 tới 7,5kg chỉ trong 28 ngày.

Nghịch lý nằm ở chính video quảng cáo dùng để chiêu sinh. Chúng cho thấy môi trường sang trọng như khách sạn bốn năm sao, thậm chí một số hình ảnh còn được quay tại các khu nghỉ dưỡng ven biển, khiến người xem hình dung sai lệch hoàn toàn về nơi mình sắp bước vào, và vô tình tự đặt kỳ vọng cao hơn thực tế rất nhiều trước khi nhận ra sự thật.

Câu hỏi lớn hơn cả chuyện giảm cân

Điều đáng chú ý nhất trong làn sóng này không chỉ nằm ở cách vận hành, mà ở chính đối tượng đang đổ tới các trại. Trong khi tỷ lệ béo phì tại Trung Quốc tiếp tục tăng, không ít người tham gia trại giảm cân thực chất đã ở mức cân nặng khỏe mạnh từ trước. Điều đó cho thấy một khoảng cách rõ rệt giữa nhu cầu chăm sóc sức khỏe thực sự và tiêu chuẩn cái đẹp đang được mạng xã hội khuếch đại không ngừng.

Những trại giảm cân này, vì thế, không đơn thuần là câu chuyện thân hình. Chúng là một lát cắt của cả một nền văn hóa rộng hơn, nơi sự kỷ luật, quá trình chuyển hóa bản thân và hành trình cải thiện chính mình đã trở thành loại nội dung dễ chia sẻ và dễ gây chú ý bậc nhất trên mạng xã hội, bất kể người xem đang thực sự cần điều đó hay chỉ đang chạy theo một chuẩn mực bị thổi phồng.