Dạo gần đây, trên các hội trồng cây, hoa ly lửa hay còn gọi là hoa ngót nghẻo, hoa ly lửa Nhật Bản, hoa huệ lồng đèn, huệ lửa hay móng hổ, gia lan,... bắt đầu “lên sóng” dày đặc. Cánh hoa cong ngược, viền gợn sóng như ngọn lửa đang nhảy múa, màu sắc chuyển từ xanh sang vàng, cam rồi đỏ rực, nhìn là mê. 

Nhiều mẹ đã kịp “bỏ giỏ” vài bó về cắm chơi, thậm chí tính chuyện Tết này trưng bình ly lửa đỏ loè cho lạ nhà. Nhưng đi cùng vẻ đẹp đó là một sự thật không thể bỏ qua: Ly lửa là loài cây có độc, đặc biệt là phần củ. Nếu muốn chơi hoa cho vui mắt mà vẫn an toàn cho gia đình, nhất là nhà có em bé và thú cưng, chị em nhất định phải hiểu rõ trước khi rước về.

Hoa ly lửa - “ngọn lửa” leo trên giàn, nhìn một lần là nhớ

Ly lửa (tên thường gọi: Hoa ngót nghẻo, flame lily, ly lửa Nhật, gia lan, huệ lồng đèn) là loài hoa thân leo, sống nhiều năm. Cây có thân mềm, mảnh, bám vào giàn hay dây cố định để leo lên cao.

Điểm khiến người ta mê mẩn chính là dáng hoa: Cánh hoa cong ngược về phía sau, mép cánh gợn sóng, trông như những tia lửa đang cháy. Lúc mới nở, cánh còn xanh ngả vàng, sau đó dần chuyển sang cam, rồi đỏ rực. Chỉ một cây nhưng có thể cho nhiều bông khác màu trong cùng một thời điểm, nhìn rất bắt mắt. Khi vào đúng độ, cả giàn hoa như đang bùng cháy, rất hợp với không khí lễ Tết, ngày vui, chụp hình sống ảo thì khỏi chê.

Ly lửa vốn có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới như Vân Nam, Hải Nam (Trung Quốc), các nước châu Phi và Nam Á. Cây thích khí hậu nóng, ẩm, đủ sáng nên mang về trồng ở Việt Nam tương đối hợp, nhất là các vùng nắng ấm. Trong nhà phố hay căn hộ, người ta thường trồng trong chậu có giàn nhỏ để ban công, đặt sát cửa sổ, hoặc cắm bình cao trang trí phòng khách.

Ngót nghẻo đẹp mê nhưng cực độc - mẹ nào có con nhỏ, thú cưng phải đặc biệt lưu ý

Điều đầu tiên cần nói rõ: Ly lửa không phải loại hoa “hiền”. Nhiều tài liệu xếp loài này vào nhóm cây cảnh có độc, độc nhất là phần củ, nhưng thân, lá, hoa cũng không nên để trẻ nhỏ hay thú cưng nhai thử cho biết.

Chơi hoa kiểu “an toàn là trên hết”, chị em nên lưu ý:

- Không để trẻ sờ nghịch, ngắt bẻ hay cho vào miệng. Trẻ con hay tò mò, thấy hoa lạ, màu đẹp là dễ cầm lên ngửi, cắn.

- Nhà có mèo, chó càng phải cẩn thận. Tốt nhất đặt chậu hoặc bình hoa ở vị trí cao, chúng không với tới được.

- Khi cắt tỉa, thay nước, nên đeo găng tay, tránh để nhựa cây dính vào vết xước trên da. Làm xong rửa tay lại bằng xà phòng.

- Không nên để ly lửa trên bàn ăn, nơi hay chạm tay, chạm mặt, hoặc gần khu vực nấu nướng, chế biến đồ ăn.

Vẻ đẹp rực rỡ của ly lửa rất hợp với tuổi teen, các bạn trẻ thích chụp ảnh, quay reel. Nhưng với các mẹ có con nhỏ dưới 6 tuổi, tốt nhất cân nhắc kỹ: Nếu vẫn muốn chơi, hãy cắm bình ở kệ cao, góc ít qua lại, chỉ để ngắm là chính.

Thú chơi ly lửa: Từ giàn hoa ban công đến bình cắm Tết

Nếu bỏ qua yếu tố “độc”, ly lửa thật sự là loài hoa rất “đời sống” vừa có thể chơi giàn, vừa có thể cắm bình, cực hợp gu những ai thích không gian nổi bật, cá tính.

Nếu trồng giàn nhỏ ngoài ban công, chỉ cần vài củ khỏe, một chậu vừa phải và khung leo đơn giản, mùa hoa đến là cả ban công đỏ rực. Nhìn từ xa, những bông hoa cong ngược như ngọn lửa khiến bức tường nhà bớt nhàm chán, tạo cảm giác ấm áp, rộn ràng.

Nếu cắm bình chơi nhà, cắm Tết, ly lửa rất hợp với các bình thủy tinh hoặc gốm cao, miệng hẹp, để hoa vươn lên mạnh mẽ. Chỉ cần vài cành ly lửa phối cùng lá xanh đơn giản là đã đủ thành điểm nhấn trong phòng khách. Tết, nếu nhà đã tràn lan đào, mai, cúc, một góc ly lửa đỏ – vàng – cam sẽ giúp không gian trông hiện đại, lạ mắt hơn.

Lưu ý là ly lửa rất “chói”, nên phối với nền tường trắng, be hoặc gỗ mộc, tránh thêm quá nhiều màu sặc sỡ, kẻo nhìn bị rối mắt.

Muốn trồng ly lửa tại nhà: Đơn giản nhưng phải khéo

Đây là một vài hướng dẫn chăm cây của những người trồng ly lửa lâu năm.

Thời điểm trồng, thường trồng bằng củ khi thời tiết ấm, nhiệt độ ổn định trên 20°C, tầm khoảng cuối xuân – đầu hè. Nếu mua củ về mà trời còn lạnh, có thể cất ở nơi khô, thoáng, nhiệt độ trên 0°C, đừng vội đem trồng.

Đặt củ nằm ngang trong đất, lấp đất dày chừng 5 cm. Tưới nước vừa đủ ẩm, không đổ ào ào. Với chậu tròn đường kính khoảng 30 cm, có thể trồng 2 củ là đẹp, cây có chỗ để phát triển. Ly lửa rất dễ úng, vì thế đừng ham chậu quá to, đất quá bí, củ sẽ thối, không mọc nổi.

Cây thích đất tơi xốp, thoát nước tốt. Nếu tự trộn đất, có thể dùng đất thịt + chút phân hữu cơ + thêm ít giá thể dạng hạt để đất tơi, không bị nén cứng.

Ly lửa mê khí hậu nóng, càng nắng ấm càng sung. Tuy nhiên, cây chỉ thích ánh sáng tán xạ, nghĩa là nơi sáng nhưng không bị nắng trưa chiếu thẳng. Góc gần cửa sổ, ban công có rèm che là lý tưởng. Trời lạnh dưới 15°C, cây sẽ chậm phát triển, hoa kém đẹp.

Nguyên tắc là “thấy đất se mặt rồi mới tưới, tưới thì tưới đẫm một lần”. Tránh ngày nào cũng săm soi tưới một ít cho yên tâm, rất dễ gây úng. Ngày nắng nóng có thể phun sương nhẹ quanh tán lá cho cây mát, nhưng tránh phun trực tiếp lên hoa vì dễ để lại vệt nước xấu trên cánh.

Lúc mới trồng, có thể trộn sẵn một ít phân chậm tan vào đất. Khi cây cao tầm 10 cm thì thỉnh thoảng bổ sung thêm nước phân loãng (loại cho hoa, cây cảnh), khoảng 1 tuần/lần. Đến sát mùa hoa, chuyển sang phân chuyên cho hoa nở để bông to, màu rực hơn.

Cuối mùa, cây sẽ dần vàng lá và nghỉ. Lúc này giảm dần lượng nước, không vội cắt trụi thân, cứ để thân tự khô, dưỡng chất trả lại củ. Sau đó có thể đào củ lên, cất trong cát/giá thể hơi ẩm để bảo quản đến vụ sau. Ở nơi ấm quanh năm, củ có thể để trong đất, nhưng mùa lạnh hầu như không tưới.

Có nên chơi ly lửa Tết không?

Câu trả lời là: Có thể, nếu bạn hiểu rõ về độ độc của cây và biết cách bảo vệ gia đình. Với nhà có không gian rộng, không trẻ nhỏ hiếu động, ly lửa sẽ là điểm nhấn cực kỳ ấn tượng cho những ngày đầu năm mới, mang cảm giác ấm áp và bừng sáng.

Còn nếu nhà có em bé, thú cưng hay thích chạy nhảy, leo trèo, hãy ưu tiên những loại hoa “hiền” hơn. Bởi Tết là để vui, để nhẹ đầu, không ai muốn cứ đứng ngồi không yên vì lo con lỡ nghịch vào bình hoa.

Chơi hoa, quan trọng nhất vẫn là hiểu hoa, hiểu nhà mình và hiểu điều mình thật sự cần: một bình hoa đẹp nhưng an tâm, để ai bước vào cũng thấy ấm lòng, chứ không phải một “bó lửa” khiến mẹ cứ nơm nớp canh chừng cả Tết.

Cẩm Tú