Theo cơ quan điều tra, nếu số caffeine này trót lọt sang khu vực Tam Giác Vàng để phục vụ điều chế, hậu quả có thể tạo ra 150 tấn ma túy dạng lỏng hay còn gọi là “nước vui” hoặc số lượng này cũng đủ để tạo ra khoảng 163 tấn hồng phiến (WY), tương đương hàng trăm triệu viên ma túy tổng hợp.

Caffeine: Từ chất kích thích hợp pháp thành “chất độn” ma túy

Trong đời sống thông thường, caffeine là hoạt chất phổ biến có trong cà phê, nước tăng lực, thuốc giảm đau hay một số sản phẩm y dược. Tuy nhiên, trong thế giới ngầm sản xuất ma túy, đây lại là nguyên liệu có giá trị đặc biệt.

Caffeine thường được sử dụng làm “chất độn” trong quá trình pha trộn ma túy tổng hợp, đặc biệt là methamphetamine. Mục tiêu là tăng khối lượng thành phẩm, tạo cảm giác kích thích mạnh hơn và tối đa hóa lợi nhuận.

Tang vật số lượng lớn bị thu giữ tại hiện trường. Ảnh: Báo Thanh niên.

Theo báo Thanh niên, Cục trưởng Cục C04 - Thiếu tướng Ngô Thanh Bình cho biết đây chuyên án đầu tiên thu giữ số lượng hóa chất, tiền chất lớn và khác biệt về tính chất pháp luật. Bởi theo tính toán của cơ quan điều tra 50,7 tấn caffeine có thể được sử dụng để pha chế khoảng 150 tấn ma túy dạng lỏng hay còn gọi là “nước vui”, một loại chất gây nghiện đang xuất hiện ngày càng nhiều tại các quán bar, karaoke và tụ điểm giải trí. Số lượng này cũng đủ để tạo ra khoảng 163 tấn hồng phiến (WY), tương đương hàng trăm triệu viên ma túy tổng hợp lưu hành trái phép trong thế giới ngầm.

Hồng phiến WY vốn là dạng ma túy tổng hợp phổ biến tại khu vực Đông Nam Á, được pha giữa methamphetamine và caffeine theo tỷ lệ nhất định. Caffeine giúp tăng cảm giác hưng phấn, khiến người sử dụng dễ rơi vào trạng thái lệ thuộc mạnh hơn.

Các chuyên gia cảnh báo, việc sử dụng caffeine trong ma túy tổng hợp không làm giảm độc tính mà ngược lại còn khiến người dùng khó nhận biết mức độ nguy hiểm, đặc biệt trong môi trường ăn chơi của giới trẻ.

Kẽ hở pháp lý vô tình biến Việt Nam thành “trạm trung chuyển”

Điểm đáng chú ý nhất của chuyên án nằm ở việc nhóm đối tượng đã khai thác triệt để sự khác biệt pháp luật giữa các quốc gia để xây dựng đường dây buôn lậu quy mô lớn.

Tại Trung Quốc, caffeine được quản lý nghiêm ngặt do có nguy cơ bị sử dụng trong điều chế ma túy. Tại Lào, đây bị xem là tiền chất ma túy; hành vi buôn bán trái phép số lượng lớn có thể đối mặt mức án rất nặng, thậm chí tử hình.

Trong khi đó, tại Việt Nam, caffeine hiện vẫn là hóa chất được phép lưu hành hợp pháp trong ngành thực phẩm, dược phẩm và công nghiệp. Đây được coi là “vùng xám pháp lý” mà đường dây do Trần Phi Hùng (Tiến sĩ Dược, cựu Trưởng khoa Dược) bị cáo buộc đã tận dụng.

Tam Giác Vàng từ lâu là điểm nóng ma túy, các loại tội phạm liên quan đến ma túy.

Theo hồ sơ điều tra, các đối tượng sử dụng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dược để nhập khẩu caffeine dưới dạng hợp pháp. Sau đó, bằng hệ thống hóa đơn khống, hợp đồng giả và chứng từ hợp thức hóa dòng hàng, lượng hóa chất này được vận chuyển lậu sang khu vực Tam Giác Vàng.

Việc một người có chuyên môn sâu về dược phẩm tham gia điều hành đường dây khiến quá trình che giấu hoạt động phạm pháp trở nên tinh vi hơn rất nhiều. Từ cách khai báo mục đích sử dụng, lập hồ sơ nhập khẩu cho đến xây dựng mạng lưới công ty bình phong đều mang tính chuyên nghiệp cao.

“Rửa tiền” khép kín qua hệ thống công ty bình phong

Không chỉ dừng ở buôn lậu hóa chất, chuyên án còn cho thấy mô hình tài chính ngầm hoạt động cực kỳ bài bản.

Theo cơ quan điều tra, tiền thu lợi bất chính từ hoạt động buôn bán caffeine được vận chuyển từ Lào về Việt Nam thông qua các đầu mối chuyển tiền ngầm. Sau đó, dòng tiền tiếp tục được “bơm” vào tài khoản của các doanh nghiệp bình phong nhằm hợp thức hóa doanh thu.

Quy trình này tạo nên vòng tuần hoàn tài chính khép kín. Từ nhập khẩu caffeine hợp pháp vào Việt Nam, lập hóa đơn giả cắt đứt dòng hàng rồi hô biến số caffeine trong các bao xi măng, thức ăn chăn nuôi giấu trong các kiện hàng hợp pháp khác, tuồn lậu sang Tam Giác Vàng, thu tiền từ các đầu nậu ma túy, chuyển ngược dòng tiền về Việt Nam và cuối cùng là hợp thức hóa bằng hệ thống công ty và hóa đơn giả

Đây cũng là lý do chuyên án không được bóc gỡ bằng các tội danh ma túy truyền thống, mà lực lượng chức năng phải tiếp cận từ các hành vi như buôn lậu, phát hành trái phép hóa đơn, rửa tiền... Nguồn tin điều tra cho biết, gần 300 cán bộ chiến sĩ đã tham gia phá án. Lực lượng chức năng đồng thời phong tỏa khoảng 60 tài khoản ngân hàng để cắt đứt mạng lưới tài chính của đường dây.

Theo giới chuyên môn, ma túy tổng hợp hiện không còn phụ thuộc hoàn toàn vào việc sản xuất trực tiếp chất ma túy, mà ngày càng dựa nhiều vào mạng lưới cung ứng tiền chất và hóa chất phụ trợ. Điều đó khiến các loại hóa chất tưởng như vô hại như caffeine trở thành mắt xích chiến lược trong chuỗi sản xuất ma túy xuyên quốc gia.

Việc thu giữ hơn 50 tấn caffeine vì thế không đơn thuần là ngăn chặn một vụ buôn lậu hóa chất, rửa tiền bất hợp pháp mà là đòn đánh trực diện vào nguồn sống của các tổ chức ma túy hoạt động quanh khu vực Tam Giác Vàng. Nếu không bị chặn đứng, lượng hóa chất này có thể bị biến thành hàng trăm tấn ma túy tổng hợp, len lỏi vào trường học, quán bar, tụ điểm giải trí và cộng đồng thanh thiếu niên trong nhiều năm tới.

Theo báo Thanh niên, Cục trưởng C04 khẳng định sẽ nghiên cứu, tham mưu hoàn thiện các văn bản pháp luật để xử lý những vấn đề còn vướng mắc đặt ra trong giai đoạn hiện nay đối với công tác phòng, chống ma túy trong đó có việc kiểm soát chặt các loại tiền chất. Đồng thời, nhận diện các sơ hở, thiếu sót để hoàn thiện chính sách pháp luật.

Tổng hợp.