Giữ nguồn khoáng cho ngày mai

Một nguồn khoáng thiên nhiên có thể tạo nên sản phẩm khác biệt, nhưng để xây dựng thương hiệu bền vững, doanh nghiệp phải giải được bài toán khó hơn: khai thác trong giới hạn, duy trì chất lượng ổn định và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường. Câu chuyện tại Nhà máy Nước khoáng Đảnh Thạnh, Khánh Hòa, cho thấy hành trình đưa tài nguyên bản địa đến với người tiêu dùng không dừng ở khâu đóng chai.

Ngày 25/9, Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao (HVNCLC) phối hợp với Công ty Cổ phần Nước khoáng Khánh Hòa (Vikoda) tổ chức chương trình tham quan Nhà máy Nước khoáng Đảnh Thạnh. Hoạt động nằm trong chuỗi Company Tour hướng tới kỷ niệm 30 năm Chương trình HVNCLC do người tiêu dùng bình chọn, với chủ đề “Từ tài nguyên bản địa đến thương hiệu HVNCLC”.

Đại diện doanh nghiệp, chuyên gia, nhà nghiên cứu, các dự án khởi nghiệp xanh, giảng viên, sinh viên, người tiêu dùng và báo chí có dịp tìm hiểu câu chuyện nguồn khoáng, quy trình khai thác, dây chuyền sản xuất, phòng kiểm nghiệm và các sản phẩm của Vikoda. Việc đi vào nơi sản phẩm được tạo ra cũng đặt ra một câu hỏi đáng quan tâm: Điều gì giúp một lợi thế do thiên nhiên ban tặng trở thành giá trị có thể duy trì qua nhiều thế hệ?

Tham quan mỏ khoáng Đảnh Thạnh.

Vikoda thành lập năm 1990, phát triển gắn với nguồn khoáng Đảnh Thạnh tại Khánh Hòa. Theo hồ sơ doanh nghiệp, nước khoáng được khai thác ở độ sâu khoảng 220 m, nhiệt độ tại vòi khoảng 72°C. Khu vực bảo vệ nguồn rộng khoảng 35 ha; nước khoáng được dẫn qua hệ thống khép kín về nhà máy để sản xuất tại nguồn.

Những thông số ấy cho thấy đặc điểm riêng của Đảnh Thạnh, đồng thời gợi ra trách nhiệm của doanh nghiệp đối với một tài nguyên hữu hạn. Nguồn khoáng có thể là điểm khởi đầu của thương hiệu, nhưng cách khai thác hôm nay sẽ quyết định khả năng duy trì giá trị đó trong tương lai.

Bà Nguyễn Thị Nga, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nước khoáng Khánh Hòa, cho biết doanh nghiệp xác định nguồn khoáng kiềm thiên nhiên Đảnh Thạnh là tài nguyên bản địa quý giá, tạo nên giá trị nguyên bản và khác biệt cho các sản phẩm. Theo bà, khai thác hiệu quả phải đi cùng bảo tồn nguồn khoáng theo hướng bền vững.

“Nguồn khoáng Đảnh Thạnh được khai thác tối đa 500 m³/ngày đêm nhằm tránh nguy cơ cạn kiệt, bảo đảm khả năng sử dụng lâu dài cho hiện tại và tương lai”, bà Nga cho biết. Bên cạnh việc tuân thủ giới hạn khai thác được cấp phép, doanh nghiệp đầu tư máy móc, dây chuyền sản xuất để sử dụng nguồn tài nguyên hiệu quả và hạn chế tác động đến môi trường.

Giới hạn khai thác là một chi tiết quan trọng trong câu chuyện phát triển thương hiệu. Với sản phẩm dựa trực tiếp vào tài nguyên thiên nhiên, tăng sản lượng không thể là mục tiêu duy nhất. Doanh nghiệp còn phải tính đến khả năng duy trì nguồn cung, bảo vệ khu vực nguồn và sử dụng từng đơn vị tài nguyên một cách có giá trị hơn. Nếu chỉ khai thác lợi thế sẵn có mà thiếu đầu tư cho quản trị và bảo tồn, lợi thế ấy cũng có thể bị thu hẹp theo thời gian.

TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế và Du lịch, nhìn nhận nguồn khoáng Đảnh Thạnh là tài sản quý của cả doanh nghiệp lẫn địa phương. Theo ông, giá trị của nguồn tài nguyên không chỉ nằm trong sản phẩm đưa ra thị trường mà còn ở không gian sinh thái quanh khu vực nguồn khoáng.

Bà Nguyễn Thị Nga, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nước khoáng Khánh Hòa giới thiệu về mỏ khoáng Đảnh Thạnh.

Từ góc nhìn đó, ông Minh gợi mở khả năng phát triển hoạt động trải nghiệm gắn với sản xuất, cảnh quan và văn hóa địa phương. Khách tham quan có thể tìm hiểu nguồn gốc sản phẩm, cách doanh nghiệp gìn giữ tài nguyên và công việc của người lao động tại nhà máy. Đây là một hướng phát triển được chuyên gia đề xuất, cần được cân nhắc cùng yêu cầu bảo vệ khu vực nguồn khoáng.

Ông cũng nhấn mạnh giá trị xã hội từ việc tạo cơ hội để người trẻ làm việc trên quê hương. “Các bạn không phải rời xa quê nhà mà vẫn có thể lao động chính đáng, đầy tự hào trên chính mảnh đất của mình”, ông Minh chia sẻ. Với ông, gìn giữ đội ngũ trẻ hiểu và yêu tài nguyên địa phương cũng là một phần của phát triển bền vững.

Chất lượng phải được chứng minh mỗi ngày

Nếu nguồn khoáng là lợi thế đầu vào, niềm tin của người tiêu dùng được hình thành ở các công đoạn phía sau: sản xuất, kiểm nghiệm, duy trì chất lượng và đưa sản phẩm đến thị trường. Một chai nước khoáng có thể được chọn mua vì xuất xứ, nhưng để được chọn lại nhiều lần, chất lượng phải ổn định.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp HVNCLC, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA), cho rằng Việt Nam có nguồn tài nguyên bản địa phong phú. Thách thức của doanh nghiệp là nâng những giá trị được thiên nhiên ban tặng thành sản phẩm có chất lượng, được người tiêu dùng tin tưởng và có sức cạnh tranh.

Theo bà Hạnh, trong hai thập niên đầu của Chương trình HVNCLC, người tiêu dùng giữ vai trò như những “giám khảo” trực tiếp: lựa chọn thương hiệu họ tin và sẵn sàng chi tiền để mua. Bước sang giai đoạn mới, sự tín nhiệm ấy vẫn cần thiết, song doanh nghiệp còn phải đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn, hội nhập và phát triển xanh.

Nguồn tài nguyên bản địa được khai thác và phát triển các dòng sản phẩm nước khoáng thiên nhiên.

Sự thay đổi này đặc biệt rõ trong ngành thực phẩm và đồ uống. Chất lượng không thể chỉ được thể hiện bằng thông điệp quảng bá hay một lần kiểm tra đạt yêu cầu. Doanh nghiệp cần hệ thống sản xuất, quy trình tiêu chuẩn và cơ chế kiểm soát để sản phẩm giữ được sự ổn định khi quy mô thị trường mở rộng. Cùng với đó là yêu cầu sử dụng tiết kiệm năng lượng, xử lý chất thải và giảm tác động đến môi trường.

Bà Hạnh đánh giá câu chuyện Đảnh Thạnh cho thấy hai yếu tố cần đi cùng nhau: phát huy tài nguyên bản địa và xây dựng năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng. Theo bà, việc sản phẩm Vikoda từng bước tiếp cận các thị trường như Nhật Bản, Trung Quốc và Hoa Kỳ là một dấu hiệu cho thấy tiềm năng của tài nguyên Việt khi được phát triển thành sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường.

“Doanh nghiệp không chỉ đưa giá trị tốt đẹp của thiên nhiên vào sản phẩm mà còn phải bảo vệ, duy trì nguồn tài nguyên ấy cho tương lai. Khi chất lượng được bảo chứng bằng tiêu chuẩn, quy trình và hệ thống kiểm soát, sản phẩm mới có thể phát triển ổn định, bền vững và đi xa hơn trên thị trường quốc tế”, bà Hạnh nhấn mạnh.

Nhà máy Nước khoáng kiềm thiên nhiên Vikoda nằm trên khu bảo tồn rộng 35 ha.

Về phía doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Nga cho biết Vikoda đã có 22 năm liên tiếp đạt danh hiệu HVNCLC do người tiêu dùng bình chọn. Bà xem đây là sự ghi nhận đối với chất lượng sản phẩm, đồng thời là trách nhiệm phải tiếp tục giữ gìn niềm tin đã gây dựng. Theo bà, chương trình tham quan nhà máy giúp công chúng có thêm cơ hội tìm hiểu trực tiếp nguồn khoáng, quy trình sản xuất và những tiêu chuẩn doanh nghiệp áp dụng.

Đối với các dự án khởi nghiệp xanh cùng tham gia Company Tour, câu chuyện Vikoda gợi một bài học thực tế. Nhiều địa phương có nguyên liệu, sản vật hoặc tài nguyên riêng, nhưng xuất phát từ lợi thế bản địa không đồng nghĩa sản phẩm sẽ có ngay chỗ đứng. Người làm kinh doanh còn phải giải bài toán công nghệ, chất lượng, giới hạn khai thác, nhận diện thương hiệu và khả năng đáp ứng từng thị trường.

Sau 30 năm, Chương trình HVNCLC tiếp tục lấy lá phiếu của người tiêu dùng làm một thước đo niềm tin. Những chuyến đi vào nhà máy bổ sung một góc nhìn khác: tìm hiểu cách doanh nghiệp tạo ra và gìn giữ chất lượng trước khi sản phẩm lên kệ hàng. Tại Đảnh Thạnh, “ngọc trong đá” không chỉ là nguồn khoáng nằm sâu dưới lòng đất. Giá trị ấy còn nằm ở năng lực biến tài nguyên thành sản phẩm được tin dùng, trong khi vẫn giữ nguồn khoáng cho những năm sau.