Trong ẩm thực Việt Nam, mỡ lợn từ lâu đã trở thành nguyên liệu quen thuộc. Từ món rau xào, cơm rang đến các món kho truyền thống, chỉ cần thêm một chút mỡ lợn là hương vị đã trở nên đậm đà và hấp dẫn hơn.

Chính vì vậy, không ít gia đình vẫn giữ thói quen dùng mỡ lợn để nấu ăn thay cho dầu thực vật. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng việc sử dụng mỡ lợn thường xuyên, đặc biệt ở người có bệnh dạ dày, có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe.

Không chỉ liên quan đến nguy cơ tăng cân hay mỡ máu, mỡ lợn còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa, gây kích ứng niêm mạc dạ dày và làm trầm trọng thêm các triệu chứng khó chịu.

Theo TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, mỡ lợn không phải là thực phẩm hoàn toàn có hại, nhưng nếu sử dụng quá nhiều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, đặc biệt với những người có bệnh lý đường tiêu hóa.Chia sẻ trên báo VnExpress, ông cho biết:

“Chất béo động vật nếu tiêu thụ quá mức có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa và chuyển hóa của cơ thể. Với người mắc bệnh dạ dày, nên hạn chế các món nhiều chất béo và ưu tiên chế độ ăn cân bằng, nhiều rau xanh và chất xơ.”

Kích thích tiết axit dạ dày, dễ làm nặng thêm viêm dạ dày

Mỡ lợn chứa lượng lớn chất béo bão hòa và năng lượng cao. Khi ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo, dạ dày phải tiết nhiều dịch tiêu hóa hơn để xử lý thức ăn.

Điều này khiến quá trình tiêu hóa trở nên chậm hơn, đồng thời làm tăng tiết axit dạ dày. Với những người đang mắc viêm dạ dày hoặc viêm dạ dày mạn tính, tình trạng này có thể khiến các triệu chứng như ợ nóng, trào ngược axit, buồn nôn hoặc khó chịu vùng thượng vị xuất hiện thường xuyên hơn.

Một số quan sát lâm sàng cũng cho thấy, khi bệnh nhân dạ dày ăn nhiều thực phẩm giàu mỡ trong thời gian ngắn, các triệu chứng trào ngược và ợ chua có xu hướng tăng rõ rệt.

Đặc biệt, với những người nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori - tác nhân phổ biến gây viêm dạ dày - việc ăn nhiều chất béo có thể khiến sự cân bằng tiết axit trong dạ dày bị rối loạn, làm bệnh dễ tiến triển nặng hơn.

Dễ gây khó tiêu, đầy bụng và cảm giác nặng dạ dày

Một trong những vấn đề phổ biến mà người bệnh dạ dày gặp phải khi ăn nhiều mỡ lợn là cảm giác đầy bụng, khó tiêu.

Thực phẩm nhiều chất béo thường lưu lại trong dạ dày lâu hơn so với các loại thực phẩm khác. Điều này khiến quá trình tiêu hóa kéo dài và đòi hỏi nhiều dịch mật cũng như enzyme tiêu hóa hơn.

Với những người có nhu động dạ dày yếu hoặc chức năng tiêu hóa kém, lượng chất béo lớn có thể gây ra hàng loạt triệu chứng khó chịu như: đầy hơi,no nhanh sau khi ăn, ợ hơi, nấc cụt sau bữa ăn,...

Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh có thể giảm cảm giác thèm ăn, từ đó ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dưỡng chất và sức khỏe tổng thể.

Làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu

Không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, việc ăn nhiều mỡ lợn còn liên quan trực tiếp đến sự thay đổi nồng độ lipid trong máu.

Mỡ lợn chứa nhiều axit béo bão hòa – loại chất béo có thể làm tăng cholesterol “xấu” LDL trong máu nếu tiêu thụ quá mức.

Một số nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, khi tiêu thụ lượng chất béo bão hòa cao trong thời gian liên tục, nồng độ cholesterol toàn phần và LDL có xu hướng tăng, trong khi cholesterol “tốt” HDL có thể giảm nhẹ.

Đối với bệnh nhân dạ dày, tình trạng rối loạn mỡ máu có thể ảnh hưởng gián tiếp đến quá trình tuần hoàn máu và chuyển hóa của cơ thể, từ đó tác động đến chức năng tiêu hóa và sức khỏe tổng thể.

Tăng cân và tích tụ mỡ bụng

Mỡ lợn là thực phẩm có mật độ năng lượng rất cao. Chỉ một lượng nhỏ cũng có thể cung cấp nhiều calo.

Nếu sử dụng thường xuyên trong chế độ ăn hằng ngày, tổng lượng calo nạp vào cơ thể có thể vượt quá nhu cầu, dẫn đến tăng cân.

Đặc biệt, chất béo dư thừa thường tích tụ nhiều ở vùng bụng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn có thể làm tăng áp lực lên các cơ quan trong ổ bụng, bao gồm cả dạ dày.

Khi trọng lượng cơ thể tăng, nhu động dạ dày có thể bị ảnh hưởng, khiến các triệu chứng khó tiêu và trào ngược xuất hiện nhiều hơn.

Làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột

Một chế độ ăn giàu chất béo trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột.

Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều chất béo có thể làm thay đổi cấu trúc hệ vi khuẩn trong ruột, khiến vi khuẩn có hại tăng lên trong khi vi khuẩn có lợi giảm xuống.

Sự mất cân bằng này có thể làm giảm khả năng bảo vệ của hàng rào ruột, đồng thời làm tăng phản ứng viêm trong hệ tiêu hóa.

Với những người mắc viêm dạ dày mạn tính, tình trạng này có thể khiến các triệu chứng viêm kéo dài hoặc dễ tái phát hơn.

Có thể ảnh hưởng đến đường huyết

Mặc dù bản thân mỡ lợn không chứa nhiều đường, nhưng chế độ ăn nhiều chất béo có thể ảnh hưởng đến độ nhạy insulin của cơ thể.

Khi insulin hoạt động kém hiệu quả, lượng đường trong máu sau bữa ăn có thể dao động mạnh hơn. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với những người vừa mắc bệnh dạ dày vừa có nguy cơ rối loạn đường huyết.

Việc kết hợp nhiều chất béo trong khẩu phần ăn cũng có thể khiến cơ thể phải tiết nhiều insulin hơn để điều chỉnh đường huyết.

Tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan

Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa phần lớn chất béo trong cơ thể. Khi tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa, gan phải làm việc nhiều hơn để xử lý và chuyển hóa chúng.

Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ tích tụ mỡ trong gan có thể tăng lên, dẫn đến gan nhiễm mỡ.

Gan và hệ tiêu hóa có mối liên hệ chặt chẽ. Khi chức năng gan bị ảnh hưởng, quá trình tiết mật - yếu tố quan trọng trong tiêu hóa chất béo - cũng có thể bị rối loạn, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của dạ dày.

Để bảo vệ hệ tiêu hóa, người mắc bệnh dạ dày nên chú ý một số nguyên tắc trong chế độ ăn uống:

- Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, đặc biệt là mỡ động vật

- Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ

- Ăn chậm, nhai kỹ và chia nhỏ bữa ăn trong ngày

 - Tránh thức ăn quá cay, quá chua hoặc quá nhiều gia vị

- Duy trì vận động và ngủ đủ giấc