Theo quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, chế tài xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự đã được điều chỉnh theo hướng vô cùng nghiêm khắc. Nếu như trước đây, hành vi không xuất trình Giấy chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân khi có yêu cầu kiểm tra của lực lượng chức năng chỉ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng, thì khung hình phạt mới đã được nâng lên đáng kể. Cụ thể, người dân sẽ phải đối mặt với hình thức phạt cảnh cáo hoặc nộp phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Đáng chú ý, quy định xử phạt mới này bao trùm rộng rãi mọi trường hợp không xuất trình được thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước mẫu mới, căn cước điện tử hoặc giấy chứng nhận căn cước khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Sự thay đổi này đòi hỏi mỗi người dân phải lập tức hình thành thói quen luôn mang theo giấy tờ tùy thân bên mình hoặc tích hợp sẵn căn cước điện tử trên điện thoại di động để tránh những rắc rối và khoản tiền phạt không đáng có.

Cùng với việc nắm rõ mức phạt mới, người dân cũng cần lưu tâm đến giá trị sử dụng của các loại giấy tờ tùy thân hiện tại để chủ động trong các giao dịch. Theo Luật Căn cước 2023, đối với những thẻ Căn cước công dân đã được cấp trước khi luật mới có hiệu lực, người dân hoàn toàn yên tâm tiếp tục sử dụng bình thường cho đến hết thời hạn được in trên mặt thẻ mà không bắt buộc phải đi đổi ngay sang thẻ căn cước mới, trừ trường hợp có nhu cầu cấp đổi cá nhân. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chứng minh nhân dân loại cũ (9 số) đã chính thức hết giá trị sử dụng kể từ sau ngày 31 tháng 12 năm 2024. Dù vậy, các loại sổ đỏ, hợp đồng hay giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành trước đây có ghi thông tin chứng minh nhân dân cũ vẫn được giữ nguyên vẹn giá trị sử dụng. Các cơ quan nhà nước tuyệt đối không được yêu cầu người dân phải đi điều chỉnh hay đính chính lại thông tin trên những giấy tờ đã cấp đó.

Việc mang theo và xuất trình thẻ căn cước giờ đây không chỉ đơn thuần là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật mà còn mang lại vô vàn sự tiện lợi trong cuộc sống hàng ngày. Chiếc thẻ căn cước thế hệ mới có giá trị chứng minh nhân thân và chứa đựng rất nhiều thông tin quan trọng đã được tích hợp sẵn vào chip điện tử. Nhờ đó, khi người dân xuất trình thẻ căn cước để thực hiện các thủ tục hành chính hay dịch vụ công, các cơ quan chức năng không được phép yêu cầu cung cấp thêm các loại giấy tờ rời rạc khác để chứng minh những thông tin đã có sẵn trong thẻ. Thậm chí, một bước tiến lớn lao là trong trường hợp Việt Nam và các quốc gia khác có ký kết thỏa thuận quốc tế, thẻ căn cước còn có thể được sử dụng thay thế cho cả hộ chiếu hoặc giấy tờ xuất nhập cảnh, mở ra một trải nghiệm số hóa toàn diện, nhanh gọn và tối ưu nhất cho công dân khi di chuyển qua lại giữa các quốc gia.