Theo quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP, người dân có trách nhiệm xuất trình giấy tờ tùy thân còn hiệu lực để chứng minh nhân thân khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra. Hành vi không chấp hành yêu cầu xuất trình thẻ căn cước, căn cước điện tử, giấy chứng nhận căn cước hoặc các giấy tờ liên quan từ người có thẩm quyền sẽ bị xử phạt hành chính từ 500.000 đến 1.000.000 đồng. Chế tài này cũng áp dụng chặt chẽ cho các trường hợp không thực hiện đúng yêu cầu về cấp, đổi thẻ hoặc không nộp lại giấy tờ theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Tuy nhiên, quan điểm cho rằng chỉ cần quên mang căn cước sẽ lập tức bị tạm giữ là chưa chính xác. Lực lượng chức năng như cảnh sát giao thông hoặc công an khu vực thường yêu cầu xuất trình giấy tờ để phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm, kiểm tra cư trú hoặc xác minh các dấu hiệu vi phạm pháp luật. Việc người dân được mời về trụ sở công an chủ yếu nhằm làm rõ thêm các yếu tố an ninh trật tự liên quan, chứ không đơn thuần chỉ vì thiếu giấy tờ tùy thân. Mặc dù vậy, việc chủ động mang theo thẻ căn cước luôn là điều cần thiết để đảm bảo thông tin cá nhân và hỗ trợ kịp thời trong các tình huống khẩn cấp như sự cố giao thông hay vấn đề sức khỏe.

Nhằm mang lại sự tiện lợi tối đa, ứng dụng VNeID hiện là giải pháp thay thế hợp lệ và nhanh gọn nhất cho thẻ vật lý. Căn cứ theo Nghị định 59/2022/NĐ-CP, tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có giá trị hoàn toàn tương đương với thẻ căn cước công dân trong các giao dịch yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân. Nhờ đó, người dân chỉ cần mở ứng dụng trên điện thoại thông minh để xuất trình thông tin định danh, vừa đáp ứng đúng yêu cầu kiểm tra của cơ quan chức năng, vừa tránh được các rắc rối và án phạt không đáng có khi ra đường.