Tại tọa đàm “Giữ nguyên mô hình chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) và điều chỉnh thời gian chuyển giao về cấp xã”, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho biết, đến nay, 34/34 tỉnh, TP đã có 1 VPĐKĐĐ cấp tỉnh và khoảng 703 chi nhánh cấp huyện (cũ), trực thuộc Sở NN&MT, hoạt động ổn định và thống nhất về chuyên môn.

Mạng lưới này đang là đầu mối chuyên môn ngành dọc, bảo đảm đo đạc, chỉnh lý biến động, và quản trị cơ sở dữ liệu đất đai tập trung, liên thông với thuế, tư pháp, ngân hàng, công chứng. Tại TP.HCM, sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, TP đang làm sạch dữ liệu địa hành chính, số hóa dữ liệu đất đai theo số lô, số thửa để kết nối với cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM phát biểu tại toạ đàm. Ảnh: Nguyễn Châu

Theo TS Phạm Viết Thuận, việc giữ nguyên mô hình chi nhánh VPĐKĐĐ hiện nay là cần thiết, để bảo đảm tính thống nhất quản lý, an toàn dữ liệu và chất lượng phục vụ người dân trong khi hạ tầng kỹ thuật và dữ liệu số quốc gia chưa hoàn thiện. 

Đồng thời, TS Phạm Viết Thuận cũng đề nghị Chính phủ xem xét lùi thời điểm chuyển giao về cấp xã, thực hiện sau khi cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia được hoàn thiện và vận hành ổn định, bảo đảm điều kiện hạ tầng, nhân lực và tài chính cho cấp xã. 

"Nếu chuyển toàn bộ chức năng VPĐKĐĐ về xã từ 15/10/2025, trong khi số hóa chưa hoàn tất, sẽ phát sinh rủi ro gián đoạn dữ liệu, sai lệch hồ sơ, và mất an toàn thông tin. Giữ nguyên mô hình chi nhánh VPĐKĐĐ chính là giữ vững tính thống nhất trong quản lý Nhà nước, bảo đảm dữ liệu đất đai quốc gia được quản trị an toàn, minh bạch và phục vụ người dân hiệu quả trong thời kỳ chuyển đổi số", TS Phạm Viết Thuận nói.

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Đinh Tuấn, Nguyên hiệu trưởng Trường Đại học TN&MT TP.HCM cho rằng mô hình VPĐKĐĐ trực thuộc Sở NN&MT và Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường thể hiện cải cách hành chính sâu rộng, hướng tới tinh gọn, hiệu quả, hiện đại.

"Nếu triển khai đúng lộ trình, đảm bảo hạ tầng, pháp lý, nhân sự. Đây sẽ là bước tiến quan trọng giúp hệ thống đăng ký đất đai hoạt động thống nhất, minh bạch và hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững", PGS.TS Nguyễn Đinh Tuấn cho biết. 

Tại tọa đàm, các chuyên gia cũng chỉ ra những khó khăn nếu chuyển VPĐKĐĐ về cấp xã. Theo các chuyên gia, việc chuyển giao chức năng của chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã trong thời điểm hiện nay là chưa phù hợp. Bộ máy ở cấp xã vốn đã đảm nhận nhiều nhiệm vụ, nếu tiếp nhận thêm công tác đăng ký đất đai khi dữ liệu số chưa hoàn chỉnh sẽ dễ dẫn đến quá tải, gây gián đoạn và làm khó cho người dân trong việc tra cứu, giải quyết hồ sơ.

Bên cạnh đó, hệ thống pháp lý hiện hành chưa có quy định rõ ràng cho phép cấp xã thực hiện các thẩm quyền như đăng ký, cấp giấy chứng nhận hay chỉnh lý hồ sơ địa chính. Việc chuyển giao khi chưa có hành lang pháp lý đầy đủ có thể dẫn đến chồng chéo, xung đột thẩm quyền và làm suy yếu tính thống nhất trong quản lý đất đai của Nhà nước. Do đó, cần hoàn thiện cơ sở pháp lý, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật trước khi xem xét lộ trình chuyển giao về cấp xã.