Lễ hội Tháp Bà Ponagar Nha Trang là sự kiện văn hóa tâm linh truyền thống đặc sắc của đồng bào Chăm, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2012. Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 5 đến 11/5 (nhằm ngày 19 đến 25/3 âm lịch- tháng Một theo Chăm lịch).

Người dân và du khách đông nghẹt trước cổng Tháp Bà Ponagar những ngày diễn ra lễ hội

Long trọng và tôn nghiêm đoàn lễ rước nước kéo dài cả km từ Tháp Bà đến Giếng Phật ở Chùa Hải Ấn và quay lại Tháp.

Các thiếu nữ Chăm trong Rước Nước ở Giếng Phật đã bước vào khu Mandapa

Các thiếu nữ Chăm thực hiện nghi lễ dâng nước lên Mẫu tại khu vực Mandapa.

Các chức sắc Chăm với nghi thức tắm tượng Nữ thần Ponagar trong lễ Thay Y Mẫu

Ông Trần Phong (áo dài vàng) - Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa cùng đoàn đại biểu dâng hương trong điện thờ Thánh Mẫu.

Không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Chăm, lễ hội còn là biểu tượng giao thoa văn hóa Chăm- Việt, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu - nét đẹp tâm linh đặc trưng của người Việt Nam.

Ông Kadhar Kỷ, thành viên Hội đồng Chức sắc Chăm cho biết: "Vào đầu năm mới Chăm lịch cũng là dịp lễ hội Tháp Bà Ponagar, đồng bào Chăm háo hức vui mừng hội tụ về đền tháp dâng lễ bắt đầu từ Mùng 10 tháng 01 Chăm lịch (10/03 âm lịch), tưởng tri Chư vị Thần linh, Thánh Mẫu,... Chúng tôi luôn trân trọng, tự hào được đồng hành, tham gia các nghi lễ truyền thống trong lễ hội Tháp Bà Ponagar. Năm nay, được sự quan tâm của lãnh đạo chính quyền, lễ hội long trọng, tôn nghiêm và quy cũ hơn. Vì vậy, cũng đã thu hút đông hơn người thờ Mẫu cả nước hội tụ. Đồng thời tưởng tri thần linh và Thánh Mẫu, chúng tôi nguyện cầu quốc thái dân an, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, làm ăn phát đạt và sức khỏe dồi dào. Chúng tôi không chỉ cầu riêng cho mình mà còn cầu cho tất cả các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam đều được thịnh vượng".

Thiết lễ cúng Tạ Ơn, lễ Cầu an của đồng bào Chăm

Các chức sắc Chăm thực hiện Lễ cúng Rija Nagar- một trong những lễ quan trọng nhất của người Chăm, cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới, tống khứ những điều xấu uế của năm cũ.

Đồng bào Gaglai đang bái lễ ở bàn Thiên trước khi vào điện chính

Người dân các nơi hội về Tháp những đêm lễ hội

Từ mùng 10 tháng 3 âm lịch (tháng 1 Chăm lịch) , khu di tích Tháp Bà Ponagar đã thu hút hàng nghìn người Chăm từ Ninh Thuận và nhiều địa phương khác về dâng lễ, tạ ơn và cầu bình an trong năm mới. Càng vào những ngày chính lễ, người Chăm, đồng bào Raglai và người dân Việt theo tín ngưỡng thờ Mẫu từ nhiều nơi trong cả nước càng đổ về đông đúc hơn.

Được hội tụ về Tháp Bà Ponagar Nha Trang tham dự lễ hội không chỉ là niềm vinh dự, tự hào lớn lao của người Chăm, mà đó còn là hạnh phúc khát khao của tất cả những người theo tín ngưỡng đạo thờ Mẫu.

Nghi lễ Nghinh kiệu Bà từ Tháp Chính

Các đoàn hầu Mẫu lễ phục chỉn chu, rực rỡ lũ lượt về khu tháp chính

Hân hoan về hầu Mẫu dịp lễ hội Tháp Bà Ponagar

Các thiếu nữ đồng bào thiểu số vùng Tây Bắc tham dự lễ hội

Trong trang phục y áo đẹp lộng lẫy như một diễn viên tuồng lên sân khấu, Cô Trang- chủ Miếu Bà Chúa Xứ (Thủy long động) ấp bào thùng, tỉnh Cà Mau hân hoan chia sẻ: “Đoàn chúng em nhiều năm liền về đay dâng lễ  Mẫu, nhưng năm nay là lần đầu tiên chúng em được tham gia đoàn rước lễ nghinh kiệu Bà. Chúng em về trước lễ 3 hôm và tìm gặp ngay Ban nghi lễ để để xin được tham gia rước lễ. Lúc đầu, chúng em bị từ chối, vì hầu hết các đoàn đã đăng ký trước một tháng. Song, chúng em tha thiết xin đi sau cùng cũng được, miễn là được vào đoàn nghinh kiệu Bà là chúng em hạnh phúc lắm lắm rồi. Vì vậy, Ban nghi lễ đã đồng ý tạo điều kiện và chúng em rất hạnh phúc…”

Lưu niệm cùng Đoàn chầu Mẫu đếntừ Cà Mau Các đoàn Đạo Mẫu xa gần chờ vào điện chính dâng lễ

Dòng người chờ vào dâng lễ điện Mẫu những ngày lễ càng về đêm càng đông

Trong Tuần lễ hội, nhiều nghi lễ truyền thống long trong và thiêng liêng liên tục diễn ra như: lễ rước nước (đoàn nghi lễ dài hàng km); lễ cầu quốc thái dân an; lễ Mộc dục (thay y Mẫu); lễ rước kiệu; lễ cầu siêu- thả hoa đăng (trên 10.000 hoa đăng thả trên sông Cái dưới chân Đồi Cù lao); lễ dâng hương; lễ Tế cổ truyền (từ 4 giờ đến 5 giờ); lễ Thứ lễ - Tôn vương (từ 6 giờ đến 8 giờ 30 phút); lễ cúng tạ… cùng các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian Chăm và văn hóa hầu Mẫu đặc sắc.

Hạnh phúc của gia đình có hai thế hệ hầu Mẫu ở Nha Trang

Hàng ngàn người theo Đạo Mẫu sẵn sàng dưới chân tháp trước giờ nghinh kiệu Bà

Chân Tháp trước giờ nghinh liệu Bà

Ông Mang Trầu đưa đoàn bà con Raglai ở (Mỹ Hiệp-Ninh Sơn- Ninh Thuận cũ) về dự lễ, cho biết: “Lễ hội chính của người Raglai chúng tôi là mùng 4/5 âm lịch. Nhưng cùng là người theo Mẫu hệ, năm nào bào con chúng tôi cũng về đây tham dự, bái kiến Mẫu và cầu cho tất cả bà con được bình an…” 

Bô lão Mang Trầu (đầu đội cao) và nhóm bà con đồng bào Raglai ở Ninh Sơn (Ninh Thuận cũ) về dự lễ đang bái kiến ở bàn Thiên

Đoàn rước lễ chính gần 1.000 người đăng ký

Lễ hội Tháp Bà Ponagar với đa sắc màu lễ phục văn hóa dân gian của nhiều dân tộc anh em.

 Bạn Đoàn Thị Lệ Thủy- đoàn tham lễ trẻ trung đến từ TP.Đà Nẵng, cho biết: “Đoàn hầu Mẫu tụi em về đây nhiều năm liền vào dịp này. Chúng em làm nhiều ngành nghề khác nhau, nhưng năm nào cũng sắp xếp về dự lễ hội Tháp Bà Ponagar. Về được dịp này là niềm hạnh phúc rất lớn với chúng em. Thành phố Nha Trang rất đẹp, rất hấp dẫn, nhưng dâng lễ Thánh Mẫu Thiên Y A Na là lý do chính để chúng em cùng hội tụ về đây. Năm nay, lễ hội khác năm trước rất nhiều. Cùng với thời tiết mát mẻ với cơn mưa kỳ diệu sau lễ Cầu Mưa hôm trước, lễ hội tôn nghiêm, hoành tráng và trật tự hơn rất nhiều. Tất cả đều tuyệt đẹp!..."

Đoàn tín ngưỡng thờ Mẫu đến từ ở TP.Đà Nẵng

Sắc màu hầu lễ Lễ phục hầu Mẫu lộng lẫy như những trang phục cung đình xưa Các đoàn nối nhau vào dâng lễ

Mỗi nghi lễ đều long trọng, tôn nghiêm và đặc sắc, ấn tượng thu hút hàng chục ngàn người dân địa phương và du khách trong, ngoài nước kéo về xem hội. Đặc biệt, lễ rước kiệu Bà, đoàn diễu hành hàng ngàn người, xe hoa được trang trí lộng lẫy, đội nghi lễ kiệu lọng, cờ hoa rực rỡ, trống chiêng rộn ràng cùng hàng ngàn người trang phục lễ hội truyền thống lộng lẫy, mang theo các loại lễ phẩm, hoa trái, trầu cau, hương đăng xếp thành những hàng dài và di chuyển qua cung đường trước Tháp Bà trong sự chứng kiến cổ vũ của hàng ngàn người dân du khách hai bên đường. Tất cả hòa quyện tạo nên một tuyệt tác văn hóa sống động, đầy màu sắc và mê hoặc trong lòng người tham dự…

Lễ cầu siêu trước giờ thả hoa đăng bên dòng Sông Cái dưới chân Tháp

Các đoàn tranh thủ lưu lại kỷ niệm sau khu đền tháp

Lộng lẫy lễ phục hầu Mẫu

Gia đình du khách Châu Âu hạnh phúc lưu lại kỷ niệm

Bà Julia- một du khách Ba Lan thích thú chụp ảnh lưu niệm cùng nhiều người địa phương trong lễ hội, bày tỏ: "Thật thú vị và tuyệt vời khi chúng tôi đến Nha Trang và được dự lễ hội này. Trang phục của các bạn đẹp lắm. Người dân tộc thiểu số của các bạn thật hiền lành và đáng yêu! Tất cả hình ảnh gia đình chúng tôi lưu lại hôm nay chính là món quà quý giá trong chuyến du lịch này..." 

Những bức ảnh thú vị với du khách nước ngoài cùng như những người con về đảnh lễ Mẫu tại lễ hội

Du khách nước ngoài thích thú chụp ảnh kỷ niệm cùng các cô hầu lễ

Du khách Châu Âu thích thú khi hai bên lối lên tháp chính ai cũng lễ phục đặc sắc