Những ngày vừa qua việc giá cả hàng hóa, thực phẩm ở một số tăng cao gây bức xúc dư luận. Hiện Cục Quản lý thị trường (QLTT) TPHCM đã vào cuộc kiểm tra và đang đợi kết quả giám định từ ngành tài chính.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa - Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam - cho rằng Cục QLTT tại TPHCM không cần phải chờ Bộ Tài chính thẩm định, cứ theo luật mà làm, chỉ cần là bán không đúng giá niêm yết thì xử phạt.

Luật sư Trương Hồng Điền (Đoàn Luật sư TPHCM) cho biết theo Nghị định 109/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bằng Nghị định 46/2016/NĐ-CP, hành vi không niêm yết giá hàng hóa, niêm yết giá không rõ ràng sẽ bị xử phạt từ 500.000 - 1 triệu đồng và buộc trả lại số tiền đã thu cao hơn giá niêm yết cho khách hàng, nếu không xác định được khách đã mua hàng để trả lại thì nộp vào ngân sách Nhà nước.

Hành vi lợi dụng dịch bệnh để định giá bán cao bất hợp lý bị xử phạt từ 20-30 triệu đồng, nộp ngân sách Nhà nước toàn bộ số tiền thu lợi từ việc định giá bán cao bất hợp lý.

Tiến sĩ Vũ Đình Ánh - chuyên gia kinh tế - cho rằng nếu chi phí đầu vào tăng thì doanh nghiệp (DN) buộc phải điều chỉnh giá nhưng phải có thông tin về điều chỉnh giá đến người tiêu dùng và cơ quan quản lý. Nếu cố tình nâng giá bán bất hợp lý hoặc lợi dụng các tình huống như thiên tai, dịch bệnh để nâng giá là sai phạm. 

Ông Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng, DN phải có đạo đức kinh doanh, phải biết chia sẻ với xã hội trong giai đoạn khó khăn. Nếu chi phí đầu vào tăng mà muốn tăng giá phải báo cho cơ quan nhà nước để kê khai giá lại, nếu cố tình nâng giá là vi phạm pháp luật. 

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Trọng (Trường đại học Kinh tế - Luật TPHCM) cho rằng có khá nhiều chi phí phát sinh hoặc các rủi ro, thiệt hại trong vận chuyển, phân phối vì vậy các bên cần khó khăn với nhau, không nên đổ hết chi phí phát sinh đó về phía người tiêu dùng. Đây là một phần trách nhiệm của DN, thể hiện đạo đức trong kinh doanh, vừa giúp DN sớm trở lại hoạt động bình thường, giảm thiểu những thiệt hại có thể xảy ra trong lâu dài.

Nếu viện vào lý do đầu vào, chi phí nhân lực nghĩa là thiếu sự chia sẻ khó khăn, thiếu trách nhiệm đối với xã hội. Pháp luật không quy định cụ thể về trách nhiệm này nhưng đó là một phần đạo đức trong kinh doanh mà DN cần phải có nếu muốn phát triển bền vững.