Tầng hầm là phần diện tích phụ của ngôi nhà, nhưng ngày càng có nhiều gia đình lựa chọn xây dựng không gian này để tận dụng tối đa quỹ đất. Từ nơi để ô tô, xe máy, kho chứa đồ đến phòng kỹ thuật hay thậm chí là không gian sinh hoạt, tầng hầm có thể mang lại thêm rất nhiều diện tích sử dụng mà không làm thay đổi quá nhiều hình dáng bên ngoài của căn nhà. Tuy nhiên, khác với những tầng nổi, tầng hầm nằm dưới mặt đất nên phải đối mặt với nhiều vấn đề đặc thù như độ ẩm cao, nước ngầm, nguy cơ ngập, không khí kém lưu thông và thiếu ánh sáng tự nhiên. Chỉ một khâu thiết kế hoặc thi công không được tính toán kỹ cũng có thể khiến gia chủ phải đối mặt với tình trạng thấm dột, mùi ẩm mốc, đọng nước hay không gian bí bách sau một thời gian sử dụng. Vì vậy, nếu đang có ý định xây tầng hầm, gia chủ không nên chỉ quan tâm đến diện tích hay cách bố trí bên trong mà cần tính toán kỹ ngay từ giai đoạn thiết kế. Dưới đây là những vấn đề quan trọng nên đặc biệt lưu ý.

1. Đầu tư chống thấm ngay từ khi xây dựng

Đây là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu đối với bất kỳ công trình tầng hầm nào. Do nằm dưới hoặc một phần dưới mặt đất, tầng hầm thường xuyên chịu tác động của hơi ẩm trong đất, nước mưa và nước ngầm. Nếu hệ thống chống thấm không được thực hiện đúng ngay từ đầu, tình trạng ẩm, thấm rất dễ xuất hiện và thường khó xử lý triệt để khi công trình đã hoàn thiện. Gia chủ nên yêu cầu đơn vị thiết kế, thi công tính toán phương án chống thấm phù hợp với đặc điểm nền đất và điều kiện khu vực. Không chỉ tường mà sàn tầng hầm, các mạch ngừng, khe co giãn, vị trí tiếp giáp giữa tường và sàn, cổ ống xuyên tường... cũng cần được xử lý cẩn thận. Đặc biệt, không nên có tâm lý tiết kiệm chi phí ở hạng mục này. Khoản tiền đầu tư cho chống thấm từ đầu có thể lớn hơn một chút, nhưng thường vẫn hợp lý hơn nhiều so với việc phải đục tường, xử lý thấm và sửa chữa khi tầng hầm đã đi vào sử dụng.

2. Tính toán hệ thống thoát nước và phương án chống ngập

Một tầng hầm được chống thấm tốt nhưng thoát nước kém vẫn có thể gặp vấn đề khi mưa lớn hoặc xảy ra sự cố đường ống. Vì vậy, hệ thống thoát nước cần được tính toán đồng bộ ngay từ đầu. Tùy thiết kế, tầng hầm có thể bố trí rãnh thu nước, hố thu, hố ga và máy bơm thoát nước. Những vị trí có khả năng tập trung nước cần được đặc biệt lưu ý để tránh hình thành các điểm đọng nước. Nếu nhà nằm tại khu vực thường xuyên có mưa lớn hoặc nguy cơ ngập, gia chủ càng nên tính đến phương án dự phòng. Chẳng hạn, hệ thống bơm cần được kiểm tra định kỳ và có giải pháp hoạt động trong trường hợp mất điện. Lối xuống tầng hầm cũng cần được thiết kế sao cho hạn chế nước mưa chảy trực tiếp vào bên trong.

3. Đừng xem nhẹ việc thông gió

Một trong những nhược điểm dễ nhận thấy của tầng hầm là không gian thường khá kín. Nếu không có giải pháp lưu thông không khí, nơi đây dễ xuất hiện cảm giác bí bách, mùi khó chịu và độ ẩm cao. Với tầng hầm dùng để đỗ xe, vấn đề thông gió càng cần được quan tâm bởi khí thải từ phương tiện có thể tích tụ trong không gian kín. Do đó, hệ thống thông gió cần được tính toán dựa trên diện tích, công năng và cách bố trí thực tế của tầng hầm. Nếu điều kiện cho phép, gia chủ có thể tận dụng cửa thông gió, giếng trời hoặc khoảng thông tầng để đưa không khí và ánh sáng tự nhiên xuống tầng dưới. Với những tầng hầm kín, hệ thống thông gió cơ học phù hợp sẽ giúp không gian thông thoáng hơn.

4. Tận dụng ánh sáng tự nhiên nếu có thể

Không gian nằm dưới mặt đất thường thiếu ánh sáng, vì vậy nếu thiết kế cho phép, gia chủ nên tìm cách đưa ánh sáng tự nhiên vào tầng hầm. Giếng trời, sân trước tầng hầm hoặc khoảng thông tầng không chỉ giúp giảm cảm giác tối và bí mà còn khiến không gian trở nên dễ chịu hơn. Đối với những tầng hầm hoàn toàn không thể lấy sáng tự nhiên, hệ thống chiếu sáng nhân tạo cần được bố trí hợp lý. Không nên chỉ tập trung đèn ở một khu vực mà bỏ quên cầu thang, lối đi, góc khuất hay những vị trí thường xuyên sử dụng. Đặc biệt, khu vực cầu thang xuống tầng hầm cần đủ sáng để việc di chuyển thuận tiện và an toàn, nhất là vào ban đêm.

5. Thiết kế lối xuống và phương án thoát hiểm cẩn thận

Nếu tầng hầm được sử dụng thường xuyên, cầu thang và lối xuống không nên chỉ được xem như phần kết nối giữa các tầng. Đây là khu vực ảnh hưởng trực tiếp đến sự thuận tiện và an toàn trong quá trình sử dụng. Cầu thang cần có kích thước phù hợp, bề mặt hạn chế trơn trượt, tay vịn chắc chắn và hệ thống chiếu sáng đầy đủ. Nếu tầng hầm dùng để xe, phần đường dốc cũng cần được thiết kế hợp lý để phương tiện ra vào thuận tiện, đồng thời có giải pháp hạn chế nước mưa chảy xuống. Bên cạnh lối đi chính, gia chủ cũng nên trao đổi với đơn vị thiết kế về phương án thoát ra ngoài khi xảy ra tình huống bất thường như mất điện, ngập nước hoặc sự cố trong nhà. Những tính toán này có thể không được chú ý nhiều trong quá trình xây dựng, nhưng lại trở nên đặc biệt quan trọng khi tầng hầm thực sự có vấn đề.

6. Bố trí công năng hợp lý, tránh biến tầng hầm thành nơi chứa đồ

Tầng hầm có diện tích rộng không đồng nghĩa với việc có thể tận dụng để chứa mọi thứ. Nếu chất quá nhiều đồ đạc, không gian vốn đã kín lại càng trở nên chật chội, khó vệ sinh và khó kiểm tra các vị trí có nguy cơ thấm dột. Gia chủ nên xác định rõ công năng của tầng hầm ngay từ đầu. Nếu chủ yếu dùng để xe, cần ưu tiên khoảng trống cho việc di chuyển. Nếu kết hợp làm kho, nên sử dụng hệ thống kệ, tủ phù hợp và tránh đặt đồ trực tiếp xuống sàn, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ ẩm. Việc bố trí gọn gàng cũng giúp gia chủ dễ dàng phát hiện những dấu hiệu bất thường như tường ẩm, nước đọng, mùi mốc hoặc các vết nứt. Đây là những dấu hiệu không nên bỏ qua bởi càng phát hiện sớm, việc xử lý thường càng đơn giản.