Nhiều người có thói quen ăn cháo loãng hoặc uống canh trong bữa ăn với niềm tin rằng đây là cách "nuôi dưỡng" dạ dày. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tiêu hóa, thói quen này nếu duy trì lâu dài lại chính là nguyên nhân khiến hệ tiêu hóa ngày càng suy yếu.

Vì sao ăn thức ăn mềm lâu ngày lại hại dạ dày?

4

Không ít người thắc mắc: ăn cháo để bổ dạ dày, nhưng sao tiêu hóa lại ngày càng kém đi? Chỉ ăn vài miếng cơm khô đã thấy đầy bụng, nhai bánh bao cũng cảm giác nặng nề, khó chịu?

Bác sĩ Ling Jianghong, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Shuguang (Đại học Y học Cổ truyền Thượng Hải), lý giải: dạ dày cũng giống các cơ quan khác trong cơ thể, đều tuân theo nguyên tắc "dùng thì giữ được, không dùng thì mất đi". Khi được "nuông chiều" quá mức trong thời gian dài, các cơ quan trong cơ thể sẽ dần mất đi chức năng vốn có.

Dạ dày hoạt động như một "túi xay" với chức năng cốt lõi là nghiền nát và tiêu hóa thức ăn thông qua co bóp cơ trơn, hay còn gọi là "khí dạ dày" theo y học cổ truyền. Cháo và thức ăn lỏng khi vào dạ dày hầu như không cần nghiền nát, khiến dạ dày không có cơ hội "tập luyện". Lâu dần, cơ trơn thành dạ dày sẽ teo lại, nhu động suy giảm, giống hệt cơ bắp bị liệt vì không vận động.

Các nghiên cứu cũng xác nhận: chế độ ăn lâu dài thiên về thức ăn lỏng làm mỏng và giãn cơ trơn thành dạ dày, đồng thời làm giảm đáng kể khả năng nhu động. Đó là lý do khi quay lại ăn cơm bình thường, dạ dày phản ứng với đầy hơi, khó tiêu và cảm giác nặng nề.

Nguyên tắc vàng: Ăn khô trước, ăn ướt sau

Y học cổ truyền Trung Quốc từ lâu đã đề xuất phương pháp "tách biệt khô và ướt" để bảo vệ dạ dày. Cụ thể, nên tập trung ăn các thực phẩm tương đối khô như cơm, bánh bao, rau và protein trước; tránh ngâm cơm trong canh hoặc vừa ăn vừa uống nhiều nước.

Khi thức ăn khô tiếp xúc với dạ dày, nó kích thích các thụ thể cảm giác, thúc đẩy nhu động đều đặn và tiết axit dạ dày - giúp tối ưu hóa quá trình tiêu hóa và liên tục "rèn luyện" cơ trơn dạ dày.

Ngược lại, uống nhiều canh hoặc nước trong khi ăn sẽ làm loãng thức ăn, đẩy nhanh tốc độ làm rỗng dạ dày trước khi thức ăn được tiêu hóa đúng mức. Điều này vừa tước đi cơ hội hoạt động của dạ dày, vừa làm loãng axit dạ dày và enzyme tiêu hóa, gây ảnh hưởng xấu đến hấp thụ dinh dưỡng.

Nhiều người hiểu sai quan niệm "dạ dày thích độ ẩm" - nghĩ rằng càng uống nhiều canh càng tốt. Thực chất, "độ ẩm" ở đây chỉ nghĩa là niêm mạc dạ dày cần đủ nước, chứ không phải được bơm vào lượng lớn chất lỏng mỗi bữa.

Cách đúng là uống một bát súp nhỏ trước bữa ăn để làm trơn đường tiêu hóa và "đánh thức" dạ dày. Sau đó, tập trung ăn thức ăn, nhai kỹ mỗi miếng khoảng 20–30 lần để nước bọt trộn đều với thức ăn - kích thích hoạt động dạ dày hiệu quả hơn.

Với những ai thích ăn cháo, hãy áp dụng nguyên tắc "khô trước, ướt sau": ăn rau, protein và ngũ cốc nguyên hạt trước, sau đó mới kết thúc bằng một lượng nhỏ cháo loãng. Cách này vừa hỗ trợ tiêu hóa, vừa tránh được biến động lớn về đường huyết sau bữa ăn. Với những người chức năng tỳ vị đã suy yếu, không nên chuyển đột ngột sang thức ăn cứng. Hãy tiến hành theo từng bước: bắt đầu với cháo đặc, dần chuyển sang cơm mềm, rồi thử thức ăn khô - từng bước một để đánh thức và phục hồi năng lượng cho dạ dày.

Điều quan trọng nhất là kiên nhẫn. Dạ dày không thể hồi phục trong một sớm một chiều, nhưng nếu được "tập luyện" đúng cách và đều đặn, chức năng tiêu hóa hoàn toàn có thể cải thiện đáng kể theo thời gian.

Theo Aboluowang