Theo cuốn Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của cố GS.TS Đỗ Tất Lợi, ngải cứu sở hữu vị đắng, tính ấm, có tác dụng ôn ấm kinh mạch, trừ hàn thấp, cầm máu và bồi bổ thể trạng. Dưới góc nhìn của y học hiện đại, loại rau dân dã này chứa nguồn hợp chất sinh học dồi dào như flavonoid, tinh dầu thujone, chamazulene cùng các vitamin A, C, K và hệ khoáng chất thiết yếu.

Ảnh minh họa

7 lợi ích nổi bật của cây ngải cứu

Nhiều gia đình trồng và ăn cây ngải cứu quanh năm, nhưng khi được hỏi loại rau này thực sự có tác dụng gì cho cơ thể thì lại... "ngớ người ra". Nhiều người ăn chỉ vì nghiện cái vị đắng ngọt quen thuộc, có người biết tốt cho sức khỏe nhưng hỏi cụ thể tốt thế nào thì chẳng thể kể tên.

Thực chất, vượt xa vai trò của một loại rau gia vị thông thường, ngải cứu nếu biết trồng và ăn đúng cách sẽ mang lại hàng loạt lợi ích sức khỏe và sắc đẹp vượt trội:

1. Bảo vệ tế bào, chống lão hóa

Ảnh minh họa

Trong cây ngải cứu chứa nguồn hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ, nổi bật là các flavonoid như apigenin, luteolin và quercetin. Các chất này đóng vai trò như lá chắn sinh học, trung hòa các gốc tự do gây hại, bảo vệ tế bào khỏi quá trình lão hóa sớm và hỗ trợ làm đẹp da từ bên trong.

2. Giải tỏa căng thẳng, hỗ trợ ngủ sâu giấc

Hoạt chất cineol cùng các vitamin nhóm B có trong tinh dầu ngải cứu có khả năng làm dịu hệ thần kinh trung ương. Khi cơ thể mệt mỏi hay đối mặt với chứng mất ngủ mãn tính, ăn ngải cứu giúp thư giãn mạch máu não, hỗ trợ an thần nhẹ và đưa cơ thể vào giấc ngủ sâu tự nhiên.

3. Thúc đẩy đốt cháy mỡ thừa, hỗ trợ giữ dáng

Các hoạt chất sinh học trong ngải cứu kích thích quá trình chuyển hóa năng lượng, giúp phân giải chất béo lắng đọng và thúc đẩy bài tiết độc tố qua hệ bài tiết. Đây là lý do ngải cứu được nhiều chị em ưu ái đưa vào thực đơn ăn kiêng an toàn.

4. Kích thích tiêu hóa, làm dịu nhanh cơn đầy hơi

Ảnh minh họa

Nhờ các thành phần đắng tự nhiên (bitter glycosides), ngải cứu giúp kích thích dạ dày và tuyến tụy tăng tiết dịch vị, hỗ trợ tiêu hóa thức ăn nhanh chóng. Nhờ đó, loại rau này giúp đánh bay cảm giác đầy hơi, trướng bụng và làm dịu cơn đau do co thắt dạ dày hiệu quả.

5. Kháng viêm mạnh mẽ, giảm sưng đau xương khớp

Các tinh dầu chamazulene và thujone có đặc tính chống viêm, giảm đau vượt trội. Việc ăn các món chế biến từ ngải cứu giúp kích thích lưu thông khí huyết, giải phóng áp lực tại các khớp xương, làm giảm tình trạng đau mỏi thắt lưng hay tê dại tay chân mỗi khi thời tiết chuyển mùa.

6. Điều hòa chu kỳ kinh nguyệt

Y học cổ truyền lẫn hiện đại đều ghi nhận ngải cứu có tính ấm, tác dụng ôn ấm tử cung, thúc đẩy tuần hoàn máu ở vùng chậu. Ăn ngải cứu đúng chu kỳ giúp giảm các cơn đau bụng kinh dữ dội, điều hòa kinh nguyệt và hỗ trợ phụ nữ bồi bổ lại lượng máu đã mất.

7. Thải độc gan và thanh lọc cơ thể

Ảnh minh họa

Các hoạt chất polyphenol cùng lượng kali, sắt dồi dào trong ngải cứu hỗ trợ tăng cường chức năng giải độc của gan và thận. Ăn ngải cứu điều độ giúp cơ thể đào thải lượng muối thừa cùng chất thải tích tụ, giúp thanh lọc máu và giảm nguy cơ nổi mụn nhọt.

Những món ăn hấp dẫn và tốt cho sức khỏe từ ngải cứu 

Để tận dụng tối đa nguồn dưỡng chất phong phú, bạn có thể linh hoạt biến tấu ngải cứu trong mâm cơm hàng ngày với vài gợi ý:

- Trứng gà chiên ngải cứu: Đánh đều ngải cứu thái nhỏ với trứng gà rồi chiên chín vàng. Món ăn này vừa đưa cơm vừa giúp giải cảm, giảm đau đầu tức thì.

- Gà ác tần ngải cứu: Hầm gà ác cùng ngải cứu tươi, táo đỏ và kỷ tử. Đây là món ăn hàng đầu giúp phục hồi thể lực cho người mới ốm dậy hoặc cơ thể suy nhược.

- Canh ngải cứu nấu thịt nạc: Thịt thăn băm nhỏ xào sơ, thêm nước đun sôi rồi thả ngải cứu vào. Bát canh thanh mát giúp làm ấm tỳ vị và giải nhiệt rất tốt.

Lưu ý quan trọng khi trồng và ăn ngải cứu

Dù mang lại vô vàn lợi ích, các chuyên gia khuyến cáo không nên ăn ngải cứu quá 1 - 2 lần mỗi tuần. Hoạt chất thujone có trong tinh dầu ngải cứu nếu nạp quá nhiều có thể gây kích thích thần kinh quá đà và gây áp lực lên tế bào gan. Phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu tuyệt đối tránh ăn ngải cứu do nguy cơ kích thích co bóp tử cung gây sẩy thai. Những người bị viêm gan hoặc thể trạng nóng trong cũng nên hạn chế dùng.

Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, với các gia đình tự trồng ngải cứu tại nhà, không nên gieo trồng quá dày vì môi trường bí ẩm dễ phát sinh sâu bệnh. Bạn nên thường xuyên cắt tỉa phần ngọn để kích thích cây ra nhánh mới, giúp bụi cây luôn thấp gọn và tập trung dồi dào dược tính. Nên thu hoạch sau 30 - 40 ngày trồng khi lá còn non, tránh để cây già trổ hoa vì lúc này lá sẽ cứng, bị đắng gắt và suy giảm lượng dưỡng chất.