Lá lốt là loại cây cực kỳ quen thuộc trong vườn nhà hay góc sân, ban công của các gia đình Việt. Loại cây này cũng có đa dạng cách dùng, từ nấu ăn tới phơi khô làm trà/thuốc, dùng ngâm chân, nấu nước cây lá lốt tươi dùng ngoài da, thậm chí là trông như cây cảnh hay cây giúp đuổi côn trùng.

Lá lốt có hàm lượng canxi, sắt, photpho và vitamin C dồi dào. Cùng những hoạt chất quý như Piperine, Alkaloid và các loại tinh dầu đặc trưng như Benzyl axetat. Đây là những thành phần "vàng" giúp kháng khuẩn và chống oxy hóa mạnh mẽ, biến khóm rau bình dân trở thành một vị thuốc đa năng mà nhiều gia đình vẫn đang lãng phí vì chưa biết cách khai thác đúng tầm.

10 lợi ích sức khỏe và làm đẹp từ lá lốt

Khi dùng lá lốt đúng cách, bạn sẽ nhận được rất nhiều lợi ích sức khỏe và làm đẹp như:

- Giảm đau nhức xương khớp: Nhờ tính ấm và các tinh dầu giúp tán hàn, lá lốt làm dịu nhanh các cơn đau lưng, mỏi gối. Hoạt chất Alkaloid trong lá đóng vai trò như một chất giảm đau tự nhiên, đặc biệt hiệu quả khi thời tiết chuyển lạnh gây co thắt mạch máu vùng khớp.

- Trị chứng ra mồ hôi tay chân: Lá lốt giúp ổn định hệ thống bài tiết và kinh vị. Việc dùng nước lá lốt sao vàng hạ thổ giúp làm ấm các đầu chi, cải thiện tình trạng dương hư, từ đó giảm hẳn hiện tượng mồ hôi trộm và lạnh tay chân.

- Hỗ trợ điều trị bệnh trĩ: Hoạt chất Piperine có khả năng kháng viêm và làm bền thành mạch mạnh mẽ. Xông hơi bằng lá lốt giúp giảm sưng đau, sát khuẩn vùng hậu môn và hỗ trợ co búi trĩ nhờ tác động nhiệt kết hợp tinh dầu.

- Chăm sóc phụ khoa và khử mùi: Khả năng sát khuẩn từ tinh dầu lá lốt giúp đẩy lùi nấm ngứa và viêm nhiễm âm đạo. Khi kết hợp với nghệ, hỗn hợp này tạo ra một lớp màng bảo vệ tự nhiên, khử mùi hôi và làm dịu các vùng da nhạy cảm.

- Trị mụn nhọt và tổ đỉa: Bã lá lốt tươi chứa các kháng sinh thực vật giúp hút mủ, tiêu sưng và cô lập vùng viêm nhiễm. Đây là giải pháp hữu hiệu cho các vết thương ngoài da cứng đầu, giúp kích thích lên da non nhanh hơn.

- Bảo vệ hệ tim mạch và ngăn xơ vữa: Tinh dầu trong lá hỗ trợ chống loạn nhịp tim và ngăn ngừa các mảng xơ vữa động mạch. Các chất chống oxy hóa giúp mạch máu đàn hồi tốt hơn, giảm áp lực lên cơ tim.

- Giải cảm, trị ho và viêm xoang: Nhờ vị cay nồng và tính ấm, lá lốt kích thích bài tiết mồ hôi để giải độc. Khi dùng đường ngửi (vò nát nhét mũi), tinh dầu tác động trực tiếp vào các hốc xoang, làm loãng dịch nhầy và giảm nghẹt mũi.

- Chống lão hóa và nuôi dưỡng da: Hàm lượng Vitamin E và Lutein dồi dào là những tấm khiên bảo vệ tế bào da khỏi gốc tự do. Sử dụng lá lốt giúp duy trì độ ẩm và độ đàn hồi, ngăn ngừa sự hình thành các nếp nhăn sớm.

- Cải thiện hệ tiêu hóa và đầy hơi: Hoạt chất trong lá lốt kích thích tiết enzyme tiêu hóa, giúp làm ấm bụng, trị nôn mửa và giải quyết tình trạng khó tiêu sau các bữa ăn nhiều chất đạm.

- Trị hôi chân và lưu thông khí huyết: Ngâm chân với lá lốt và muối trước khi đi ngủ giúp giãn nở mạch máu bàn chân, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ, tiêu diệt vi khuẩn gây mùi và giúp đôi chân thư giãn tuyệt đối sau ngày dài.

Một số lưu ý khi dùng lá lốt?

Để giữ dược tính cao nhất khi dùng lá lốt, bạn nên ăn sống, ép nước hoặc nấu không chín kỹ. Riêng với các bài thuốc trị xương khớp, việc sao vàng hạ thổ (rang lá lốt khô cho vàng rồi úp xuống đất cho nguội) trước khi sắc nước sẽ giúp hoạt chất phát huy công dụng tối ưu hơn.

Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp để dùng hoặc dùng nhiều lá lốt. Vì lá lốt có tính rất nóng, nên những người đang bị nhiệt miệng, nóng gan hoặc đau dạ dày thể nhiệt (ợ chua, nóng rát thượng vị) tuyệt đối không nên dùng để tránh làm tình trạng viêm loét nghiêm trọng hơn. Đặc biệt, phụ nữ đang cho con bú cần cực kỳ cẩn trọng, bởi việc ăn quá 100g lá lốt mỗi ngày là nguyên nhân hàng đầu gây mất sữa hoặc làm sữa bị loãng, thiếu chất. 

Ngoài ra, do chứa hàm lượng tinh dầu và Alkaloid đậm đặc, những người có cơ địa dị ứng họ Hồ tiêu không nên đắp trực tiếp lá giã nát lên da để tránh bỏng rát, kích ứng. Tốt nhất, mỗi người chỉ nên duy trì liều lượng từ 50-100g/ngày để đảm bảo cơ thể hấp thụ dược tính một cách an toàn nhất.

Một số lưu ý khi trồng và chăm sóc cây lá lốt

- Vị trí: Trồng nơi râm mát, tránh nắng gắt trực tiếp để lá không bị cháy và giữ được hàm lượng tinh dầu cao nhất.

- Độ ẩm: Tưới nước đều đặn vào sáng sớm hoặc chiều mát, giữ đất luôn ẩm nhưng phải thoát nước tốt để tránh thối rễ do nấm.

- Dinh dưỡng: Bổ sung phân hữu cơ (phân chuồng ủ hoai) định kỳ mỗi 15-20 ngày để lá mọc dày, xanh đậm và tích lũy nhiều hoạt chất Piperine.

- Tỉa cành: Cắt bỏ các cành già, lá héo để cây thông thoáng, giúp ánh sáng len lỏi vào các kẽ lá dưới, ngăn ngừa sâu bệnh tích tụ.

- Thu hoạch: Hái từ gốc lên ngọn, nên chừa lại khoảng 10-15cm thân cây để kích thích các chồi mới mọc ra nhanh và khỏe hơn. Nên hái vào buổi sáng khi chưa nắng lớn.

Tổng hợp