Mùa thu tới mang theo tiết trời se lạnh cùng những cơn gió hanh khô đặc trưng. Độ ẩm không khí giảm mạnh khiến làn da dễ bị nứt nẻ, niêm mạc mũi họng khô rát, làm gia tăng các bệnh đường hô hấp. Để cải thiện không gian sống, máy tạo độ ẩm trở thành vật dụng "bất ly thân" trong nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách, thiết bị này có thể vô tình biến thành "ổ vi khuẩn", gây hại ngược lại cho sức khỏe.

Ảnh minh họa 

Mối nguy hô hấp tiềm ẩn đằng sau làn sương ẩm

Nhiều người nghĩ đơn giản rằng chỉ cần đổ nước vào bình và bật máy là không khí sẽ sạch, ẩm, mát. Tuy nhiên, các chuyên gia tai mũi họng cảnh báo việc lạm dụng hoặc dùng thiết bị này sai quy cách có thể vô tình đưa hàng triệu mầm bệnh vào sâu trong phế quản:

1. Hiểm họa từ "bụi mịn khoáng chất"

Báo cáo từ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) chỉ ra rằng, việc dùng nước máy sinh hoạt chứa canxi và magie trong máy tạo độ ẩm siêu âm sẽ xé nhỏ các khoáng chất này thành lớp bụi mịn trắng xả trực tiếp vào không khí. Khi hít phải, các hạt bụi khoáng tích tụ tại phế nang, làm suy giảm chức năng hô hấp, kích ứng niêm mạc và dễ bùng phát các cơn hen suyễn cấp tính.

2. Hội chứng "Phổi máy tạo độ ẩm" (Humidifier Lung)

Ảnh minh họa

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), môi trường nước đọng không được làm sạch thường xuyên là nơi sinh sôi lý tưởng của nấm mốc Aspergillus và vi khuẩn Legionella. Khi máy hoạt động, các bào tử nấm bị phân tán thành hạt sương siêu nhỏ, đi thẳng vào đường hô hấp dưới. Đây là nguyên nhân chính gây ra chứng viêm phổi phản ứng dị ứng, sốt hơi nước và tổn thương mô phổi kéo dài.

3. Sự bùng phát của mạt bụi nhà (House Dust Mites)

Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ (NIAID) nhấn mạnh rằng mạt bụi nhà phát triển mạnh nhất ở độ ẩm trên 60%. Thói quen bật máy 24/24 giờ khiến không khí bão hòa ẩm, tạo điều kiện cho loài sinh vật siêu nhỏ này sinh sôi bùng nổ – tác nhân hàng đầu gây ra chứng nghẹt mũi, hắt hơi dai dẳng và viêm da cơ địa

4. Kích ứng từ tinh dầu hóa sương

Ảnh minh họa

Đổ trực tiếp tinh dầu không hòa tan vào bình nước làm biến tính chất liệu nhựa của máy, giải phóng các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs). Khi hít phải làn sương chứa VOCs này, niêm mạc đường thở của người sử dụng dễ bị bỏng rát, kích ứng và co thắt phế quản. Đặc biệt càng nguy hiểm nếu dùng tinh dầu mùi quá nồng, chứa hóa chất không an toàn hay nguồn gốc không uy tín.

Dùng máy tạo độ ẩm thế nào mới chuẩn và an toàn cho cả nhà?

Để thiết bị phát huy tối đa công dụng bảo vệ sức khỏe mà không gây ra tác dụng phụ, các gia đình nên nằm lòng những lưu ý quan trọng sau:

- Bộ lọc và nguyên liệu đầu vào: Tuyệt đối chỉ dùng nước tinh khiết hoặc nước cất. Nếu máy có khay chứa tinh dầu riêng thì mới sử dụng, không đổ chung vào bình chứa nước.

Ảnh minh họa

- Kiểm soát bằng ẩm kế: Duy trì độ ẩm trong phòng ở mức 40 - 50%. Khi thấy xuất hiện hơi nước ngưng tụ thành giọt trên cửa kính hay mặt bàn, đó là dấu hiệu không khí đã bão hòa ẩm và cần ngắt thiết bị ngay lập tức.

- Vị trí và khoảng cách lắp đặt: Đặt máy trên bề mặt phẳng, cao hơn mặt sàn ít nhất 50 - 60cm để sương kịp khuếch tán trước khi rơi xuống. Tránh hướng luồng sương trực tiếp vào đầu giường ngủ, đồ điện tử hoặc tường gỗ.

- Tần suất vệ sinh định kỳ: Thay toàn bộ nước mới mỗi ngày. Sau mỗi 3 ngày sử dụng, tháo rời bình chứa để súc rửa bằng dung dịch giấm trắng pha loãng, lau khô hoàn toàn trước khi tiếp tục vận hành.

Ảnh minh họa

- Lưu ý đặc biệt cho gia đình có trẻ nhỏ và người cao tuổi: Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo hệ hô hấp của trẻ nhỏ có đường kính phế quản rất nhỏ và niêm mạc mỏng mỏng, cực kỳ nhạy cảm với sự thay đổi của độ ẩm và vi sinh vật trong không khí. Đối với gia đình có trẻ nhỏ và người cao tuổi, tuyệt đối không duy trì máy tạo độ ẩm suốt cả ngày lẫn đêm trong phòng ngủ kín. Thời điểm lý tưởng nhất là chỉ bật máy trước khi ngủ khoảng 2 - 3 tiếng hoặc vào các khung giờ độ ẩm ngoài trời giảm xuống quá thấp.

Bên cạnh việc điều chỉnh không khí, hãy chủ động giữ ấm vùng cổ, bổ sung đủ 1,5- 2 lít nước ấm mỗi ngày và tăng cường thực phẩm giàu vitamin C để nâng cao đề kháng tự nhiên cho cả nhà trong thời điểm thời tiết giao mùa hay quá hanh khô nhé!