Đừng lãng phí lợi ích sức khỏe của cây ổi! 

Trong không gian sống của người Việt, cây ổi (tên khoa học Psidium guajava) từ lâu đã trở thành hình ảnh vô cùng quen thuộc. Loại cây này xuất hiện từ góc sân vườn đến những khoảng trống nhỏ trước nhà, thậm chí là chậu cây cảnh đẹp mắt. Cây ổi vừa cho bóng mát, vừa mang lại những chùm quả giòn ngọt quanh năm. Tuy nhiên, ít ai biết rằng đằng sau vẻ bình dị đó, từ búp non, lá tươi cho đến quả xanh, quả chín của cây ổi đều chứa đựng nguồn giá trị dinh dưỡng rất lớn đối với sức khỏe.

Ngày nay, cây ổi không chỉ trồng ở vườn hay góc sân, mà còn trồng nhiều trong chậu, trên ban công (Ảnh minh họa)

Phân tích trên báo Sức khỏe & Đời sống, BS.CKII Huỳnh Tấn Vũ (Giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3) cho biết, lá ổi và quả ổi chứa nguồn dưỡng chất vô cùng phong phú. Quả ổi tươi rất giàu vitamin C (cao gấp 4 lần quả cam), chất xơ hòa tan pectin, kali và vitamin A. Trong khi đó, lá ổi và búp non lại tập trung lượng lớn polyphenol, flavonoid, tannin, quercetin cùng các chất chống oxy hóa mạnh mẽ.

Nhờ sở hữu dải dưỡng chất đa dạng, việc tận dụng đúng cách các bộ phận của cây ổi sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe gia đình:

Ức chế hấp thu đường, hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Các hợp chất flavonoid, quercetin và polyphenol trong lá ổi có khả năng ức chế hoạt động của các enzyme alpha-glucosidase, giúp làm chậm quá trình phân giải tinh bột thành đường đơn trong hệ tiêu hóa. Việc uống nước lá ổi điều độ sau bữa ăn giúp kiểm soát mức đường huyết không bị tăng đột ngột, rất thích hợp cho người có nguy cơ tiền tiểu đường hoặc bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2.

Cải thiện hệ tiêu hóa, cầm tiêu chảy và kháng khuẩn đường ruột

Ngoài ăn tươi cả quả, ổi có thể dùng làm nước ép (Ảnh minh họa)

Hàm lượng tannin dồi dào trong búp ổi non và lá tươi có tác dụng làm se niêm mạc ruột, giảm tiết dịch và ức chế sự phát triển của các vi khuẩn gây hại. Dân gian thường dùng búp ổi để làm dịu nhanh các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy hay rối loạn tiêu hóa nhẹ. Trong khi đó, chất xơ pectin trong quả ổi chín lại hỗ trợ kích thích nhu động ruột, phòng ngừa chứng táo bón.

Hỗ trợ giảm mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch

Quả ổi chứa rất ít calo (chỉ khoảng 68 kcal trong 100g) nhưng lại giàu chất xơ, giúp tạo cảm giác no lâu và kiểm soát cân nặng tốt. Lượng kali và chất xơ hòa tan trong ổi cũng góp phần giảm bớt nồng độ cholesterol xấu, hỗ trợ điều hòa huyết áp và tăng độ dẻo dai cho thành mạch.

Kháng viêm, xua tan đau nhức và bảo vệ sức khỏe răng miệng

Các hoạt chất chống viêm tự nhiên trong lá ổi giúp làm dịu nướu, giảm tình trạng chảy máu chân răng và hỗ trợ tiêu diệt các vi khuẩn gây hôi miệng. Dùng nước lá ổi đun đậm đặc để súc miệng hằng ngày là phương pháp dân gian đơn giản giúp duy trì khoang miệng sạch sẽ và hạn chế nguy cơ viêm nha chu.

Tăng cường sức đề kháng và bảo vệ làn da

Nhờ hàm lượng vitamin C vượt trội cùng các hoạt chất chống oxy hóa như lycopene, việc ăn ổi tươi giúp kích thích sản xuất tế bào bạch cầu, củng cố hệ miễn dịch trước các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Nhóm chất này còn hỗ trợ trung hòa các gốc tự do, bảo vệ tế bào da và thúc đẩy quá trình tổng hợp collagen tự nhiên.

Không phải ai cũng biết, ăn ổi điều độ giúp làm đẹp da (Ảnh minh họa)

Hỗ trợ giảm căng thẳng thần kinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ

Hàm lượng magie phong phú trong quả ổi giúp thư giãn các bó cơ và xua tan căng thẳng sau giờ làm việc. Bên cạnh đó, việc thưởng thức một ly trà lá ổi ấm vào buổi tối cũng hỗ trợ xoa dịu hệ thần kinh trung ương, giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu giấc hơn.

4 cách đơn giản để tận dụng cây ổi trong đời sống hằng ngày

Lá ổi, quả ổi hay búp non cây ổi đều có thể được tận dụng bằng rất nhiều cách. Trong đó, có 4 công thức đơn giản nhưng hiệu quả, vừa ngon miệng vừa bổ dưỡng cho cả gia đình:

- Trà lá ổi hỗ trợ kiểm soát đường huyết: Dùng 10 đến 15g lá ổi bánh tẻ rửa sạch, đun sôi cùng 500ml nước trong 10 đến 15 phút. Lọc lấy nước uống ấm sau bữa ăn chính giúp làm chậm hấp thu đường và hỗ trợ giảm mỡ máu.

- Nước búp ổi non cầm tiêu chảy: Khi bị rối loạn tiêu hóa nhẹ, lấy 7 đến 9 búp ổi non rửa sạch, giã nát cùng vài hạt muối trắng, vắt lấy nước cốt uống hoặc đun sôi lấy nước uống trong ngày để làm dịu ruột.

Món gỏi ổi tai heo vừa lạ miệng, vừa tốt cho sức khỏe (Ảnh minh họa)

- Gỏi ổi tai heo giòn rụm đổi vị: Quả ổi bánh tẻ bỏ hạt thái sợi, trộn cùng tai heo luộc thái mỏng, rau thơm, đậu phụng rang và nước mắm chua ngọt. Món ăn kích thích vị giác, chống ngấy và cung cấp lượng chất xơ dồi dào.

- Nước ép ổi ớt chuông bổ sung vitamin C: Quả ổi giòn gọt vỏ, bỏ bớt hạt, ép cùng nửa quả ớt chuông và chút nước cốt chanh. Thức uống này giúp giải nhiệt, tăng cường sức đề kháng rất tốt trong những ngày nắng nóng. Đương nhiên, bạn có thể ép một mình quả ổi hoặc ăn tổi tươi khi chín cũng cung cấp vitamin C rất tốt.

Một số lưu ý quan trọng khi trồng, sử dụng các bộ phận của cây ổi

Mặc dù các bộ phận trên cây ổi đem lại nhiều lợi ích thiết thực, các chuyên gia y tế khuyến cáo việc sử dụng vẫn cần lưu ý vài điều để tránh gây tác dụng ngược.

Lưu ý quan trọng hàng đầu là không nên ăn quá nhiều quả ổi còn quá xanh hoặc quá chát. Hàm lượng tannin cao trong ổi xanh khi gặp acid dạ dày dễ gây kết tủa, dẫn đến đầy bụng, khó tiêu và làm tình trạng táo bón trở nên nghiêm trọng hơn.

Những người có tiền sử đau dạ dày hoặc viêm loét dạ dày tá tràng nên hạn chế ăn hạt ổi cứng vì hạt ổi rất khó tiêu hóa, dễ cọ xát gây tổn thương niêm mạc. Khi ăn hoặc làm nước ép, bạn nên loại bỏ phần hạt này.

Đối với trà lá ổi, tuyệt đối không nên sắc quá đậm hoặc uống thay thế hoàn toàn nước lọc hằng ngày trong thời gian dài. Phụ nữ mang thai hoặc người bị táo bón mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng trà lá ổi thường xuyên.

Dù tốt nhưng không phải ai cũng phù hợp với trà lá ổi (Ảnh minh họa)

Ngoài ra, cách trồng, chăm sóc, thu hoạch cũng có thể ảnh hưởng tới dược tính và dinh dưỡng của các bộ phận trên cây ổi. Các gia đình nên trồng cây ở nơi đón nhiều ánh nắng mặt trời, tưới nước vừa đủ và duy trì tỉa cành định kỳ sau mỗi vụ thu hoạch. Khi thu hái lá làm thuốc, bạn nên chọn những lá bánh tẻ không quá già cũng không quá non vào buổi sáng sớm để giữ trọn vẹn lượng tinh dầu và hoạt chất polyphenol quý giá.