Phần vòng tròn ở đáy bát thường được gọi là chân đế hoặc chân bát. Tùy kiểu dáng, vật liệu và cách sản xuất, phần chân có thể cao thấp, dày mỏng khác nhau. Đặc biệt với bát sứ, đây là một cấu tạo rất quen thuộc và không xuất hiện chỉ vì yếu tố thẩm mỹ.

1. Giúp chiếc bát đứng vững trên mặt bàn

Một trong những công dụng dễ nhận thấy nhất của chân bát là tạo bề mặt tiếp xúc ổn định với bàn. Thay vì để toàn bộ phần đáy cong của bát chạm xuống mặt phẳng, nhà sản xuất tạo một vòng chân tương đối đều để bát có thể đứng chắc chắn. Thiết kế này đặc biệt phù hợp với hình dáng của bát ăn cơm truyền thống vốn có thân cong và thu nhỏ dần về phía dưới. Nhờ có chân đế, chiếc bát có thể giữ được dáng cong đặc trưng mà vẫn đặt ngay ngắn trên bàn, hạn chế tình trạng chông chênh trong quá trình sử dụng.

2. Hạn chế phần thân nóng tiếp xúc trực tiếp với mặt bàn

Bát ăn cơm không chỉ dùng để đựng cơm mà còn thường xuyên chứa canh, cháo hoặc thức ăn nóng. Khi đó, phần thân bát có thể nóng lên khá nhanh. Vòng chân tạo ra một khoảng cách nhỏ giữa phần đáy chính của bát và mặt bàn. Nhờ vậy, diện tích phần thân nóng tiếp xúc trực tiếp với bàn được giảm bớt. Đây là một lợi ích thực tế, nhất là khi bát được đặt trên những bề mặt dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt. Tất nhiên, chân bát không thể thay thế miếng lót đối với đồ ăn quá nóng. Nếu đựng thực phẩm ở nhiệt độ cao hoặc sử dụng trên mặt bàn nhạy cảm với nhiệt, mọi người vẫn nên dùng tấm lót phù hợp.

3. Thuận tiện hơn trong quá trình sản xuất và tráng men

Với bát sứ, vòng chân còn liên quan trực tiếp đến quá trình hoàn thiện sản phẩm. Khi tráng men, phần lớn bề mặt bát có thể được phủ men, nhưng bề mặt chân tiếp xúc với giá hoặc tấm kê trong quá trình nung thường được để không phủ men hoặc được xử lý riêng nhằm tránh men nóng chảy khiến sản phẩm dính vào bề mặt kê trong lò. Đây là lý do khi lật nhiều chiếc bát sứ lên, bạn sẽ thấy vòng chân có cảm giác thô và nhám hơn phần thân bóng bên ngoài. Nó không nhất thiết là dấu hiệu chiếc bát bị làm thiếu hay kém chất lượng, mà có thể là đặc điểm bình thường của quá trình sản xuất đồ gốm sứ.

Tuy nhiên, phần chân này vẫn cần được hoàn thiện tương đối phẳng và đều. Nếu có cạnh quá sắc hoặc quá thô, nó có thể gây xước một số loại mặt bàn khi bát bị kéo lê.

4. Tạo điểm cầm khi nhấc bát

Vòng chân còn tạo ra một phần nhô riêng biệt ở phía dưới, giúp người dùng có thêm điểm tiếp xúc khi cầm hoặc nhấc bát. Điều này khá hữu ích khi phần thân bát đang nóng, dù hiệu quả còn phụ thuộc vào thiết kế cụ thể của từng loại bát. Chính vì vậy, những chiếc bát nhìn khá giống nhau nhưng phần chân lại có thể rất khác: bát có chân cao, bát chân thấp, loại có vòng chân rộng hoặc rất nhỏ. Nhà sản xuất sẽ cân đối phần này với kích thước, hình dáng và mục đích sử dụng của sản phẩm.

Nhìn chung, vòng tròn nhô lên dưới đáy bát không phải một chi tiết được thêm vào cho có. Nó vừa tạo chân đế ổn định cho hình dáng cong của chiếc bát, tạo khoảng cách với mặt bàn, vừa liên quan đến cách đồ gốm sứ được hoàn thiện trong quá trình sản xuất. Một chi tiết rất nhỏ nhưng lại giải quyết cùng lúc nhiều vấn đề của món đồ chúng ta sử dụng gần như mỗi ngày.