Nhắc tới những võ tướng nổi danh cuối thời Đông Hán, người ta thường nghĩ ngay tới Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Trương Liêu hay Hạ Hầu Đôn. Tuy nhiên, dưới trướng Lữ Bố từng có một mãnh tướng tài năng không kém phần đáng chú ý. Người này là Cao Thuận.

So với nhiều nhân vật cùng thời, những ghi chép về Cao Thuận không quá nhiều. Dẫu vậy, một số sử liệu vẫn cho thấy ông là viên tướng có khả năng cầm quân nổi bật, đặc biệt với lực lượng tinh nhuệ được biết đến với tên gọi Hãm Trận Doanh.

Hơn 700 binh sĩ nhưng được xưng là nghìn người

Theo nội dung của Anh hùng ký được Bùi Tùng Chi dẫn lại khi chú giải Tam Quốc chí, Cao Thuận chỉ huy hơn 700 binh sĩ, nhưng lực lượng này được xưng là có 1.000 người.

Điều khiến đội quân trở nên đặc biệt không nằm ở quân số mà ở chất lượng.

Binh sĩ dưới quyền Cao Thuận được trang bị áo giáp và vũ khí chỉnh tề, huấn luyện nghiêm ngặt. Sử liệu miêu tả lực lượng này mỗi lần tấn công gần như đều có thể phá được trận địa của đối phương, vì vậy được gọi là "Hãm Trận Doanh".

Tên gọi ấy về sau trở thành một trong những dấu ấn lớn nhất gắn với vị mãnh tướng dưới quyền Lữ Bố.

Không chỉ có một đội quân mạnh, bản thân Cao Thuận cũng được ghi nhận là người có tính cách khác biệt. Ông sống thanh liêm, nghiêm nghị, ít nói, không uống rượu và không nhận quà biếu.

Trong bối cảnh các thế lực cuối Đông Hán liên tục tranh giành quyền lực, phẩm chất cùng khả năng trị quân của Cao Thuận khiến ông trở thành một trong những thuộc tướng đáng chú ý nhất của Lữ Bố.

Trận đánh khiến Lưu Bị và viện quân Tào Tháo cùng thất bại

Chiến tích nổi bật nhất của Cao Thuận diễn ra vào năm Kiến An thứ 3, tức năm 198.

Theo Tam Quốc chí, Lữ Bố khi đó sai Cao Thuận đem quân tấn công Lưu Bị tại Bái. Kết quả, quân của Lưu Bị bị đánh bại.

Trước tình hình này, Tào Tháo phái Hạ Hầu Đôn mang quân tới cứu Lưu Bị.

Hạ Hầu Đôn là một trong những tướng lĩnh thân cận và nổi tiếng của Tào Tháo. Tuy nhiên, viện quân này cũng không thể xoay chuyển cục diện. Sử liệu ghi rõ lực lượng do Hạ Hầu Đôn chỉ huy tiếp tục bị Cao Thuận đánh bại.

Như vậy, chỉ trong cùng một chiến dịch, vị mãnh tướng dưới trướng Lữ Bố đã lần lượt đánh bại quân Lưu Bị và quân cứu viện do Hạ Hầu Đôn chỉ huy.

Đây cũng là lý do tên tuổi Cao Thuận thường được giới yêu thích lịch sử Tam Quốc nhắc tới khi nói về những tướng có thực lực nhưng không được biết đến rộng rãi như Quan Vũ, Trương Phi hay Triệu Vân.

Điều đáng chú ý là sử sách không ghi Cao Thuận trực tiếp một chọi một và đánh bại Quan Vũ hay Trương Phi. Cách nói này chủ yếu xuất hiện trong một số bài viết hoặc diễn giải về sau. Những gì có thể xác nhận chắc chắn hơn là Cao Thuận đã đánh bại lực lượng của Lưu Bị và sau đó tiếp tục thắng quân Hạ Hầu Đôn.

Có tài nhưng không được Lữ Bố trọng dụng hoàn toàn

Một nghịch lý trong cuộc đời Cao Thuận là dù rất trung thành, ông lại không phải lúc nào cũng nhận được sự tin tưởng tương xứng từ Lữ Bố.

Theo Anh hùng ký, sau khi thuộc tướng Hác Manh nổi loạn, quan hệ giữa Lữ Bố và Cao Thuận dần trở nên xa cách.

Lữ Bố sau đó thậm chí lấy lực lượng vốn do Cao Thuận chỉ huy giao cho Ngụy Tục, một tướng có quan hệ thân thích với mình. Khi cần giao chiến, Lữ Bố mới lại để Cao Thuận chỉ huy số quân này.

Đáng chú ý, ghi chép cho biết Cao Thuận vẫn không tỏ ra oán hận.

Ông còn nhiều lần can gián chủ tướng. Cao Thuận từng nhắc Lữ Bố rằng nguyên nhân khiến một thế lực thất bại không hẳn vì thiếu người trung thành hay sáng suốt, mà có thể do những người ấy không được trọng dụng.

Ông cũng cho rằng Lữ Bố thường hành động mà không suy xét kỹ, dẫn tới nhiều sai lầm.

Lữ Bố biết Cao Thuận trung thành nhưng cuối cùng vẫn không thực sự nghe theo những lời khuyên này.

Kết cục của vị mãnh tướng dưới trướng Lữ Bố

Cuối năm 198, Tào Tháo mở chiến dịch lớn nhằm vào Lữ Bố tại Hạ Bì.

Sau thời gian bị vây hãm, thế lực của Lữ Bố suy yếu nhanh chóng. Thành Hạ Bì cuối cùng thất thủ, Lữ Bố bị bắt.

Cao Thuận cũng rơi vào tay quân Tào Tháo.

Theo các ghi chép lịch sử, Cao Thuận sau đó bị xử tử cùng Lữ Bố và một số thuộc hạ khác, khép lại cuộc đời của một viên tướng được đánh giá cao về khả năng trị quân và chiến đấu.

Trong khi đó, Trương Liêu, một tướng khác từng phục vụ Lữ Bố, về sau quy phục Tào Tháo và trở thành một trong những danh tướng nổi bật của phe Tào Ngụy.

Chính sự khác biệt về số phận này khiến câu chuyện của Cao Thuận càng được hậu thế chú ý.

Dù không có danh tiếng rộng rãi như nhiều võ tướng quen thuộc trong Tam Quốc diễn nghĩa, những ghi chép còn lại cho thấy Cao Thuận không phải nhân vật tầm thường. Với hơn 700 tinh binh được tổ chức nghiêm ngặt, từng đánh bại quân Lưu Bị và cả viện quân của Hạ Hầu Đôn, mãnh tướng này vẫn để lại dấu ấn đặc biệt trong giai đoạn đầy biến động cuối thời Đông Hán.

Theo Tam Quốc chí, Sohu, Sina