Có những chuyện trong gia đình tưởng chỉ cần chia cho thật đều là xong, nhưng người từng trải lại hiểu rằng chia tài sản thế nào đôi khi không quan trọng bằng việc chia vào thời điểm nào và với điều kiện gì.

Câu chuyện chia đất

Chồng mất hơn một năm, bà Hương còn lại hai mảnh đất ở quê, mỗi mảnh khoảng 100m². Bà có hai con trai, cả hai đều đã lập gia đình nên bà quyết định chia mỗi con một mảnh, giấy tờ sẽ làm rõ ràng để sau này anh em không phải tranh chấp.

Khi nói chuyện với các con, bà Hương cũng bảo nếu các con muốn thì có thể để vợ cùng đứng tên. Bà nghĩ hai vợ chồng cùng làm ăn, cùng chăm sóc gia đình thì tài sản cũng nên rõ ràng với cả hai.

Con dâu út vui vẻ đồng ý. Riêng con dâu cả là Hoài lại từ chối.

Hoài nói mẹ cứ để chồng đứng tên, cô không nhận phần tài sản nào. Bà Hương ban đầu khá khó hiểu. Con trai cũng khuyên vợ nhận vì đó là phần mẹ tự nguyện cho, nhưng Hoài vẫn không thay đổi.

Điều khiến mọi người càng bất ngờ là Hoài không chỉ từ chối đứng tên mà còn đề nghị mẹ chồng chưa nên sang tên ngay.

Cô nói tài sản bố mẹ cho thì nhận lúc nào cũng được, nhưng trước khi sang tên nên thống nhất rõ ba chuyện: đây là tài sản cho riêng con trai hay cho cả vợ chồng, người được nhận có được tự ý bán, thế chấp hay chuyển nhượng không, và nếu một ngày một trong hai người có nhu cầu sử dụng mảnh đất thì quyết định thế nào.

Cả nhà lúc đó cho rằng Hoài nghĩ quá nhiều.

Một tuần sau, con trai cả mới kể cho mẹ biết vợ chồng đang có ý định vay một khoản tiền lớn để đầu tư. Hoài không đồng ý dùng mảnh đất mẹ cho để thế chấp vì khoản đầu tư có rủi ro, nhưng chồng cô lại nghĩ đó là tài sản bố mẹ cho nên có thể dùng tùy ý.

Bà Hương lúc này mới hiểu vì sao con dâu nhất quyết không nhận.

Nếu bà vội sang tên, mảnh đất rất có thể sẽ lập tức trở thành tài sản được mang đi thế chấp. Nếu làm ăn thuận lợi thì không sao, nhưng nếu thất bại, tài sản bố mẹ tích cóp cả đời có thể biến thành khoản nợ.

Hoài không tranh phần đất về mình. Cô chỉ muốn giữ tài sản đó khỏi bị đưa vào một quyết định mà bản thân cô không tin tưởng.

Cuối cùng, bà Hương quyết định tạm thời chưa sang tên. Hai vợ chồng con trai phải ngồi lại với nhau để thống nhất kế hoạch tài chính. Mảnh đất vẫn được giữ nguyên cho đến khi mọi thứ rõ ràng.

Lúc ấy, bà Hương mới thấy con dâu không hề “không cần tài sản” như mình nghĩ. Cô chỉ hiểu rằng nhận một thứ chưa chắc đã là khôn ngoan, nhất là khi phía sau món quà còn có những quyết định tài chính lớn hơn.

Vì sao nhiều gia đình dễ mắc kẹt ở chuyện chia tài sản?

Thực tế, không ít gia đình nghĩ rằng bố mẹ cho đất, cho nhà thì cứ sang tên càng sớm càng tốt. Nhưng vấn đề thường bắt đầu sau đó. Người được nhận có thể muốn bán, thế chấp, góp vốn làm ăn; vợ chồng có thể bất đồng về cách sử dụng; anh em có thể so bì phần hơn kém. Khi tài sản đã sang tên, việc giải quyết hậu quả thường khó hơn rất nhiều so với lúc cả nhà còn đang bàn bạc.

Một tình huống khác cũng khá phổ biến là bố mẹ muốn “chia cho công bằng” nhưng lại không nói rõ điều kiện. Con trai nghĩ đó là tài sản riêng của mình, con dâu nghĩ tài sản ấy thuộc về cả hai vợ chồng, còn anh em trong nhà lại hiểu theo một cách khác. Càng để lâu, những cách hiểu khác nhau càng dễ biến thành mâu thuẫn.

Cách thấu đáo hơn là trước khi cho tài sản, cả gia đình cần xác định rõ cho ai, cho với mục đích gì và quyền quyết định sau khi nhận thuộc về ai. Nếu tài sản có giá trị lớn, giấy tờ cũng nên được kiểm tra và lập rõ ràng thay vì chỉ nói miệng.

Đặc biệt, bố mẹ không nên dùng tài sản thừa kế để “thử lòng” con cái. Con dâu từ chối không có nghĩa là tham hay không muốn gắn bó với gia đình. Con trai nhận ngay cũng không có nghĩa là biết trân trọng. Quan trọng nhất vẫn là cách tài sản ấy được sử dụng sau khi trao đi.

4 điều nên làm trước khi chia đất cho con

Một là, đừng chia chỉ vì sợ sau này anh em tranh chấp. Nếu các con chưa có nhu cầu sử dụng, bố mẹ hoàn toàn có thể giữ tài sản và lập kế hoạch rõ ràng trước.

Hai là, nói rõ mục đích của việc cho. Nếu muốn con có chỗ ở, hãy nói đó là tài sản để ổn định cuộc sống. Nếu muốn con làm vốn, cần thống nhất mức độ rủi ro có thể chấp nhận.

Ba là, đừng bỏ qua người bạn đời của con. Tài sản có thể đứng tên một người nhưng quyết định sử dụng thường ảnh hưởng đến cả gia đình. Nói chuyện rõ ràng ngay từ đầu sẽ tránh được nhiều hiểu lầm.

Bốn là, với tài sản lớn, đừng ngại tìm tư vấn pháp lý trước khi sang tên. Một buổi kiểm tra giấy tờ và thống nhất quyền sử dụng có thể giúp gia đình tránh được những tranh chấp kéo dài nhiều năm.

Trong chuyện tài sản, “cao tay” không phải là người giữ được phần nhiều hơn, mà là người nhìn thấy được rắc rối trước khi nó xảy ra. Và đôi khi, biết từ chối đúng lúc cũng là một cách bảo vệ cả gia đình.