Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong công việc, câu hỏi "nghề nào có nguy cơ bị AI thay thế?" cũng trở thành mối quan tâm của hàng triệu lao động trên thế giới.

Một nghiên cứu mới do Microsoft thực hiện vừa đưa ra bức tranh khá rõ nét về mức độ ảnh hưởng của AI đối với từng nhóm nghề, cho thấy các công việc liên quan đến xử lý thông tin, ngôn ngữ và giao tiếp đang chịu tác động mạnh nhất.

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên việc phân tích khoảng 200.000 cuộc hội thoại giữa người dùng và Microsoft Bing Copilot.

Nghiên cứu chỉ ra những ngành nghề có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất và những công việc khó bị AI thay thế nhất

Sau đó, các nhà nghiên cứu đối chiếu dữ liệu này với đặc điểm của từng ngành nghề để tính toán "điểm khả năng ứng dụng AI", phản ánh mức độ AI có thể hỗ trợ hoặc thực hiện các nhiệm vụ trong công việc.

Kết quả cho thấy, những nghề có nguy cơ chịu tác động lớn nhất chủ yếu là các công việc văn phòng, nơi nhân viên dành phần lớn thời gian để viết, đọc, tổng hợp, phân tích và truyền đạt thông tin.

40 nghề có nguy cơ chịu tác động cao nhất từ AI gồm:

• Phiên dịch viên, biên dịch viên
• Nhà sử học
• Nhân viên phục vụ hành khách
• Đại diện bán hàng dịch vụ
• Nhà văn, tác giả
• Nhân viên chăm sóc khách hàng
• Lập trình viên công cụ CNC
• Nhân viên tổng đài điện thoại
• Đại lý bán vé và tư vấn du lịch
• Phát thanh viên, DJ radio
• Nhân viên môi giới
• Giáo viên quản lý nông trại và gia đình
• Nhân viên tiếp thị qua điện thoại
• Nhân viên lễ tân
• Nhà khoa học chính trị
• Nhà phân tích tin tức, phóng viên, nhà báo
• Nhà toán học
• Người viết tài liệu kỹ thuật
• Biên tập viên hiệu đính
• Nhân viên đón tiếp (Host/Hostess)
• Biên tập viên
• Giáo viên Kinh doanh, Sau đại học
• Chuyên gia quan hệ công chúng (PR)
• Người trình diễn và quảng bá sản phẩm
• Đại lý bán quảng cáo
• Nhân viên kế toán
• Trợ lý thống kê
• Nhân viên quầy dịch vụ và cho thuê
• Nhà khoa học dữ liệu
• Cố vấn tài chính cá nhân
• Chuyên viên lưu trữ
• Giảng viên kinh tế bậc sau đại học
• Lập trình viên web
• Nhà phân tích quản lý
• Nhà địa lý
• Mô hình
• Nhà phân tích nghiên cứu thị trường
• Điều phối viên thông tin an ninh công cộng
• Nhân viên tổng đài
• Giáo viên Khoa học Thư viện

Theo Microsoft, phần lớn những nghề này đều có điểm chung là công việc chủ yếu xoay quanh việc đọc, viết, phân tích dữ liệu, giao tiếp hoặc tạo nội dung, những lĩnh vực mà các mô hình AI tạo sinh như Copilot hay ChatGPT đang phát triển rất nhanh.

Ở chiều ngược lại, các nghề đòi hỏi thao tác trực tiếp với con người, sử dụng máy móc hoặc làm việc trong môi trường thực tế vẫn ít chịu ảnh hưởng hơn.

40 nghề ít chịu tác động nhất từ AI gồm:

• Kỹ thuật viên lấy máu
• Trợ lý điều dưỡng
• Công nhân xử lý vật liệu nguy hiểm
• Thợ phụ, thợ xây, thợ trát vữa
• Nhân viên ướp xác (chuyên viên phục hồi thi thể)
• Nhân viên vận hành nhà máy và hệ thống
• Bác sĩ phẫu thuật răng hàm mặt
• Thợ lắp đặt, sửa chữa kính ô tô
• Kỹ sư tàu thủy
• Thợ sửa chữa và thay lốp xe
• Bác sĩ phục hình răng
• Người phụ giúp, công nhân sản xuất
• Công nhân bảo trì đường cao tốc
• Nhân viên chuẩn bị thiết bị y tế
• Nhân viên vận hành máy đóng gói và chiết rót
• Công nhân cấp liệu và hỗ trợ máy
• Nhân viên rửa bát
• Thợ xây xi măng, hoàn thiện bê tông
• Giám sát lực lượng cứu hỏa
• Người vận hành xe nâng và máy kéo công nghiệp
• Kỹ thuật viên nhãn khoa
• Chuyên viên massage
• Trợ lý phẫu thuật
• Công nhân sản xuất lốp xe
• Thợ phụ lợp mái
• Nhân viên vận hành máy nén khí và trạm bơm khí
• Người phụ giúp
• Công nhân bốc xếp dầu khí
• Người giúp việc và nhân viên dọn dẹp nhà cửa
• Người vận hành máy trải nhựa, lát đường và đầm nén
• Người vận hành thiết bị khai thác gỗ
• Người điều khiển thuyền máy
• Nhân viên y tế hỗ trợ
• Thợ chà nhám và hoàn thiện sàn
• Người vận hành máy đóng cọc
• Người vận hành thiết bị lắp đặt và bảo trì đường ray
• Thợ làm khuôn đúc và lõi đúc
• Nhân viên vận hành nhà máy xử lý nước và hệ thống cấp nước
• Người trông coi cầu và âu thuyền (nhân viên quản lý âu tàu)
• Người vận hành máy nạo vét

Microsoft nhấn mạnh rằng bảng xếp hạng này không phải là dự báo số lượng việc làm sẽ bị cắt giảm, mà chỉ phản ánh mức độ AI đang được sử dụng để hỗ trợ hoặc thực hiện các nhiệm vụ trong từng nghề.

Trong nhiều trường hợp, AI đóng vai trò như một trợ lý giúp nhân viên tăng năng suất, thay vì thay thế hoàn toàn con người.

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý kết quả chỉ tập trung vào các mô hình AI ngôn ngữ lớn (LLM) như Copilot.

Trong tương lai, khi AI kết hợp với robot và các hệ thống tự động hóa chuyên dụng, ngay cả những nghề hiện được đánh giá là ít chịu tác động cũng có thể thay đổi.

Không có công việc nào hoàn toàn miễn nhiễm trước AI, nhưng ở thời điểm hiện tại, những nghề dựa nhiều vào ngôn ngữ, xử lý thông tin và giao tiếp đang là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất.

Nguồn: inc