Theo kênh tin tức CGTN, hợp tác không gian đã trở thành một trong những trụ cột chính của quan hệ đối tác Trung Quốc - Nga. Thông qua các dự án tiêu biểu như Trạm Nghiên cứu Mặt trăng Quốc tế (ILRS) và việc tích hợp hệ thống định vị vệ tinh BeiDou và GLONASS, hai nước đang thúc đẩy một loạt sáng kiến nhằm khuyến khích việc thăm dò và sử dụng không gian vũ trụ.

Xây dựng ILRS

Trung Quốc và Nga đã tích cực thúc đẩy việc xây dựng hệ thống ILRS. Tháng 3/2021, hai chính phủ đã ký Biên bản ghi nhớ về hợp tác xây dựng trạm quan trắc vũ trụ ILRS, chính thức khởi động hợp tác song phương. Chỉ một tháng sau, họ đưa ra tuyên bố chung cam kết xây dựng trạm này cùng với các đối tác quốc tế khác.

Dựa trên các nguyên tắc "tham vấn, xây dựng chung và lợi ích chia sẻ", Cục Quản lý Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc (CNSA) và Tập đoàn Vũ trụ Nhà nước Nga Roscosmos hướng tới thúc đẩy hợp tác quốc tế rộng rãi, góp phần phát triển công nghệ vũ trụ có người lái và phát triển kinh tế - xã hội. Nối tiếp đó, vào tháng 6/2021, cả hai bên đã công bố Lộ trình ILRS (V1.0), phác thảo phương pháp tiếp cận theo từng giai đoạn từ lập kế hoạch dự án và phát triển tải trọng đến kiểm chứng trên quỹ đạo và xây dựng căn cứ.

Hai nước đã hợp tác chặt chẽ trong các sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng Chang'e-7 và Chang'e-8 của Trung Quốc. Tàu thăm dò Chang'e-7, dự kiến phóng vào cuối năm nay, đã đến bãi phóng vũ trụ Wenchang. Nó sẽ mang theo một thiết bị khoa học của Nga được thiết kế để nghiên cứu môi trường bụi và plasma trên Mặt Trăng. 

Chang'e-8, dự kiến phóng vào khoảng năm 2029, sẽ tiến hành các thí nghiệm gần cực nam Mặt Trăng để hỗ trợ việc khai thác tài nguyên trong tương lai và xây dựng hệ thống ILRS. Sứ mệnh này sẽ mang theo cảm biến môi trường bụi-plasma Mặt Trăng và máy phân tích ion và hạt trung tính năng lượng cao của Nga.

Vào tháng 5/2025, CNSA và Roscosmos đã ký một bản ghi nhớ về việc xây dựng một nhà máy điện cho ILRS. Dự kiến hoàn thành vào năm 2036, nhà máy này sẽ là "một đóng góp quan trọng" cho dự án ILRS, Roscosmos cho biết, đồng thời nói thêm rằng nhà máy "sẽ tiến hành nghiên cứu vũ trụ cơ bản và thử nghiệm công nghệ cho các hoạt động không người lái dài hạn của ILRS, với triển vọng con người đặt chân lên mặt trăng."

Hợp tác định vị vệ tinh

Hợp tác giữa Trung Quốc và Nga trong lĩnh vực định vị vệ tinh cũng đã đạt được những tiến bộ đáng kể.

Ngay từ năm 2015, hai nước đã ký một thỏa thuận phối hợp hệ thống BeiDou và GLONASS của mình, khởi đầu những nỗ lực nhằm đạt được khả năng tương thích và tương tác giữa hai hệ thống định vị toàn cầu này.

Sự hợp tác đã được tăng cường với Bản lộ trình hợp tác Nga - Trung về định vị vệ tinh giai đoạn 2021 - 2025 được ký kết năm 2021, tiếp theo là bản lộ trình hợp tác mới năm 2025, nhằm tăng cường giám sát hiệu quả hoạt động chung và thúc đẩy các ứng dụng tích hợp. Các dự án vận tải xuyên biên giới, phát triển chung các thiết bị đầu cuối định vị và hệ thống dịch vụ định vị đã được triển khai, nâng cao độ chính xác định vị và khả năng chống nhiễu. Các hệ thống này đã được ứng dụng trong các lĩnh vực như logistics, phòng chống thiên tai và quản lý biên giới, cung cấp các dịch vụ không gian-thời gian đáng tin cậy trên toàn cầu.

Ngoài việc thăm dò và điều hướng trên Mặt Trăng, Trung Quốc và Nga đang tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giám sát rác thải vũ trụ, du hành vũ trụ có người lái, nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân tài.

Lev Zeleny, nhà khoa học trưởng tại Viện Nghiên cứu Vũ trụ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết hai nước có tiềm năng hợp tác trong việc khám phá sao Kim và các thiên thể khác, vật lý Mặt trời - Trái đất, vật lý thiên văn không gian sâu và phát triển kính viễn vọng vũ trụ. Ông cho biết thêm rằng viện của ông đã tham gia vào dự án thám hiểm Mặt Trăng, và các nhà nghiên cứu Nga đã tích cực hợp tác với các đồng nghiệp Trung Quốc để tiến hành các nghiên cứu so sánh về đất Mặt Trăng.