Trong gia đình, những biệt danh dành cho con thường xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn thể hiện sự gần gũi. Thế nhưng, không phải cách gọi nào cũng được tất cả mọi người đón nhận giống nhau. Mới đây, một bài đăng trên Threads đề nghị các bà mẹ ngừng gọi con gái mình là “tiểu tam của chồng” hay “người tình kiếp trước của chồng” đã thu hút sự chú ý, kéo theo nhiều ý kiến trái chiều. Từ một cách ví von được không ít người sử dụng như lời nói vui, câu chuyện mở ra cuộc tranh luận về ngôn ngữ trong gia đình và ranh giới giữa sự cưng chiều với cách diễn đạt khiến người khác cảm thấy không thoải mái.

Một cách gọi con gái quen thuộc bất ngờ trở thành chủ đề tranh luận

“1 số bà mẹ please hãy ngừng việc gọi con gái mình là ‘tiểu tam của chồng’ và ‘người tình kiếp trước của chồng’. Nó là con gái của mình do mình đẻ ra đó” - chính là topic đang gây tranh luận trên Threads.

Bài đăng không dài, nhưng nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi chạm đến một cách gọi vốn xuất hiện trong những câu chuyện thường ngày của nhiều gia đình. Khi con gái được bố yêu chiều, quấn quýt hoặc có những cử chỉ gần gũi với bố, một số người thường đùa rằng con là “người tình kiếp trước của bố”, “tiểu tam của chồng” hay “tình địch của mẹ”. Với những người sử dụng, đây có thể chỉ là cách nói vui nhằm nhấn mạnh sự gắn bó đặc biệt giữa hai bố con, không mang ý nghĩa nghiêm túc hay hàm ý tình cảm theo nghĩa đen.

Tuy nhiên, chính những cụm từ gắn với quan hệ tình cảm đôi lứa lại khiến cách ví von này trở thành vấn đề gây tranh cãi. Một bên cho rằng không nên quá khắt khe với lời nói đùa trong gia đình, nhất là khi người nói không có ý xấu. Bên còn lại đặt câu hỏi: Vì sao phải dùng những danh xưng vốn dành cho quan hệ tình cảm của người lớn để mô tả tình yêu giữa cha và con gái, trong khi vẫn có rất nhiều cách diễn đạt khác vừa trìu mến vừa phù hợp?

Điểm đáng chú ý là tranh luận không đơn thuần nằm ở việc một câu nói có được dùng theo nghĩa đen hay không. Điều khiến nhiều người băn khoăn chính là cách ngôn ngữ định hình cảm nhận về một mối quan hệ. Với họ, tình yêu của người cha dành cho con gái vốn đã đủ đặc biệt, không nhất thiết phải được diễn tả bằng những cụm từ gợi liên tưởng đến người yêu, tình địch hay chuyện ngoại tình.

“Nghe kinh ghê luôn”: Những bình luận thể hiện quan điểm trái chiều

Dưới bài đăng, nhiều người bày tỏ sự đồng tình với quan điểm nên thận trọng hơn khi sử dụng những danh xưng như “tiểu tam của chồng” hay “người tình kiếp trước của chồng” để gọi con gái.

Một tài khoản chia sẻ rằng bản thân đã không đồng tình với kiểu nói này từ khi còn đi học, nhưng khi ấy còn nhỏ nên không dám lên tiếng. Người này viết: “Thật, từ hồi còn đi học mình đã thấy cái kiểu nói như vậy không ổn rồi, mà hồi đó còn bé nên là không dám ý kiến. Nghe nó *** ghê luôn á”.

Một tài khoản khác cũng đặt câu hỏi về phản ứng của những người mẹ khi sử dụng cách gọi này. “Những người phụ nữ đã từng nói mấy câu đấy thật sự không thấy *** à?”, người này bình luận.

Đáng chú ý, 1 tài khoản tập trung vào cụm từ “con gái là người tình kiếp trước của cha” và cho rằng cách diễn đạt này khiến họ cảm thấy khó hiểu, không thoải mái. Trong khi đó, tài khoản khác bày tỏ sự đồng tình bằng một bình luận ngắn: “True. Bà mẹ nào nói ra được câu đấy đầu chắc cũng có điện lắm”.

Một ý kiến khác cho rằng có nhiều cách gọi con trẻ ngây thơ, dễ thương hơn, chẳng hạn “cục cưng của cha mẹ” hay “bình rượu mơ”, thay vì sử dụng những danh xưng như “người tình kiếp trước” hoặc “tiểu tam”. Người này cũng đặt vấn đề về việc người lớn có thể lựa chọn những từ ngữ tích cực hơn khi nói về con mình.

Những bình luận trên cho thấy một bộ phận người dùng không chỉ đơn thuần không thích cách gọi này, mà còn muốn nhìn nhận lại thói quen sử dụng ngôn ngữ trong gia đình. Với họ, dù người lớn có thể không chủ ý tạo ra hàm ý tiêu cực, những từ ngữ gắn với quan hệ tình cảm của người trưởng thành vẫn có thể khiến người nghe cảm thấy không phù hợp khi được dùng để nói về trẻ nhỏ.

Ở chiều ngược lại, cũng cần nhìn nhận rằng những cách gọi như “người tình kiếp trước của bố” thường được sử dụng trong ngữ cảnh đùa vui, nhất là khi con gái quấn quýt với bố hoặc được bố chiều chuộng. Không phải ai dùng câu nói ấy cũng có ý định đánh đồng tình cảm cha con với tình yêu đôi lứa. Sự khác biệt nằm ở cách mỗi người tiếp nhận ngôn ngữ, trải nghiệm cá nhân và quan niệm về ranh giới trong gia đình.

Vì vậy, những bình luận gay gắt trên mạng xã hội phản ánh mức độ không đồng tình của một số người dùng, chứ chưa đủ để kết luận rằng toàn bộ cộng đồng đều có cùng quan điểm. Điều đáng nói hơn là một câu nói tưởng như quen thuộc cũng có thể khiến mỗi người suy nghĩ lại về cách mình diễn đạt tình yêu thương.

Khi lời nói vui của người lớn trở thành điều khiến người khác băn khoăn

Trong đời sống gia đình, biệt danh dành cho con thường rất phong phú. Có người gọi con là “cục vàng”, “cục cưng”, “công chúa nhỏ”; có người lại đặt những cái tên ngộ nghĩnh dựa trên tính cách, ngoại hình hoặc một kỷ niệm riêng. Những cách gọi ấy giúp tạo ra sự gần gũi và trở thành một phần trong ngôn ngữ riêng của mỗi gia đình.

Bởi vậy, tranh luận lần này không nhất thiết phải dẫn đến kết luận rằng mọi người sử dụng cụm từ “người tình kiếp trước của bố” đều có ý định không tốt. Một câu nói có thể mang ý nghĩa đùa vui với người nói, nhưng lại tạo cảm giác khó chịu cho người nghe. Thay vì chỉ tập trung phán xét người sử dụng, cuộc thảo luận có thể là dịp để mỗi người cân nhắc xem cách diễn đạt nào thực sự cần thiết và phù hợp.

Đặc biệt, khi đối tượng được nhắc đến là trẻ nhỏ, việc lựa chọn từ ngữ càng đáng được quan tâm. Trẻ em chưa có đủ trải nghiệm để hiểu hết những ẩn ý trong lời nói của người lớn. Dù một biệt danh được dùng với ý định trìu mến, cha mẹ vẫn có thể cân nhắc cách gọi giúp con cảm nhận rõ ràng rằng mình là một người con được yêu thương, chứ không cần được đặt vào những vai trò gắn với quan hệ tình cảm của người trưởng thành.

Tất nhiên, không nên suy diễn rằng chỉ một biệt danh sẽ quyết định cách một đứa trẻ nhìn nhận bản thân hay ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tâm lý của con. Điều quan trọng hơn là tổng thể cách cha mẹ giao tiếp, đặt giới hạn và xây dựng mối quan hệ với trẻ. Một câu nói vui không thể thay thế cho cả quá trình nuôi dạy, nhưng cũng không có nghĩa người lớn phải bỏ qua mọi góp ý chỉ vì cho rằng mình không có ý xấu.

Một cách thể hiện tình yêu đơn giản hơn có thể là gọi con bằng những cái tên xuất phát từ sự trìu mến, nói rõ rằng bố mẹ yêu con, hoặc đơn giản là để con được quấn quýt với bố mà không cần biến mối quan hệ ấy thành một cuộc so sánh với tình yêu đôi lứa. Sự gần gũi giữa cha và con gái vốn không cần thêm một danh xưng gây tranh cãi để trở nên đặc biệt.

Từ một bài đăng trên Threads, câu chuyện đã chuyển thành cuộc tranh luận rộng hơn về cách người lớn sử dụng ngôn ngữ trong gia đình. Một bên muốn giữ sự thoải mái của những lời nói đùa quen thuộc; bên còn lại mong cha mẹ cân nhắc những cụm từ có thể tạo ra liên tưởng không phù hợp. Hai cách nhìn này không nhất thiết phải loại trừ nhau, bởi mỗi gia đình có cách giao tiếp riêng, nhưng sự tôn trọng cảm nhận của người khác vẫn là điều đáng cân nhắc.

Cha mẹ hoàn toàn có thể thể hiện tình yêu dành cho con gái bằng nhiều cách gần gũi, vui vẻ và tự nhiên. Điều cần thiết không phải là biến mọi câu nói thành một quy tắc cứng nhắc, mà là hiểu rằng lời nói luôn có ngữ cảnh và người tiếp nhận. Khi một cách gọi khiến nhiều người cảm thấy không thoải mái, việc tìm một cách diễn đạt khác không làm tình yêu thương trở nên kém đi.

Suy cho cùng, con gái là con gái của bố mẹ, là một cá thể đang lớn lên với tính cách, cảm xúc và hành trình riêng. Tình cảm giữa cha và con không cần được ví von bằng những danh xưng của quan hệ tình yêu để chứng minh sự gắn bó. Đôi khi, gọi con là “cục cưng”, “công chúa nhỏ” hay đơn giản là gọi tên con bằng giọng trìu mến đã đủ để truyền tải điều người lớn muốn nói.

Còn bạn, bạn nghĩ sao về cách gọi con gái là “người tình kiếp trước của bố”? Đây chỉ là một câu nói vui thể hiện sự cưng chiều hay là cách ví von nên được cân nhắc lại?