Anh Trần (Đài Loan, Trung Quốc) năm nay 26 tuổi, làm nghề shipper - nhân viên giao hàng. Anh luôn cho rằng tuổi trẻ mình phải cố gắng kiếm tiền, cũng luôn chủ quan còn trẻ nên khi nhận chẩn đoán suy thận, anh cho rằng bác sĩ đã nhầm lẫn.

Mỗi ngày anh chạy xe máy giao hàng từ sáng tới tối muộn, nhiều khi còn làm cả ca đêm. Không nhậu nhẹt bê tha, không thuốc lá, không bệnh nền. Thứ duy nhất anh nghiện là… trà sữa. Một ly buổi trưa cho tỉnh táo, một ly buổi chiều chống mệt. Nhiều khi, anh uống trà sữa thay cơm vào những ngày bận rộn vì chỉ cần một ly lớn là đủ no, không cần dùng thêm nước mà còn tiết kiệm thời gian, tiền bạc.

Ảnh minh hoạ

Tối về, anh Trần gần như chỉ có một thú vui là giải trí cùng chiếc điện thoại. Lúc thì xem video ngắn, lúc lướt mạng xã hội và chat chit, khi thì chơi game online. Cứ như vậy, dù tan làm vào mấy giờ thì hầu như phải sau 2 giờ sáng anh mới bắt đầu nghĩ đến chuyện đi ngủ. Sáng hôm sau lại dậy sớm tiếp tục vòng quay công việc, mệt thì uống trà sữa đặc một chút cho tỉnh ngủ. 

Khoảng nửa năm trước, anh bắt đầu thấy mặt, nhất là mắt hơi phù vào buổi sáng. Người nặng nề, rất nhanh mệt, nhịn tiểu cũng khó hơn. Tuy nhiên, anh nghĩ là đặc thù nghề nghiệp mình nó vậy, không nghĩ quá nhiều và cho rằng cố gắng thêm vài năm rồi nghỉ, cơ thể sẽ hồi phục lại.

Cho đến một đêm, khi đang nằm nghỉ sau ca giao hàng dài, anh bỗng khó thở dữ dội. Cảm giác như có vật gì đè nặng lên ngực. Bạn cùng phòng trọ vốn đã nhận thấy mấy ngày liền anh có nhiều biểu hiện lạ, nên khi anh Trần như vậy lập tức gọi xe đưa anh đến thẳng phòng cấp cứu.

Kết quả xét nghiệm khiến tất cả chết lặng: chức năng thận suy gần như hoàn toàn. Nồng độ urê trong máu tăng cao gây phù phổi cấp, anh phải đặt nội khí quản và lọc máu khẩn cấp ngay trong đêm.

Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, các chỉ số chỉ ra anh Trần thật ra đã có protein niệu trong thời gian dài - dấu hiệu của tổn thương cầu thận mạn tính - nhưng chưa từng phát hiện. Việc thức khuya kéo dài, nhịn tiểu dài và tiêu thụ đồ uống nhiều đường gần như mỗi ngày đã đẩy nhanh quá trình suy thận vốn âm thầm diễn ra. 

Sau khi trải qua nguy kịch, anh Trần được thông báo về tình trạng suy thận cấp 5 và cả đời phải lọc máu để duy trì sự sống. Anh oà khóc như một đứa trẻ, nói rằng mình không dám uống bia rượu vì sợ hại gan và thận. Nhưng cuối cùng lại mắc phải những thói xấu hại thận hơn và hối hận cũng không còn kịp nữa.

Ảnh minh hoạ

5 thói quen "phá thận" còn hơn uống bia rượu

Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, quan điểm sai lầm về các thói quen gây suy thận ở anh Trần thật ra rất phổ biến. Rượu bia gây mất nước, tăng huyết áp và acid uric, lâu dài làm tổn thương thận. Tuy nhiên, những thói quen sau còn âm thầm nguy hiểm hơn:

- Thức khuya kéo dài: Ngủ ít làm rối loạn huyết áp và chuyển hóa, tăng viêm toàn thân. Cầu thận bị quá tải lâu ngày sẽ suy giảm chức năng lọc.

- Uống nhiều đồ ngọt: Fructose trong trà sữa, nước ngọt làm tăng acid uric, tổn thương ống thận và thúc đẩy bệnh thận do tiểu đường ở người trẻ.

- Nhịn tiểu thường xuyên: Giữ nước tiểu quá lâu dễ gây nhiễm trùng tiết niệu. Nếu vi khuẩn lan ngược lên thận nhiều lần có thể dẫn đến viêm và tổn thương mạn tính.

- Ăn thừa muối: Muối làm tăng huyết áp, gây xơ hóa mạch máu thận. Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa natri cao dù không quá mặn.

- Lạm dụng thuốc giảm đau: NSAID làm giảm lưu lượng máu đến thận. Dùng kéo dài có thể gây suy thận cấp hoặc làm nặng bệnh thận mạn.

Ngoài ra, béo phì, hút thuốc, uống quá ít nước và kiểm soát kém đường huyết cũng làm tăng nguy cơ suy thận. Về dấu hiệu, bác sĩ Hung đưa ra 5 triệu chứng sớm của suy thận mà chúng ta cần hết sức chú ý, đừng chủ quan giống như anh Trần:

- Phù nhẹ mặt, nhất là buổi sáng

- Nước tiểu có bọt nhiều

- Mệt mỏi kéo dài

- Tiểu đêm nhiều

- Huyết áp tăng bất thường

Ảnh minh hoạ

Thận có thể mất phần lớn chức năng trước khi triệu chứng rõ ràng, vì vậy kiểm tra sớm là cách duy nhất để tránh phải lọc máu khi còn quá trẻ.

Bác sĩ Hung nhấn mạnh: thận có khả năng “chịu đựng” rất giỏi. Khi xuất hiện khó thở, phù, mệt mỏi rõ rệt thì chức năng có thể đã mất hơn 70%. Trường hợp của anh Hoàng không phải vì một ly trà sữa. Đó là nhiều năm tích lũy thói quen xấu mà anh không hề để ý. Với người trẻ, suy thận không đến sau một đêm. Nhưng nếu tiếp tục sống như vậy, cái giá phải trả có thể là cả đời gắn với máy lọc máu.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Sohu