Đối với nhiều gia đình bình thường ở Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia châu Á, kỳ thi đại học là con đường gần như quan trọng nhất để thay đổi tương lai. Chính vì vậy, câu chuyện về Trương Kiểu (Zhang Jiao) - nam sinh cố tình nộp bài thi trắng trong kỳ thi đại học năm 2010 rồi tuyên bố sẽ trở thành người giàu nhất Trung Quốc từng gây chấn động dư luận đất nước tỷ dân suốt một thời gian dài.

Trương Kiểu sinh ra trong một gia đình không mấy khá giả. Khi còn học tiểu học và trung học cơ sở, anh được đánh giá là học sinh có thành tích tốt. Tuy nhiên, khi bước vào bậc THPT, khối lượng kiến thức tăng lên khiến Trương Kiểu dần không theo kịp chương trình. Thành tích học tập liên tục sa sút, cảm giác thất bại kéo dài khiến anh mất niềm tin vào việc học và ngày càng buông xuôi.

Trương Kiểu sinh ra trong một gia đình không mấy khá giả

Ba năm THPT trôi qua trong trạng thái chán nản. Đến kỳ thi đại học năm 2010, thay vì làm bài, Trương Kiểu chỉ viết tên, số báo danh rồi ghi thêm 16 chữ: "Phá rồi mới lập, không phá thì không thể xây dựng lại, không thành công thì chấp nhận chết". Khi kết quả được công bố, anh nhận đúng 0 điểm.

Sau đó, Trương Kiểu cho biết mình chịu ảnh hưởng từ một số quan điểm cho rằng không cần học đại học vẫn có thể thành công như các tỷ phú nổi tiếng. Anh coi việc nộp bài trắng là hành động "nổi loạn", đồng thời tự ví mình với những doanh nhân như Bill Gates.

Đến kỳ thi đại học năm 2010, thay vì làm bài, Trương Kiểu chỉ viết tên, số báo danh rồi ghi thêm 16 chữ, khi kết quả được công bố, anh nhận đúng 0 điểm

Sự việc nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, đưa Trương Kiểu trở thành cái tên được chú ý. Thay vì nhìn nhận lại quyết định của bản thân, anh liên tục đưa ra những phát ngôn gây sốc.

Nam sinh từng tuyên bố: "Ai không đến tìm tôi để đầu tư thì miễn nói chuyện. Trong vòng 10 năm, tôi sẽ kiếm được 10 triệu NDT (khoảng 38,7 tỷ đồng) và trở thành người giàu nhất Trung Quốc".

Những phát ngôn đầy tham vọng này giúp Trương Kiểu tiếp tục thu hút sự chú ý của dư luận, nhưng cũng khiến nhiều người cho rằng anh đang sống trong ảo tưởng và đánh đồng việc bỏ học với con đường dẫn đến thành công.

Thực tế sau đó diễn ra hoàn toàn trái ngược với những gì Trương Kiểu từng tuyên bố.

Theo truyền thông Trung Quốc, thay vì khởi nghiệp thành công, anh dần bước vào con đường phạm pháp với mong muốn làm giàu nhanh chóng. Trương Kiểu tham gia đường dây sử dụng thẻ ngân hàng giả để rút và chiếm đoạt tiền, với số tiền liên quan lên tới hơn 400.000 NDT (khoảng 1,5 tỷ đồng). Cuối cùng, anh bị cơ quan chức năng bắt giữ và xử lý theo quy định của pháp luật.

Nhìn lại những lựa chọn của mình, Trương Kiểu từng thừa nhận có lẽ bản thân quá khao khát thành công và luôn muốn trở thành một người khác biệt. Thế nhưng, anh cũng cay đắng thừa nhận rằng có những con đường, một khi đã bước lên thì rất khó quay đầu.

Nhìn lại những lựa chọn của mình, Trương Kiểu từng thừa nhận có lẽ bản thân quá khao khát thành công và luôn muốn trở thành một người khác biệt

Sau câu chuyện của Trương Kiểu, nhiều người thường nhắc đến những nhân vật nổi tiếng từng bỏ học mà vẫn thành công để so sánh như Bill Gates hay nhà văn Hàn Hàn của Trung Quốc. Tuy nhiên, truyền thông Trung Quốc cho rằng đây là sự so sánh khập khiễng.

Bill Gates từng theo học tại Đại học Harvard trước khi bỏ học để thành lập Microsoft vào đúng thời điểm ngành công nghiệp máy tính cá nhân bùng nổ. Chính ông cũng nhiều lần khẳng định không khuyến khích người trẻ bỏ học, bởi thành công của mình là trường hợp đặc biệt, rất khó sao chép.

Trong khi đó, nhà văn Hàn Hàn - người từng bỏ học phổ thông rồi trở thành tác giả nổi tiếng tại Trung Quốc cũng từng thẳng thắn chia sẻ rằng bỏ học là một thất bại của bản thân chứ không phải điều đáng để người khác noi theo. Theo ông, điều đáng học hỏi luôn là tinh thần học tập và không ngừng tích lũy tri thức, chứ không phải hành động bỏ học.

Nhiều chuyên gia giáo dục Trung Quốc cho rằng, đối với phần lớn học sinh xuất thân từ những gia đình bình thường, kỳ thi đại học vẫn là con đường tương đối công bằng để thay đổi cuộc sống. Thành công không đến từ việc bắt chước một vài cá nhân nổi tiếng, mà được tạo nên từ quá trình nỗ lực lâu dài, khả năng tích lũy kiến thức và sự kiên trì theo đuổi mục tiêu.

Câu chuyện của Trương Kiểu vì thế vẫn thường được nhắc lại như một bài học về việc mù quáng chạy theo những "công thức thành công" trên mạng, trong khi bỏ qua điều quan trọng nhất là hiểu rõ năng lực bản thân và kiên trì với con đường phù hợp.

Theo Sohu