Mua một chiếc nhẫn Oura hay đồng hồ Apple Watch để theo dõi giấc ngủ? Chuyện thường. Chất đầy tủ thuốc bằng thuốc ngủ, kẹo dẻo, tinh chất các loại? Đương nhiên. Một chiếc mặt nạ ngủ bằng lụa giá 89 USD, khoảng 2,4 triệu đồng, được người nổi tiếng chứng thực? Sao không. Máy phát tiếng ồn trắng giờ đã lỗi thời, dân sành ngủ chính hiệu chuyển sang tai nghe chuyên dụng Soundcore Sleep A20 giá khoảng 100 USD. Sắp tới còn có Kimba, một thiết bị tỏa hương trị liệu chạy bằng AI, đặt trước với giá 299 USD, tương đương 7,9 triệu đồng, sẽ nhận được bộ thiết bị cùng sáu tháng mùi hương được cá nhân hóa.

Còn với những người chịu chi mạnh tay nhất, có Eight Sleep, một tấm phủ nệm điều chỉnh nhiệt độ cơ thể giá khoảng 3.000 USD, tương đương gần 79 triệu đồng, được cả cộng đồng những người theo đuổi hình mẫu nam tính tối ưu hóa cơ thể tán dương. Một số cặp đôi còn đi xa hơn nữa, chuyển hẳn sang ngủ riêng phòng để không ai làm phiền giấc ngủ của ai. Một phó giáo sư chuyên nghiên cứu về sức khỏe giấc ngủ tại Đại học Texas nhận xét rằng nhận thức về giấc ngủ đang tăng lên là điều tốt, nhưng con lắc đã lệch quá đà sang hướng khác.

Bài đăng về giấc ngủ trên mạng xã hội nhiều gấp 5 lần chủ đề ăn kiêng

Con người ngày nay muốn ngủ dễ hơn, ngủ nhiều giờ hơn và ngủ sâu hơn. Nhận thức chung đang dịch chuyển rõ rệt, rằng ngủ ngon không còn là một thứ có thì tốt, mà là điều bắt buộc phải có, giúp con người ít bệnh hơn, sống thọ hơn, thậm chí còn được cho là thông minh hơn, gọn gàng hơn và ưa nhìn hơn.

Theo công ty nghiên cứu tiêu dùng Rila Global Consulting, lượng bài đăng về giấc ngủ trên mạng xã hội hiện nhiều gấp 3 lần so với chủ đề tập luyện, và gấp 5 lần so với chủ đề ăn kiêng. Ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe vốn nổi tiếng với việc bán những sản phẩm đắt tiền nhưng hiệu quả gần như bằng không, thậm chí có thể khiến vấn đề sức khỏe trầm trọng thêm. Và nhắm vào những người đang thiếu ngủ trầm trọng là một con mồi rất dễ săn.

Riêng ở siêu thị Mỹ, hỗ trợ giấc ngủ đã là ngành kinh doanh gần 8.000 tỷ đồng mỗi năm

Theo công ty nghiên cứu bán lẻ Spins, mảng hỗ trợ giấc ngủ tại các siêu thị Mỹ hiện đã là ngành kinh doanh trị giá khoảng 300 triệu USD, tương đương gần 8.000 tỷ đồng. Gần như toàn bộ con số này đến từ vitamin và thực phẩm bổ sung, nhưng tăng trưởng mạnh nhất lại đến từ nhóm đồ uống chức năng, với các thành phần quen thuộc như ashwagandha và L-theanine.

Dù có một số bằng chứng cho thấy các hoạt chất này có thể hỗ trợ giấc ngủ, hiệu quả thực tế trong từng sản phẩm cụ thể lại thường không rõ ràng, vì liều lượng không được công bố minh bạch và các thành phần phụ khác có thể làm thay đổi phản ứng của cơ thể. Dù vậy, doanh số nhóm này đã tăng gần gấp bốn lần chỉ trong một năm. Riêng nhóm bột pha nước để hỗ trợ giấc ngủ tăng 54% trong cùng kỳ.

Đáng chú ý nhất là magnesium, loại khoáng chất hỗ trợ giấc ngủ có mặt trong rất nhiều sản phẩm kể trên. Chỉ riêng tại Mỹ, doanh số magnesium ước tính đạt 1,9 tỷ USD trong năm 2025, tương đương khoảng 50.300 tỷ đồng. Một tạp chí chuyên ngành dinh dưỡng gọi đây là thành phần ngôi sao của cả ngành.

Chiếc nhẫn theo dõi giấc ngủ khiến người ta phát sinh cả một chứng rối loạn tâm lý mới

Những thiết bị đeo theo dõi giấc ngủ giờ phổ biến tới mức giới y khoa đã phải đặt tên riêng cho một dạng ám ảnh liên quan tới chúng, gọi là chứng ngủ đúng chuẩn quá mức.

Một nhà đầu tư thiên thần trong lĩnh vực công nghệ sức khỏe tiêu dùng kể rằng cô từng là người dùng sớm chiếc nhẫn Oura, rồi sau vài năm ám ảnh soi từng chỉ số, cô trở thành một trong những người đầu tiên vứt bỏ nó. Cô mô tả cảm giác ngày càng phụ thuộc vào thiết bị để biết mình nên cảm thấy khỏe tới mức nào, đến mức mỗi sáng thức dậy việc đầu tiên là mở điện thoại kiểm tra điểm số giấc ngủ đêm qua. Những hôm cảm thấy khỏe khoắn nhưng chỉ số hiển thị lại thấp, cô thấy tội lỗi và bất an, cảm giác dần biến thành một dạng hoang tưởng. Cuối cùng cô ngừng hẳn việc đeo thiết bị, và hiện tại không dùng bất kỳ thực phẩm bổ sung hay thiết bị công nghệ nào cho giấc ngủ nữa.

6 trên 10 người Mỹ vẫn không ngủ đủ giấc, dù thị trường đã cán mốc nghìn tỷ

Bất chấp hàng loạt viên uống và công nghệ hỗ trợ giấc ngủ trên thị trường, 6 trên 10 người trưởng thành tại Mỹ vẫn không đạt được mức 7 tới 9 tiếng ngủ mỗi đêm theo khuyến nghị khoa học đáng tin cậy. Có thể vì con người vẫn chưa mua đủ sản phẩm. Hoặc có thể, chính những sản phẩm đó lại là một phần của vấn đề. Các loại đồ uống hỗ trợ giấc ngủ có thể khiến người dùng phải thức dậy đi vệ sinh giữa đêm, còn caffeine trong các thanh sô cô la hay bột cacao được quảng cáo là hỗ trợ ngủ ngon thực chất lại có thể khiến người dùng tỉnh táo hơn thay vì buồn ngủ.

Phần lớn chuyên gia được phỏng vấn đều cảnh báo về việc phụ thuộc vào thị trường thực phẩm bổ sung gần như không được kiểm soát chặt chẽ. Ngay cả những hoạt chất có một số bằng chứng khoa học ủng hộ như melatonin, cũng có thể không thực sự có mặt đúng liều lượng trong sản phẩm người tiêu dùng mua về. Một chuyên gia tư vấn thương hiệu nhận xét rằng khi con người rơi vào tuyệt vọng, họ sẽ làm những điều tuyệt vọng.

Bản thân việc dùng thực phẩm bổ sung cũng không phải không có rủi ro. Hiệp hội Tim mạch Mỹ từng cảnh báo sử dụng melatonin lâu dài có liên quan tới nguy cơ suy tim cao hơn. Còn thuốc ngủ kê đơn như Ambien tuy giúp người dùng chìm vào giấc ngủ gần như ngay lập tức, một số nghiên cứu lại cho thấy chúng làm giảm đáng kể giai đoạn ngủ sóng chậm, phần giấc ngủ sâu giúp con người thức dậy với cảm giác thực sự được nghỉ ngơi.

Tấm phủ nệm 79 triệu đồng được Zuckerberg, Musk tin dùng

Sản phẩm đắt đỏ và gây chú ý nhất trong toàn ngành vẫn là Eight Sleep, hệ thống phủ nệm điều chỉnh nhiệt độ giá khoảng 3.000 USD, được nhà thần kinh học nổi tiếng Andrew Huberman quảng bá và được sử dụng bởi những cái tên như Mark Zuckerberg, Elon Musk và Halle Berry. Công ty này còn bán thêm phủ gối giá 1.000 USD, khoảng 26,5 triệu đồng, cùng các phụ kiện khác.

Khác với nhiều sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ trên thị trường, đây là sản phẩm hiếm hoi có một số nghiên cứu khoa học đứng sau, và có không ít khách hàng thực sự tin dùng. Các nghiên cứu do chính công ty tài trợ cho thấy người dùng ngủ ngon hơn khi sử dụng tấm phủ làm mát đắt đỏ này. Nhưng công ty chưa từng thực hiện nghiên cứu so sánh trực tiếp hiệu quả sản phẩm với các giải pháp rẻ tiền và hiển nhiên hơn để hạ nhiệt độ cơ thể, như đơn giản là bật điều hòa mạnh hơn hoặc mặc đồ ngủ mỏng hơn.

Nhà khoa học về giấc ngủ Matthew Walker, tác giả một cuốn sách nổi tiếng năm 2017 về khoa học giấc ngủ, từng liệt kê 12 thay đổi con người có thể thực hiện để ngủ ngon hơn. Ông hiện là cố vấn khoa học cho chính Eight Sleep. Đồng sáng lập công ty cho biết nếu cuốn sách được viết lại ở thời điểm hiện tại, sản phẩm của họ sẽ là thay đổi thứ 13 trong danh sách đó, đồng thời khẳng định người dùng hoàn toàn không bắt buộc phải mua sản phẩm của họ mới có thể ngủ ngon.

Những nguyên tắc miễn phí giúp ngủ ngon, chỉ là ít ai chịu làm đúng

Các yêu cầu cơ bản cho một giấc ngủ chất lượng thực ra không hề gây tranh cãi trong giới khoa học. Ban ngày nên tiếp xúc với ánh nắng, ăn uống lành mạnh, hạn chế caffeine và rượu bia, vận động thể chất ở mức độ vừa phải. Ban đêm cần một không gian ngủ tối, yên tĩnh và mát mẻ.

Một chuyên gia giấc ngủ tại Đại học New York cho biết bà thường xuyên giới thiệu bệnh nhân tới các chương trình giáo dục hành vi giấc ngủ, vốn chỉ đơn giản là hướng dẫn thực hiện những điều mà phần lớn mọi người đã biết nhưng không chịu làm, gồm duy trì lịch ngủ đều đặn, bảo vệ tổng thời gian ngủ bằng cách đi ngủ sớm hơn, và quan trọng nhất là giảm đáng kể thời gian dùng màn hình điện thoại trước giờ ngủ. Bà cũng lưu ý rằng các thiết bị theo dõi giấc ngủ có thể hữu ích với một số người, nhưng cần tránh loại nào phát ra ánh sáng.

Với phần lớn mọi người, một căn phòng tối, yên tĩnh và mát mẻ hoàn toàn có thể đạt được bằng chi phí rất thấp. Một chiếc mặt nạ ngủ chỉ tốn vài USD, máy phát tiếng ồn trắng còn rẻ hơn nhiều so với một chiếc tai nghe cao cấp. Nhưng với những ai đã thử đủ mọi cách cơ bản mà vẫn không cải thiện, thay đổi hành vi sống lại càng trở nên quan trọng hơn, dù khó thực hiện hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản bỏ tiền ra mua một thiết bị kích thích dây thần kinh phế vị giá 499 USD, khoảng 13,2 triệu đồng, hay đăng ký gói miếng dán cơ thể Silent Nights giá 70 USD mỗi tháng, khoảng 1,85 triệu đồng. Lời khuyên cuối cùng rất đơn giản: hãy thử các giải pháp miễn phí trước. Nếu vẫn không hiệu quả, hãy tìm gặp bác sĩ, đừng tìm tới các sàn thương mại điện tử.