Đứng trước ngưỡng cửa đại học, câu hỏi "nên chọn ngành gì?" luôn là nỗi trăn trở của hàng triệu học sinh và phụ huynh mỗi mùa tuyển sinh. Bên cạnh những ngành học quen thuộc, nhiều lĩnh vực đang được Nhà nước ưu tiên phát triển với chính sách hỗ trợ hấp dẫn lại chưa được nhiều thí sinh biết đến. Kỹ thuật mỏ là một trong số đó.

Đây là ngành thuộc nhóm 15 lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được hưởng chính sách học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP. Sinh viên đáp ứng điều kiện có thể nhận mức hỗ trợ lên tới 55 triệu đồng mỗi năm học (tương đương 5,5 triệu đồng/tháng). Vậy ngành học này có gì đặc biệt và triển vọng nghề nghiệp ra sao? 

Ngành Kỹ thuật mỏ là gì?

Kỹ thuật mỏ là ngành kỹ thuật chuyên nghiên cứu, thiết kế, tổ chức và quản lý các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên khoáng sản trong lòng đất. Mục tiêu của ngành là khai thác tài nguyên một cách hiệu quả, an toàn, tiết kiệm, đồng thời giảm thiểu tác động đến môi trường và hướng tới phát triển bền vững.

Trong bối cảnh nhu cầu về than, khoáng sản kim loại, đất hiếm và nhiều loại khoáng sản chiến lược ngày càng tăng để phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng, sản xuất chip bán dẫn, pin xe điện và công nghiệp công nghệ cao, Kỹ thuật mỏ được xem là một trong những ngành giữ vai trò quan trọng đối với nền kinh tế.

Không chỉ làm việc tại các mỏ than hay mỏ khoáng sản truyền thống, kỹ sư Kỹ thuật mỏ hiện nay còn tham gia nhiều lĩnh vực liên quan đến khảo sát địa chất, khai thác khoáng sản thông minh, tự động hóa khai thác, an toàn mỏ, phục hồi môi trường sau khai thác và quản lý tài nguyên.

Ngành Kỹ thuật mỏ học gì?

Chương trình đào tạo ngành Kỹ thuật mỏ được xây dựng theo hướng kết hợp giữa kiến thức nền tảng về khoa học tự nhiên với các học phần kỹ thuật chuyên sâu.

Trong những năm đầu, sinh viên được trang bị kiến thức về toán, vật lý, hóa học, cơ học, sức bền vật liệu, tin học, vẽ kỹ thuật, địa chất đại cương và trắc địa.

Khi bước vào giai đoạn chuyên ngành, người học sẽ tiếp cận các học phần như khai thác mỏ lộ thiên, khai thác hầm lò, công nghệ khoan - nổ mìn, vận tải mỏ, thông gió mỏ, an toàn lao động trong khai thác, cơ giới hóa và tự động hóa khai thác mỏ, thiết kế mỏ, quản lý tài nguyên khoáng sản, môi trường mỏ và phục hồi sau khai thác.

Bên cạnh lý thuyết, sinh viên dành nhiều thời gian thực hành tại phòng thí nghiệm, thực tập địa chất, thực tập tại các mỏ khai thác hoặc doanh nghiệp để làm quen với điều kiện làm việc thực tế.

Hiện nay, nhiều chương trình đào tạo cũng tăng cường các nội dung về chuyển đổi số, mô phỏng khai thác bằng phần mềm chuyên dụng, GIS, trí tuệ nhân tạo và công nghệ khai thác thông minh nhằm đáp ứng yêu cầu mới của ngành công nghiệp khai khoáng.

Cơ hội việc làm và mức lương

Sau khi tốt nghiệp, kỹ sư Kỹ thuật mỏ có thể làm việc tại các tập đoàn, doanh nghiệp khai thác than, khoáng sản, dầu khí, vật liệu xây dựng; các viện nghiên cứu; cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản; doanh nghiệp tư vấn thiết kế mỏ; công ty khảo sát địa chất hoặc giảng dạy tại các cơ sở đào tạo.

Những đơn vị tuyển dụng lớn gồm Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tổng công ty Đông Bắc, các doanh nghiệp khai thác đá, xi măng, khoáng sản kim loại, đất hiếm và nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng.

Do đặc thù nguồn nhân lực không quá dồi dào trong khi nhu cầu tuyển dụng vẫn duy trì ổn định, kỹ sư Kỹ thuật mỏ thường có tỷ lệ tìm được việc làm khá cao sau khi tốt nghiệp.

Theo khảo sát từ các trường đào tạo và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, sinh viên mới ra trường thường có mức thu nhập khoảng 12-18 triệu đồng/tháng, tùy vị trí và khu vực làm việc. Sau vài năm kinh nghiệm hoặc đảm nhận vị trí quản lý kỹ thuật, mức lương có thể đạt 20-35 triệu đồng/tháng. Đối với các chuyên gia làm việc tại doanh nghiệp lớn, dự án nước ngoài hoặc các mỏ có quy mô lớn, thu nhập còn có thể cao hơn.

Ngoài tiền lương, người lao động trong ngành thường được hưởng các chế độ phụ cấp đặc thù như phụ cấp độc hại, phụ cấp hiện trường, hỗ trợ nhà ở, ăn ca và bảo hiểm theo quy định.

Học ngành Kỹ thuật mỏ ở đâu tại Việt Nam?

Hiện nay, số lượng cơ sở đào tạo ngành Kỹ thuật mỏ tại Việt Nam không nhiều. Trong đó, 2 trường đại học có truyền thống đào tạo lâu năm và quy mô lớn nhất là Trường Đại học Mỏ - Địa chất và Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh. Đây đều là những cơ sở cung cấp nguồn nhân lực kỹ thuật cho các doanh nghiệp khai thác khoáng sản, năng lượng và địa chất trên cả nước.

Tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất, ngành Kỹ thuật mỏ được đào tạo theo định hướng ứng dụng, chú trọng kiến thức về khai thác mỏ hầm lò, khai thác lộ thiên, công nghệ khoan - nổ mìn, cơ giới hóa, an toàn lao động và quản lý khai thác tài nguyên. Theo điểm chuẩn tuyển sinh năm 2025 bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT, ngành Kỹ thuật mỏ lấy 17 điểm. Đây cũng là một trong những ngành thuộc nhóm khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được hưởng chính sách học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP.

Trường Đại học Mỏ - Địa chất

Bên cạnh đó, Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh cũng là địa chỉ đào tạo uy tín trong lĩnh vực khai thác mỏ và công nghệ khoáng sản. Trường có lợi thế gắn với trung tâm khai thác than lớn nhất cả nước, tạo điều kiện để sinh viên được thực hành, thực tập tại các doanh nghiệp trong ngành ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Điểm chuẩn năm 2025 của ngành Kỹ thuật mỏ theo phương thức điểm thi THPT năm 2025 của nhà trường là 15 điểm.

Với lợi thế được Nhà nước ưu tiên đầu tư, nhu cầu nhân lực ổn định cùng chính sách học bổng hấp dẫn, Kỹ thuật mỏ đang dần trở thành lựa chọn đáng cân nhắc đối với những thí sinh yêu thích các ngành kỹ thuật, muốn theo đuổi lĩnh vực khai thác và quản lý tài nguyên trong bối cảnh phát triển bền vững và chuyển đổi xanh.

Tổng hợp