Gan vốn được xem là “nhà máy giải độc” của cơ thể nhưng cũng là cơ quan dễ bị tổn thương bởi thói quen nhỏ nhặt hằng ngày. Đặc biệt là các thói quen ăn uống. Trong khi đó, người trẻ hiện đại thường ăn uống theo sở thích, chủ quan với các dấu hiệu tổn thương gan phát ra. Đến khi bệnh nặng rồi mới hối hận.

Anh Điền, khoảng 30 tuổi (Hắc Long Giang, Trung Quốc) cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Trong suy nghĩ của anh, chỉ có rượu bia, thuốc lá, lạm dụng thuốc mới gây hại cho gan. Còn với các loại hạt và rau củ, vốn là thực phẩm tốt nên hư hại một chút xử lý rồi đều ăn được. Cho đến gần đây, đi khám sau thời gian dài đau bụng trên bên phải, trong người mệt mỏi và hay sốt về đêm, anh mới hay mình đã mắc ung thư gan. 

Ảnh minh họa

"Thủ phạm" là hũ hạt các loại anh trữ từ lâu trong tủ lạnh để ăn cho "bổ não" và đĩa rau củ muối chua không bữa cơm nào không có. Những thứ anh tưởng là tốt khi ăn sai cách lại âm thầm "bơm" độc tố vào gan tự bao giờ. 

Thông qua câu chuyện của anh Điền, Tiến sĩ Wu Ying (Trung Quốc) cảnh báo, thực phẩm tốt nhưng bảo quản hoặc chế biến sai cách, khi ăn vào có thể gây hại cho gan, thậm chí gây bệnh ung thư. Ví dụ như các loại hạt nhìn chung là tốt nhưng ăn 5 loại này thường xuyên thì gan không chịu nổi:

1. Hạt bị mốc hoặc nảy mầm

Đậu phộng, ngô hay hạt điều... nếu bảo quản kém dễ sinh nấm mốc chứa aflatoxin. Đây là độc tố được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư mạnh, đặc biệt tấn công trực tiếp tế bào gan. Nguy hiểm hơn, độc tố này không bị phá hủy hoàn toàn khi nấu chín nên việc tiếc của ăn hạt mốc có thể khiến gan nhiễm độc âm thầm.

Ảnh minh họa

2. Hạt rang tẩm nhiều đường và dầu

Các loại hạt điều rang mật ong hay đậu phộng chiên giòn thường chứa lượng chất béo và đường cao. Khi tiêu thụ thường xuyên, gan phải tăng cường chuyển hóa năng lượng dư thừa, dễ dẫn đến tích tụ mỡ trong gan. Tình trạng này kéo dài có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan hoặc rối loạn chuyển hóa.

3. Hạt chứa độc tố tự nhiên chưa được xử lý kỹ

Một số loại như hạnh nhân đắng hoặc hạt điều sống có thể chứa glycoside cyanogen. Khi vào cơ thể, chất này giải phóng cyanide, buộc gan phải hoạt động mạnh để giải độc. Nếu ăn thường xuyên hoặc chế biến không đúng cách, tế bào gan có thể bị tổn thương lâu dài.

4. Hạt chế biến nhiều muối 

Nhiều loại hạt đóng gói sẵn có hàm lượng natri cao để tăng hương vị. Ăn mặn lâu ngày không chỉ gây tăng huyết áp mà còn làm chậm quá trình tái tạo tế bào gan và khiến cơ thể dễ giữ nước. Với người đã có bệnh gan, thói quen này có thể làm tình trạng tổn thương tiến triển nhanh hơn.

5. Hạt tẩm phẩm màu hoặc chứa nhiều hóa chất bảo quản

Ảnh minh họa

Một số loại hạt đóng gói sẵn có thể được xử lý bằng phẩm màu công nghiệp, hương liệu hoặc chất bảo quản để tăng độ bắt mắt và kéo dài thời hạn sử dụng. Khi tiêu thụ thường xuyên, gan phải tăng cường hoạt động giải độc để chuyển hóa các hóa chất này, từ đó dễ gây áp lực chuyển hóa và làm tổn thương tế bào gan theo thời gian. Vì vậy nên ưu tiên chọn các loại hạt tự nhiên, ít gia vị và có nguồn gốc rõ ràng.

Lời khuyên ăn uống để bảo vệ gan

Lá gan là bộ lọc bền bỉ nhưng rất dễ tổn thương bởi các chất độc tích tụ từ thực phẩm bẩn. Để giảm tải cho gan, bác sĩ khuyên nên duy trì chế độ ăn thanh đạm, ưu tiên thực phẩm tươi sống và tự nấu nướng tại nhà để kiểm soát lượng muối, đường nạp vào. 

Ảnh minh họa

Hãy tăng cường các loại rau họ cải, trái cây giàu chất chống oxy hóa và uống đủ nước để hỗ trợ gan đào thải độc tố tự nhiên. Việc hạn chế đạm từ thịt đỏ, thay bằng cá hoặc protein thực vật sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng gan nhiễm mỡ và xơ hóa tế bào. Nếu thấy dấu hiệu mệt mỏi, vàng da hoặc da xanh xao do thiếu sắt, bạn nên thực hiện tầm soát chức năng gan ngay. 

Nguồn và ảnh: Baidu Health, Daily Mail, Sohu