5 ngày nghỉ lễ đã chính thức khép lại. Mới hôm nào còn háo hức lên lịch đi chơi, ngủ nướng, hẹn bạn bè, về quê…, vậy mà sáng nay, nhiều người đã lại tất bật chuẩn bị cho ngày đầu tiên trở lại văn phòng. Đây cũng thường là lúc mạng xã hội xuất hiện những câu quen thuộc: “Hết lễ rồi”, “Ước gì được nghỉ thêm 1 ngày”, “Sáng nay lại đi làm thật rồi ư?”... Sau vài ngày quen với việc không cần đặt báo thức, không deadline, không lịch họp, chuyện quay lại guồng làm việc có thể khiến không ít người hụt hẫng.

Nhưng cũng có một kiểu người rất khác.

Họ thức dậy và bắt đầu nghĩ xem hôm nay mặc gì, ăn gì, kiểm tra lại lịch làm việc, thậm chí mở laptop xem qua những việc còn dang dở. Không phải vì kỳ nghỉ không vui, càng không có nghĩa họ bỗng nhiên mê công việc đến mức không muốn rời văn phòng. Đơn giản là họ cảm thấy mình đã nghỉ đủ.

Có người còn có thêm một động lực rất thực tế: mùng 5 nhận lương chẳng hạn. Nghỉ thì vẫn vui, nhưng nghĩ đến ngày tài khoản “ting ting” cũng đủ khiến buổi sáng đi làm đầu tiên sau kỳ nghỉ dễ chịu hơn vài phần.

Có người mong đi làm vì sắp sửa nhận lương. Ảnh minh họa Xiaohongshu.

Lại có người trong những ngày nghỉ vẫn tranh thủ xử lý một vài việc. Không phải kiểu ôm laptop cày từ sáng đến tối, mà chỉ thỉnh thoảng check tin nhắn, trả lời email hoặc hoàn thành một việc nhỏ. Vì thế, sáng đầu tiên trở lại không tạo cảm giác phải “bật công tắc” từ con số 0.

Và cũng có người chẳng làm gì đặc biệt. Họ ngủ đủ, ăn ngon, gặp bạn bè, đi đâu đó gần nhà hoặc dành thời gian cho những sở thích vốn bị bỏ quên trong ngày thường. Sau 5 ngày, cơ thể và đầu óc thực sự được nạp lại, nên việc quay về routine quen thuộc cũng không còn quá nặng nề.

Nếu sáng nay bạn cũng có một trong những cảm giác trên, rất có thể bạn đang trải qua một trạng thái khá thú vị: “hội chứng tích cực sau kỳ nghỉ lễ”.

Hội chứng tích cực sau nghỉ lễ là gì? Người như thế nào thì rơi vào trạng thái này

Nhắc đến ngày trở lại sau một kỳ nghỉ dài, người ta thường nghĩ đến post-vacation blues hay post-holiday blues - những cách gọi mô tả cảm giác hụt hẫng, thiếu năng lượng, khó lấy lại động lực khi phải rời kỳ nghỉ để quay về công việc và nhịp sống quen thuộc.

Nhưng ở chiều ngược lại, không phải ai hết lễ cũng “tụt mood”. Có người thậm chí còn mang theo cảm giác thư giãn, vui vẻ và nguồn năng lượng tích cực của kỳ nghỉ vào những ngày đầu trở lại văn phòng.

Trong các nội dung về tâm lý và wellbeing, trạng thái này đôi khi được gọi là “post-vacation glow” - dư âm tích cực sau kỳ nghỉ. Psychology Today (chuyên trang về tâm lý học và sức khỏe tinh thần) từng viết về “vacation glow”, cho rằng một kỳ nghỉ có thể gắn với cảm giác khỏe khoắn hơn, tâm trạng tích cực hơn, ít kiệt sức và giảm căng thẳng. Tuy nhiên, những hiệu ứng này thường có xu hướng giảm dần khi con người quay lại nhịp làm việc quen thuộc.

Nếu gọi theo ngôn ngữ đời sống, “hội chứng tích cực sau lễ” có thể hiểu đơn giản là trạng thái khi kỳ nghỉ đã kết thúc nhưng một phần cảm giác vui vẻ, thư giãn và có động lực vẫn còn ở lại. Đây không phải một chẩn đoán tâm lý hay thuật ngữ y khoa chính thức, mà chỉ là cách gọi vui cho một trải nghiệm có thể xuất hiện sau những ngày được tạm rời guồng quay thường nhật.

Người muốn lên công ty để nghỉ trưa hoặc tan tầm có thể đi cafe cùng bạn bè vì 5 ngày rồi không gặp nhau. Ảnh minh họa Xiaohongshu

Vậy làm sao nhận ra mình đang ở trạng thái này?

Dễ thấy nhất là sáng đầu tiên đi làm không còn đáng sợ đến thế. Thay vì vừa mở mắt đã nghĩ “giá mà được nghỉ thêm”, một người có thể bình thản chuẩn bị cho ngày mới. Họ vẫn có thể lưu luyến kỳ nghỉ, nhưng không cảm thấy việc quay lại văn phòng là một “bi kịch”.

Sau vài ngày không phải chạy theo deadline, lịch họp hay những tin nhắn công việc liên tục, đầu óc cũng có thể trở nên nhẹ hơn. Những việc vẫn còn nguyên đó, nhưng cảm giác bị chúng “đè” lên người dường như đã giảm bớt. Khi có một khoảng lùi đủ dài, đôi khi chúng ta nhìn chính công việc quen thuộc bằng một tâm thế khác.

Quan trọng hơn, niềm vui của kỳ nghỉ chưa biến mất hoàn toàn. Một bữa sáng thong thả, thói quen đi bộ, đọc sách, tập thể thao, gặp bạn bè hay đơn giản là có một khoảng thời gian không nhìn điện thoại... Nếu những điều khiến mình dễ chịu trong kỳ nghỉ được giữ lại một phần trong cuộc sống thường ngày, cảm giác “hết lễ là hết vui” cũng không nhất thiết xảy ra.

Psychology Today (chuyên trang về tâm lý học và sức khỏe tinh thần) cũng gợi ý rằng việc nhìn lại những trải nghiệm khiến bản thân vui vẻ trong kỳ nghỉ và đưa một số hoạt động ấy trở lại lịch sinh hoạt sau đó có thể giúp duy trì cảm xúc tích cực lâu hơn.

Và có lẽ, lý do đơn giản nhất khiến một số người có thể thoải mái quay lại công việc là họ thực sự đã được nghỉ.

Một kỳ nghỉ chất lượng không nhất thiết phải là chuyến du lịch xa xỉ hay lịch trình kín mít. Đôi khi, chỉ cần vài ngày không phải chạy theo công việc, được ngủ đủ, gặp những người mình thích hoặc làm những điều vốn không có thời gian thực hiện trong ngày thường cũng đủ tạo ra khoảng cách cần thiết với guồng quay cũ.

American Psychological Association (Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ) cũng có nội dung bàn về mối liên hệ giữa kỳ nghỉ, sức khỏe tinh thần và wellbeing, trong đó đặt vấn đề làm thế nào để kéo dài “post-vacation glow” sau khi trở về. Điều này cũng gợi mở một góc nhìn khá thú vị: một kỳ nghỉ tốt không nhất thiết khiến người ta chỉ muốn nghỉ tiếp.

Ngược lại, khi đã được nạp đủ, việc quay lại nhịp sống quen thuộc đôi khi trở nên dễ dàng hơn.

Nói cách khác, nghỉ đủ cũng có thể là một cách để không còn quá cần phải trốn khỏi công việc.

Nhiều người sẵn sàng vào công việc được luôn. Ảnh minh họa Xiaohongshu

Bên cạnh thời gian nghỉ ngơi, những trải nghiệm mới trong kỳ nghỉ cũng có thể tạo ra cảm giác hứng thú và mong chờ. Psychology Today (chuyên trang về tâm lý học và sức khỏe tinh thần) lý giải rằng sự mới mẻ và những hoạt động khiến chúng ta vui trong kỳ nghỉ có thể góp phần tạo ra cảm giác tích cực; khi trở về với một routine quen thuộc, sự tương phản này đôi khi khiến một số người hụt hẫng.

Nhưng nếu cuộc sống sau kỳ nghỉ vẫn còn những điều để mong đợi, quá trình chuyển tiếp có thể nhẹ nhàng hơn.

Đó có thể là một dự án mới, một cuộc hẹn cuối tuần, buổi ăn trưa với đồng nghiệp hay một bộ phim đang chờ xem. Không cần điều gì quá lớn lao. Đôi khi, động lực để quay lại guồng sống chỉ đơn giản là biết rằng cuối tuần vẫn còn một cuộc hẹn thú vị đang chờ.

Hoặc cũng chẳng cần một lý do quá cao siêu. Mùng 5 nhận lương chẳng hạn.

Đôi khi, chỉ một niềm vui rất thực tế cũng đủ kéo người ta trở lại guồng sống. 

Tích cực sau lễ không có nghĩa là phải yêu công việc

Sẵn sàng quay lại văn phòng sau kỳ nghỉ không có nghĩa bạn bỗng trở thành một người cuồng công việc. Có người quay lại vì thực sự thích công việc mình đang làm, có người mong gặp đồng nghiệp, có người đơn giản là ở nhà lâu quá cũng thấy chán, hoặc thích cảm giác mọi thứ trở lại đúng nhịp quen thuộc.

Cũng có người chẳng yêu công việc hơn chút nào. Chỉ là sau vài ngày nghỉ ngơi, họ đã có đủ năng lượng để tiếp tục với những điều vốn vẫn phải làm.

Vì thế, “tích cực sau lễ” không nhất thiết phải là trạng thái “ngày mai tôi sẽ làm việc năng suất 200%”. Đôi khi, nó chỉ đơn giản là cảm giác bình thản: nghỉ đủ rồi, đến lúc quay lại guồng sống thôi.

Và ngược lại, nếu sau 5 ngày nghỉ bạn vẫn thấy uể oải, tiếc kỳ nghỉ vừa kết thúc hay chỉ muốn nằm thêm một ngày thì cũng chẳng có gì bất thường. Post-vacation blues được nhắc đến khá phổ biến chính bởi sự chuyển đổi từ một nhịp sống thoải mái sang lịch trình đầy trách nhiệm có thể tạo ra cảm giác hụt hẫng rõ rệt. Harvard Business Review (chuyên trang về quản trị và môi trường công sở) thậm chí từng đề cập đến “post-vacation paradox” - nghịch lý khi một người đáng lẽ phải cảm thấy được nạp lại năng lượng sau kỳ nghỉ nhưng lại trở về với cảm giác cạn sức và khó lấy lại động lực.

Ảnh minh họa Xiaohongshu.

Nói cách khác, không có một trạng thái “đúng” nào cho ngày đầu tiên trở lại sau kỳ nghỉ. Có người hào hứng, có người bình thường, có người cần thêm vài ngày để bắt nhịp. Tất cả đều ổn.

Điều đáng để ý hơn có lẽ là: kỳ nghỉ đôi khi giúp chúng ta nhìn rõ hơn mình thực sự muốn gì ở cuộc sống thường ngày.

Nếu trong những ngày nghỉ, bạn nhận ra mình ngủ ngon hơn khi không phải làm việc đến khuya, thích đi bộ mỗi sáng, muốn có thời gian ăn uống thong thả, đọc sách, tập thể thao hay gặp bạn bè nhiều hơn, đó có thể là những điều đáng được mang về cùng chiếc vali.

Psychology Today (chuyên trang về tâm lý học và sức khỏe tinh thần) cũng gợi ý rằng thay vì chỉ xem cảm giác sau kỳ nghỉ là một cơn “tụt mood”, chúng ta có thể coi đây là dịp để nhìn lại routine của mình và tìm cách đưa một phần những điều khiến bản thân vui vẻ trong kỳ nghỉ vào cuộc sống thường ngày.

Bởi một kỳ nghỉ đáng giá có lẽ không phải là kỳ nghỉ khiến bạn chỉ ước nó kéo dài mãi.

Mà là sau khi đã ngủ đủ, vui đủ, đi đủ và sống chậm lại đủ lâu, đến ngày đặt báo thức, bạn có thể nghĩ:

“Thôi, quay lại cuộc sống cũng được.”

Vì hết lễ không có nghĩa là hết vui.

Nguồn: Psychology Today, American Psychological Association (APA), Harvard Business Review (HBR).