Cá chép chẳng còn xa lạ gì với người Việt ở mọi lứa tuổi. Loại cá này nổi tiếng giàu protein, axit béo omega 3, vitamin B12 cùng các khoáng chất như phốt pho, selen giúp bồi bổ cơ thể và tốt cho tim mạch. Tuy nhiên, theo chia sẻ từ ông Lý (52 tuổi, sống tại Giang Tô, Trung Quốc), người có gần 20 năm kinh nghiệm kinh doanh thủy sản, không phải con cá chép nào bày ở chợ cũng nên mua.

Cá chép có thể nấu được nhiều món, rất được người Việt ưa chuộng (Ảnh minh họa)

“Cá chép toàn sống ở tầng đáy bùn nên dễ nhiễm khuẩn hay tích độc từ nước bẩn. Nhiều người thấy rẻ hoặc thấy cá to là ham mua về ăn, chứ người trong nghề nhìn qua là biết con nào có bệnh, cho cũng không dám đụng vào”, ông Lý chia sẻ.

Theo ông, có 4 loại cá chép mà có bán "rẻ như cho" cũng đừng nên mua, vì ăn đã không ngon còn dễ rước bệnh cho cả gia đình:

Cá chép có kích thước to bất thường

Khi đi chợ hay siêu thị, nhiều người thường có thói quen chọn những con cá chép kích thước quá khổ vì nghĩ sẽ được nhiệu thịt và thịt ăn ngon hơn. Tuy nhiên, người bán lâu năm như ông Lý lại đặc biệt cảnh giác với những con cá phát triển khác thường này.

Cá chép tự nhiên có tốc độ tăng trưởng vừa phải. Những con cá to đột biến thường là cá nuôi công nghiệp bị vỗ béo không an toàn. Hoặc là cá chép sống lâu năm ở những vùng nước ô nhiễm, nên dễ dẫn đến tích tụ hàm lượng lớn kim loại nặng như chì hay thủy ngân trong mô thịt.

“Cá chép to tự nhiên thịt chắc nhưng rất hiếm. Mấy con to đùng béo mầm đa phần là cá nuôi cám tăng trọng hoặc cá sống ở ao hồ bẩn lâu năm, ăn vào không bổ béo gì mà còn rước độc vào người”, ông Lý thật thà chia sẻ.

Cá chép có kích thước lớn bất thường không hề ngon và bổ hơn như nhiều người tưởng (Ảnh minh họa)

Cá chép có phần bụng phình to kỳ lạ

Khác với cá mang thai tự nhiên có phần bụng tròn đều, những con cá chép có phần bụng phình to mất cân đối, mềm nhũn lại là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng.

Theo ông Lý, hiện tượng bụng cá phình to bất thường thường xuất phát từ việc cá bị nhiễm trùng đường ruột, suy nội tạng gây tích nước hoặc chứa đầy các loại ký sinh trùng như sán lá gan. Ngoài nguy cơ sức khỏe thì thịt của những con cá này thường bị bở rạc, nhạt nhẽo và rất ít chất dinh dưỡng.

Đáng lo là nhiều người hay nhầm cá bụng to là cá trứng. Mẹo phân biệt rất dễ, ômg Lý cho biết cá mang trứng hoặc ăn no thì bụng tròn đều hai bên, ấn nhẹ vào thấy căng dẻo và phần hậu môn cá vẫn nhỏ, màu hồng nhạt. Còn cá bị bệnh tích nước hay sán ruột thì bụng phình lệch, mềm nhũn như chứa nước, hậu môn thường bị sưng đỏ hoặc lồi ra bất thường.

Mang cá chuyển màu nâu đen, bám nhiều dịch nhớt

Mang chính là cơ quan hô hấp và phản ánh chính xác nhất độ tươi cũng như sức khỏe của cá chép. Cá tươi khỏe mạnh luôn có phần mang màu đỏ tươi, bám chặt và chỉ có một lớp dịch nhầy mỏng trong suốt.

Ngược lại, nếu mở mang ra thấy màu chuyển sang đỏ đục, nâu đen hoặc bám đầy dịch nhớt dày đặc, đó là dấu hiệu cá đã bị nhiễm vi khuẩn đường hô hấp (như Flavobacterium) hoặc đã chết từ lâu.

Không riêng gì cá chép, bất cứ loại cá nào có phần mang thâm đen, nhớt bất thường đều không nên ăn (Ảnh minh họa)

“Mở mang cá ra mà thấy đen ngòm hay nhớt nhát dính tay thì bỏ ngay. Loại này một là cá bệnh nặng sắp chết, hai là cá ươn được ngâm qua hóa chất để giữ tươi xỉu, ăn vào rất nguy hiểm”, ông Lý cảnh báo.

Da và vảy xuất hiện vết loét, đốm trắng rải rác

Lớp vảy cứng cáp cùng làn da bóng khỏe chính là tấm màng bảo vệ tự nhiên của cá chép. Khi quan sát thấy vảy cá tróc từng mảng lớn, bề mặt da xuất hiện các vết loét đỏ hoặc mảng đốm trắng như bông, con cá đó đang bị nhiễm nấm Saprolegnia hoặc vi rút xuất huyết.

Độc tố từ các vết loét này xâm nhập rất sâu vào từng sợi thịt cá. Ngay cả khi được chế biến sạch sẽ và nấu chín ở nhiệt độ cao trên 100 độ C, các độc tố vi khuẩn chịu nhiệt vẫn có nguy cơ tồn tại, dễ gây ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp hoặc dị ứng nghiêm trọng sau khi ăn.

Khi mua cá, bạn hãy vuốt nhẹ từ đầu xuống đuôi cá, nếu vảy cá bám chắc, da mịn màng, không có mảng bám trắng hay vệt đỏ lở loét thì mới là cá khỏe mạnh.

Cá chép có mùi lạ như mùi chua, hắc hoặc mùi hóa chất

Cá chép tươi sống chỉ mang mùi tanh nhẹ đặc trưng của nước ngọt. Tuy nhiên, nếu đứng gần chậu cá mà ngửi thấy mùi chua nồng, mùi bùn thối hoặc mùi hăng hắc như hóa chất tẩy rửa, bạn tuyệt đối không nên "xuống tiền" dù trông cá tươi ngon.

Khi mua cá chép đừng chỉ nhìn, hãy ngửi thử xem cá có mùi bất thuờng gì hay không (Ảnh minh họa)

Mùi hắc lạ xuất hiện khi cá sống trong nguồn nước bị xả thải hóa chất. Nguy hiểm hơn, một số tiểu thương thiếu uy tín có thể dùng dung dịch formaldehyde hoặc chloramine T để "phù phép" cá ươn thành cá tươi. Việc tiêu thụ cá nhiễm hóa chất sẽ tạo gánh nặng cực lớn cho gan, thận và làm suy giảm hệ miễn dịch.

“Nhà tôi bán cá mấy chục năm, nghe mùi hắc hay mùi hóa chất là biết ngay cá ngâm đồ bảo quản. Loại này rẻ mấy cũng đừng tham, hại gan hại thận lắm”, ông Lý nhấn mạnh.

Tổng hợp