“Lại thêm giấm à? Giấm mà ông dùng đều như thuốc ấy". Đó là tiếng trêu chọc của đồng nghiệp trong mỗi giờ ăn trưa đã trở nên quá quen thuộc với ông Lưu (Trung Quốc). Ông năm nay 55 tuổi, đang làm việc ở công trường xây dựng. Mấy tháng nay, ông luôn thủ sẵn một chai giấm bên người. Dù ăn ở nhà hay ở chỗ làm, cửa hàng, ông đều thêm giấm vào mọi món ăn có thể. Lý lẽ của ông rất đơn giản, ông nói với đồng nghiệp: “Tivi bảo giấm làm mềm mạch máu, giảm mỡ máu. Ăn nhiều chỉ có lợi chứ không hại”.

Ảnh minh họa

Suốt 6 tháng ròng rã, lượng giấm ông Lưu tiêu thụ tỉ lệ thuận với niềm tin về một hệ tim mạch khỏe mạnh. Thế nhưng, vào ngày nhận kết quả khám sức khỏe 6 tháng sau, sự tự tin ấy đã sụp đổ hoàn toàn trước cái thở dài của vị bác sĩ chuyên khoa.

Ảo tưởng về “thần dược” làm mềm mạch máu

Cầm tờ phiếu xét nghiệm trên tay, ông Lưu bàng hoàng khi thấy các chỉ số triglyceride và cholesterol xấu (LDL) cao ngất ngưởng, huyết áp ở mức ranh giới nguy hiểm và gan nhiễm mỡ nhẹ. Ông thắc mắc: “Bác sĩ xem lại giúp, tôi chăm ăn giấm lắm, sao mạch máu vẫn gặp vấn đề?”.

Bác sĩ nhìn vào hồ sơ bệnh án rồi giải thích một sự thật mà bấy lâu nay ông và nhiều người trung niên vẫn lầm tưởng: Giấm là gia vị, không phải thuốc. Cho đến nay, chưa có bất kỳ hướng dẫn y khoa chính thức nào chứng minh việc ăn giấm hằng ngày có thể làm “tan chảy” các mảng xơ vữa hay làm mềm các ống dẫn máu đã bị xơ cứng.

Nhiều người có thói quen ăn đồ chiên rán, lòng lợn, thịt kho mặn chát rồi đổ thêm thật nhiều giấm với hy vọng nó sẽ “quét sạch” tác hại của mỡ và muối. Đó là một sai lầm chết người. Giấm không thể là “lá chắn” cho một lối sống thiếu khoa học. Ông Lưu cũng là một trong số đó.

Khi “trợ thủ” biến thành “kẻ phá hoại” sức khỏe

Cái thở dài của bác sĩ không chỉ dành cho những chỉ số máu xấu, mà còn cho cả một hệ thống thói quen sai lầm ẩn sau bát đồ ăn của ông Lưu. Qua tìm hiểu, bác sĩ nhận thấy thực đơn hằng ngày của ông hầu như chỉ toàn tinh bột tinh chế và các món không "thân thiện" với mạch máu cũng như sức khỏe nói chung.

Ông thích ăn mì, đồ chiên rán và các món nội tạng, hải sản, thịt mỡ, rau củ muối nhưng sợ có tuổi mạch máu dễ tắc nghẽn. Kể từ khi vô tình xem được một nội dung chẳng hề kiểm chứng y khoa trên youtube nói rằng ăn giấm làm sạch và làm mềm mạch máu, ông dùng giấm đều còn hơn uống thuốc để được ăn uống vô tư. Không chỉ mua giấm bán sẵn, ông còn tự làm giấm để mức độ chua nhiều hơn, đặc hơn với niềm tin ăn vào sẽ... tốt hơn.

Ảnh minh họa

Việc lạm dụng giấm quá mức để “bù đắp” cho đống dầu mỡ đó thực tế đang tạo ra một kịch bản tồi tệ:

- Tàn phá hệ tiêu hóa. Axit axetic nồng độ cao trong giấm khi nạp vào lúc bụng đói hoặc dùng quá liều sẽ bào mòn niêm mạc dạ dày, gây viêm loét mãn tính.

- Nguy cơ cho xương khớp. Sử dụng giấm quá nhiều trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến mật độ xương, đặc biệt là ở người cao tuổi.

Trong trận chiến bảo vệ mạch máu, giấm chỉ là một người lính hỗ trợ nhỏ bé, không thể thay thế cho cả một "đội quân" chế độ ăn uống và tập luyện. Đặc biệt, nếu dùng quá mức thì còn phản tác dụng.

Cách dùng giấm “chuẩn” để bảo vệ mạch máu

Nói như vậy không có nghĩa là giấm vô tác dụng. Nếu dùng đúng liều lượng và đúng cách, ngoài kích thích vị giác, ngon miệng hơn thì nó vẫn mang lại lợi ích nhất định cho sức khỏe.

Về liều lượng, mỗi ngày chỉ nên dùng từ 5 - 10 ml (khoảng 1 thìa cà phê đến 1 thìa canh). Không nên uống giấm trực tiếp, nhất là khi bụng đói. Không dùng giấm đã để quá lâu, quá đặc, có dấu hiệu bất thường hay bảo quản không kỹ, trôi nổi trên thị trường.

Về tác dụng của nấm, nổi bật như ổn định đường huyết, hỗ trợ giảm cân. Mẹo là ăn giấm cùng các thực phẩm chứa tinh bột giúp làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, từ đó giảm nhẹ sự tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn.

Còn nếu xét về tác dụng với mạch máu, đáng nói nhất là ăn giấm điều độ giúp giảm muỗi gián tiếp. Trong khi ăn thừa muối là tác nhân hàng đầu "phá hoại" mạch máu thì giấm giúp tăng hương vị, giúp chúng ta cảm thấy ngon miệng hơn dù cho ít muối đi.

Làm gì để mạch máu "mềm" thay vì ăn giấm?

Ông Lưu sau khi hiểu ra mọi chuyện bắt đầu dùng giấm có kiểm soát và điều chỉnh chế độ ăn uống lành mạnh hơn. Qua trường hợp của ông Lưu, bác sĩ khuyến cáo rằng vì tin mù quáng vào việc “uống giấm làm mềm mạch máu”, nên thay đổi từ chính cấu trúc mỗi bữa ăn:

- Quy tắc 50/50: Thay thế một nửa lượng bột mì trắng, gạo trắng bằng các loại ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung chất xơ, giúp giảm mỡ máu tự nhiên.

- Tăng cường rau xanh: Luôn có ít nhất một nắm rau xanh và một ít đạm sạch (thịt nạc, cá, trứng) trong mỗi phần ăn để ổn định chuyển hóa.

Ảnh minh họa

- Kiểm soát muối và vận động: Giới hạn dưới 5 gam muối mỗi ngày và duy trì ít nhất 150 phút vận động vừa phải mỗi tuần (đi bộ nhanh, đạp xe).

Sức khỏe của hệ tuần hoàn không nằm ở một loại gia vị thần thánh nào, mà nằm ở sự cân bằng trong từng bữa ăn. Đồng thời, hãy khám sức khỏe định kỳ để nắm bắt tình hình và điều chỉnh cho phù hợp, phát hiện cũng như điều trị bệnh sớm.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, TTVC, Health Sent