Khi xe cứu thương đến nơi, ông Vương 56 tuổi (trú tại Thượng Hải, Trung Quốc) đã hoàn toàn bất tỉnh. Trước đó, vợ ông hốt hoảng phát hiện chồng mình đang nằm bất động trên sàn nhà. Miệng ông bị méo xệch sang một bên và toàn thân không thể cử động. Bi kịch ập đến đột ngột mà không có bất kỳ dấu hiệu báo trước nào.

Tại phòng cấp cứu, các bác sĩ nhanh chóng chẩn đoán ông Vương bị đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp tính. Dù ê kíp y tế đã nỗ lực hết sức, vùng nhồi máu não của bệnh nhân quá lớn. Ông Vương đã tử vong ngay trong đêm.

Người đàn ông đột quỵ giữa đêm sau khi uống nước lạnh (Ảnh minh họa)

Cả gia đình đều bàng hoàng trước sự mất mát này. Ông Vương vốn rất chú trọng đến sức khỏe và duy trì thói quen tập thể dục mỗi ngày. Qua tìm hiểu, bác sĩ phát hiện ông Vương có thói quen thức giấc ban đêm để uống nước.

Vào đêm xảy ra sự việc, do phích hết nước ấm, ông đã tiện tay mở tủ lạnh uống liền một hơi nước lạnh sảng khoái. Ngay sau khi uống xong, ông cảm thấy xây xẩm mặt mày rồi ngã gục. Người vợ thấy chồng dậy uống nước lâu quá nên lật đật dậy kiểm tra, thì thấy ông nằm cạnh tủ lạnh còn đang mở toang. Lay mãi chồng không dậy, bà hô hoán người nhà đưa ông đi cấp cứu.

Theo các bác sĩ điều trị, uống nước vào ban đêm là thói quen tốt để làm loãng máu. Khi ngủ, cơ thể không được cấp nước suốt nhiều giờ khiến máu đặc lại, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông gây đạt tỷ lệ cao. Sai lầm của ông Vương là đã uống sai loại nước khi bản thân đã bước qua tuổi 50, lại có sẵn nền bệnh cao huyết áp và xơ cứng động mạch.

Từ ca bệnh thương tâm này, các bác sĩ cảnh báo 4 loại đồ uống dưới đây chính là "đồng phạm" tàn phá hệ tuần hoàn hằng đêm. Chúng đặc biệt nguy hiểm với những người đã bước qua tuổi 50 hoặc có sẵn các nền bệnh mạn tính như cao huyết áp, xơ vữa động mạch. Nếu không muốn đối mặt với nguy cơ đột quỵ bất ngờ, bạn tuyệt đối không được chạm vào chúng khi thức giấc giữa đêm:

1. Nước đá lạnh

Vào ban đêm, quá trình trao đổi chất của toàn bộ cơ thể chậm lại và các mạch máu ở trạng thái co thắt tương đối. Việc tiếp xúc đột ngột với luồng hơi lạnh từ nước đá sẽ kích thích mạnh mẽ phản xạ thần kinh mạch máu. Điều này khiến hệ thống mạch máu não bị co thắt và co giật dữ dội.

Không nên uống nước lạnh vào ban đêm, dù là mùa hè (Ảnh minh họa)

Bác sĩ phẫu thuật thần kinh Luo Zhengxiang thuộc Bệnh viện não Nam Kinh (Trung Quốc) nhấn mạnh, đối với người trung niên có hệ mạch máu đã lão hóa hay có bệnh nền như ông Vương thì càng nguy hiểm. Sự co thắt mạnh này sẽ làm nứt vỡ các mảng xơ vữa động mạch đang bám trên thành mạch. Áp lực dòng máu tăng vọt đột ngột trong thời gian ngắn sẽ bóp nghẹt lòng mạch. Hệ quả là dòng máu nuôi não bị chặn đứng, gây tắc nghẽn mạch máu não và dẫn đến đột quỵ ngay lập tức.

2. Nước ngọt và các loại đồ uống có ga

Tuyệt đối không nên uống nước ngọt trước khi đi ngủ hay giữa đêm khi khát vì đường hóa học sẽ tàn phá dòng máu rất nhanh. Theo bác sĩ Zhang Xuemin, Trưởng khoa Phẫu thuật mạch máu, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc), khi cơ thể nghỉ ngơi, tốc độ tuần hoàn chậm lại khiến lượng đường nạp vào không thể chuyển hóa hết. Lượng đường dư thừa này nhanh chóng chuyển đổi thành triglyceride trong máu.

Sự gia tăng đột ngột của triglyceride làm tăng độ nhớt đáng kể, khiến máu trở nên đậm đặc và đậm màu hơn bình thường. Khi dòng máu đặc quánh di chuyển qua những đoạn mạch bị hẹp do xơ vữa, chúng sẽ bị ứ đọng lại và kết tụ thành các cục máu đông. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp làm bít tắc dòng chảy của máu lên não.

3. Rượu bia và đồ uống có cồn

Nhiều người nghĩ uống rượu giúp dễ ngủ nhưng đây là quan niệm cực kỳ sai lầm. Bác sĩ Zhang Xueminau cảnh báo, khi cồn vào cơ thể, nó sẽ khiến mạch máu giãn nở tạm thời rồi ngay lập tức co thắt dữ dội theo hướng ngược lại. Sự co giãn đột ngột lặp đi lặp lại này làm suy yếu nghiêm trọng thành mạch chịu áp lực.

Đồng thời, chất cồn kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức làm nhịp tim tăng cao và huyết áp dao động mạnh. Hoạt chất acetaldehyde trong rượu còn phá hủy lớp nội mô bảo vệ mạch máu, làm giảm khả năng tự sửa chữa tự nhiên của cơ thể. Sự kết hợp giữa thành mạch yếu và áp lực máu tăng vọt chính là ngòi nổ cho các cơn đột quỵ xuất huyết não nguy hiểm giữa đêm.

Ảnh minh họa

4. Trà đặc và trà để qua đêm

Uống trà đặc vào ban đêm cung cấp lượng lớn caffeine khiến thần kinh bị hưng phấn quá mức và làm tăng áp lực lên hệ tim mạch. Đáng sợ hơn, nếu dùng trà nguội đã để qua đêm giống ông Vương, cơ thể sẽ phải đối mặt với nguy cơ kép.

Chưa kể, bác sĩ Luo Zhengxiang cảnh báo, trà để qua đêm thường bị nhiễm khuẩn và sản sinh ra các biến chất độc hại gây kích ứng niêm mạc dạ dày. Lượng polyphenol trong trà khi bị oxy hóa lâu ngoài không khí sẽ chuyển hóa thành các chất làm tăng độ kết dính của tiểu cầu. Khi tiểu cầu bị kết tụ quá nhanh trong môi trường dòng máu ban đêm đang chảy chậm, nguy cơ hình thành cục máu đông gây đột quỵ sẽ tăng lên gấp nhiều lần.

Uống nước thế nào để bảo vệ mạch máu, phòng đột qụy? 

Bác sĩ Zhong Lingling, Phó Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Nhân dân số 1 Hoài An (Trung Quốc) nhấn mạnh, muốn bảo vệ mạch máu, nhất là với những người có nguy cơ đột quỵ cao thì cần nắm vững 3 quy tắc: 

- Uống nửa cốc nước ấm trước khi ngủ: Bạn nên uống khoảng 100ml nước ấm trước khi lên giường để bù nước cho cả đêm, tránh uống quá nhiều gây tiểu đêm.

- Uống nước ngay sau khi thức dậy: Buổi sáng là lúc máu đặc nhất. Bạn nên nằm nghỉ vài phút, sau đó dậy uống 1 cốc nước ấm để làm loãng máu trước khi vận động.

- Không đợi khát mới uống: Khi cơ thể phát tín hiệu khát tức là đã mất nước nghiêm trọng, tiểu cầu dễ kết tụ thành cục máu đông. Bạn nên chủ động bổ sung nước vào các khung giờ cố định như 10 giờ sáng và 3 giờ chiều.

Nên uống nước lọc rải rác suốt cả ngày dài (Ảnh minh họa)

Bà nói thêm, cơn nhồi máu não không hoàn toàn im lặng mà thường phát ra 5 tín hiệu cảnh báo trước. Điều quan trọng là không được chủ quan với nó, bởi thời gian vàng để điều trị chỉ tiosnh bằng từng giây từng phút. Đó là`;

- Mất thăng bằng: Đi đứng không vững, loạng choạng do vùng tiểu não bị thiếu máu nuôi dưỡng.

- Tê bì một bên chi: Tê liệt một bên cơ thể, không nâng được cánh tay, lê bước chân hoặc lệch mặt.

- Mất thị lực đột ngột: Một bên mắt tối sầm lại như bị vải đen che khuất do tắc nghẽn động mạch nhãn cầu.

- Lời nói rời rạc: Nói ngọng, líu lưỡi, khó diễn đạt hoặc không hiểu lời người khác nói.

- Rối loạn ý thức: Cơ thể mệt mỏi rũ rượi, phản ứng chậm chạp hoặc ngất xỉu tạm thời.

Khi xuất hiện từ 1 đến 2 dấu hiệu trên, bản thân người bệnh cần nhờ đến sự giúp đỡ hoặc người nhà cần lập tức đưa bệnh nhân đến bệnh viện để tận dụng thời gian vàng cấp cứu, tránh hậu quả đáng tiếc.

Nguồn và ảnh: Sohu, EBC