Khoa Cấp cứu của Bệnh viện đa khoa tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) tiếp nhận ông Trương (58 tuổi) vào một buổi rạng sáng trong tình trạng cực kỳ nguy kịch. Bệnh nhân nhập viện khi đã hôn mê sâu, bất tỉnh và nôn mửa liên tục sau một cơn đau đầu dữ dội. Kết quả chụp CT cho thấy một vùng xuất huyết não rất lớn, máu tràn ra gây chèn ép nghiêm trọng các mô não xung quanh. Dù các bác sĩ đã dốc toàn lực cấp cứu, ông Trương vẫn không thể qua khỏi.

Ảnh minh họa

Sự ra đi đột ngột của ông Trương là một cú sốc lớn cho gia đình. Ông đã mắc bệnh cao huyết áp 8 năm nay. Người nhà cho biết họ vẫn mua thuốc đầy đủ và có máy đo tại nhà nên tin rằng huyết áp của ông luôn được kiểm soát tốt. 

Tuy nhiên, bác sĩ điều trị thẳng thắn chia sẻ rằng bi kịch này bắt nguồn từ chính thói quen dùng thuốc sai cách lâu dài và lối sống chủ quan của nạn nhân.

Ông Trương có thói quen uống thuốc hoàn toàn dựa vào cảm giác, chỉ uống khi thấy không khỏe và tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp bình thường. Bên cạnh đó, ông vẫn duy trì chế độ ăn nhiều muối, chuộng các món kho đậm vị và thường xuyên thức khuya. Sự tùy tiện này khiến mạch máu não co giãn liên tục, mất độ đàn hồi và dẫn đến kết cục vỡ tung. 

5 sai lầm hủy hoại mạch máu mà người cao huyết áp hay phạm phải

Theo bác sĩ Jinxiu của bệnh viện, các dữ liệu lâm sàng cho thấy hơn 60% các trường hợp cấp cứu tăng huyết áp liên quan đến việc dùng thuốc sai cách và lối sống chủ quan. Từ câu chuyện của ông Trương, các bác sĩ khẩn thiết khuyến cáo người bệnh tuyệt đối tránh xa 5 điều sau để kiểm soát huyết áp và bảo vệ chính mình:

Tùy tiện ngắt quãng và thay đổi liều lượng thuốc

Đây là sai lầm phổ biến nhất. Nhiều người chỉ dùng thuốc khi thấy đau đầu hoặc tự ý dừng khi thấy chỉ số bình thường. Việc này gây ra hiện tượng tăng huyết áp dội ngược, khiến áp lực máu bùng phát đột ngột và làm vỡ mạch máu não.

Ảnh minh họa

Uống thuốc sai lệch khung giờ sinh học

Huyết áp con người thường đạt đỉnh cao nhất vào buổi sáng. Việc uống thuốc không cố định giờ giấc, uống muộn vào buổi chiều hoặc trước khi đi ngủ sẽ bỏ lỡ thời điểm vàng để kiểm soát, khiến mạch máu phải chịu áp lực bấp bênh suốt cả ngày.

Duy trì chế độ ăn nhiều muối

Nhiều người chủ quan nghĩ rằng đã uống thuốc thì không cần kiêng khen. Khẩu phần ăn nhiều muối vượt quá 5g/ngày gây tích tụ natri và giữ nước, làm tăng thể tích máu và trực tiếp vô hiệu hóa tác dụng của thuốc hạ áp.

Thường xuyên thức khuya và thiếu ngủ

Việc ngủ muộn hoặc mất ngủ kéo dài kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức. Điều này khiến mạch máu bị co thắt liên tục, làm tăng áp lực lên thành mạch và đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch.

Không kiểm soát cảm xúc, để căng thẳng hay tức giận kéo dài

Những cơn tức giận bộc phát hoặc tình trạng stress âm ỉ sẽ kích thích cơ thể tiết ra các hormone làm tim đập nhanh và co mạch đột ngột. Đây là ngòi nổ trực tiếp dẫn đến các ca tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim.

3 dấu hiệu cảnh báo mạch máu đang bị quá tải, cần đi viện ngay

Thay vì đợi đến khi xuất hiện cơn đau đầu dữ dội như ông Trương, người bệnh cao huyết áp cần chủ động lắng nghe cơ thể để phát hiện sớm các tín hiệu mạch máu đang tổn thương nghiêm trọng. Nếu có 3 dấu hiệu dưới đây cần đến bệnh viện ngay:

- Chảy máu cam hoặc xuất huyết dưới kết mạc mắt đột ngột: Khi áp lực dòng máu tăng cao vượt ngưỡng chịu đựng của các mao mạch nhỏ, chúng sẽ bị vỡ ra trước. Đây là tín hiệu cảnh báo hệ thống áp lực trong cơ thể đang mất kiểm soát.

- Tê bì một bên tay chân hoặc khó nói thoáng qua: Những cơn tê dại xuất hiện rồi tự hết sau vài phút là dấu hiệu của thiếu máu cục bộ. Lúc này, các mạch máu não đã bị thu hẹp hoặc có cục máu đông cản trở dòng chảy.

Ảnh minh họa

- Đau đầu dữ dội hoặc tức ngực, hụt hơi khi thức dậy: Nếu vừa bước xuống giường vào buổi sáng đã cảm thấy đầu đau búa bổ, hoặc lồng ngực thắt nghẹn và tim đập thình thịch, đây là báo động đỏ cho thấy hệ não bộ hoặc tim mạch đang chịu áp lực tàn phá từ đỉnh huyết áp buổi sáng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Bác sĩ Jinxiu cũng nhắc nhở, việc đo và nắm thông tin huyết áp hàng ngày cũng quan trọng với với người mắc bệnh cao huyết áp không kém gì dùng thuốc. Để theo dõi và kiểm soát huyết áp một cách chính xác nhất, người bệnh cần ngồi nghỉ ngơi thư giãn hoàn toàn từ 5 đến 10 phút trước khi đo, giữ đúng tư thế ngồi thẳng lưng với bao cuốn cánh tay đặt ngang tim và tuyệt đối không nói chuyện hay cử động trong suốt quá trình máy đang chạy.

Người bệnh cũng không đo huyết áp ngay sau khi vừa đi bộ, leo cầu thang, ăn no hay uống các chất kích thích, kết hợp với việc duy trì thói quen đo cố định vào cùng một khung giờ mỗi sáng để kịp thời phát hiện các biến động nguy hiểm của mạch máu.

Nguồn và ảnh: Sohu, Sunday More, EBC