Cứ ngỡ đã tìm được giải pháp an toàn để cứu vãn đôi thận vốn đã bị tổn thương từ trước, ông Zhang (65 tuổi, sống tại Đài Loan - Trung Quốc) không thể ngờ chính hũ tương đậu nành lên men lại đẩy ông vào tình cảnh nguy kịch hơn. Từng có thời gian dài nêm nếm món ăn rất đậm đà khiến chức năng lọc thải của thận bắt đầu suy yếu, ông Zhang lo sợ bệnh tình chuyển nặng nên đã chủ động cắt giảm muối tinh trong quá trình nấu nướng. Tuy nhiên, thay vì ăn nhạt hoàn toàn, ông lại chuyển sang dùng tương đậu nành lên men nhiều hơn vì tin rằng đây là thực phẩm tự nhiên, lành tính.

Ảnh minh họa

Chỉ sau 3 tháng "đổi vị" và lạm dụng món tương này trong mọi bữa cơm, đôi chân ông bỗng sưng phù như bánh bao, huyết áp vọt lên 180 mmHg. Tại bệnh viện, kết quả xét nghiệm khiến các bác sĩ bàng hoàng: Chỉ số creatinine, thước đo tình trạng suy thận đã nhảy vọt từ 2,1 lên 3,5, báo hiệu một đợt suy thận cấp tính cực kỳ nguy hiểm.

Tại sao ăn tương đậu nành lại gây suy thận cấp?

Khi kể lại câu chuyện này trên sóng truyền hình, bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, tương đậu nành thực chất là một loại gia vị truyền thống bổ dưỡng nhưng không được ăn vô độ. Bi kịch của ông Zhang nằm ở cách ăn thiếu kiểm soát. Vì muốn giảm muối nhưng lại không chịu được vị nhạt nhẽo, ông đã dùng tương đậu nành làm "cứu cánh" để khỏa lấp cơn thèm mặn của mình.

Điều ông không ngờ tới là trong quá trình lên men, các loại tương này chứa một lượng natri cực kỳ lớn cùng nồng độ phốt pho vô cơ cao. Với tình trạng thận vốn đã từng được chẩn đoán suy thận cấp độ 3 (chưa tới mức phải chạy thận), việc nạp thêm lượng lớn gia vị đậm đặc đã khiến thận bị quá tải hoàn toàn. Chính sự tích tụ độc chất này đã phá hủy nốt những đơn vị lọc máu còn sót lại, đẩy nhanh quá trình suy thận cấp trên nền mạn tính. Kết quả, ngay cả sau khi thoát khỏi nguy kịch từ suy thận cấp, ông Zhang vẫn phải trả giá bằng "bản án" chạy thận suốt đời.

4 loại nước chấm "phá thận" nếu ăn nhiều được bác sĩ cảnh báo

Bác sĩ Hung Yung-hsiang nhấn mạnh, natri hay muối không chỉ có ở muối tinh hay nước mắm hoặc những món ăn vào thấy mặn, natri ẩn có thể "núp" trong rất nhiều loại thực phẩm. Đặc biệt là các loại nước chấm hay nước sốt nhưng mọi người thường chủ quan.

Ngoài tương đậu nành, bác sĩ Hung cảnh báo có 4 loại nước chấm quen thuộc khác cần kiểm soát chặt chẽ lượng ăn để phòng suy thận hoặc trở nặng thêm bệnh thận:

1. Tương đậu tằm cay

Ảnh minh họa

Theo bác sĩ Hung, đây là loại nước sốt đứng đầu danh sách gây hại cho thận. Chỉ một thìa tương đậu cay có thể chứa tới 7.000mg natri, tương đương với việc tiêu thụ lượng muối đủ dùng trong 3 ngày. Với người đã có sẵn tổn thương thận, lượng phốt pho vô cơ trong món này sẽ thẩm thấu trực tiếp vào máu, gây vôi hóa mạch máu và làm sụp đổ chức năng thận nhanh chóng.

2. Tương cà chua công nghiệp

Tương cà chua thường đánh lừa vị giác bằng sự hòa quyện giữa chua và ngọt. Thực tế, thành phần chủ yếu là đường và muối nồng độ cao để bảo quản. Tiêu thụ lâu dài loại sốt này không chỉ làm tăng đường huyết mà còn trực tiếp tàn phá hệ thống mạch máu ở cầu thận, dẫn đến chứng suy thận khó hồi phục. Bác sĩ Hung cảnh báo nên kiểm soát lượng và chọn lọc loại khi dùng.

3. Các loại sốt tôm cá/sa tế

Chúng thường được làm từ các nguyên liệu khô như cá bơn, tôm khô... kết hợp với gia vị, phụ gia và nhiều thành phần khác. Loại nước chấm/gia vị này chứa nồng độ kali và phốt pho vô cùng cao. Khi nạp vào cơ thể qua các bữa lẩu hay nướng... chúng tạo ra áp lực đào thải khổng lồ. Nếu thận không đủ khỏe để xử lý, độc tố tích tụ sẽ khiến tình trạng suy thận diễn tiến cực kỳ phức tạp.

4. Nước sốt salad hoặc nước chấm chứa chất nhũ hoá

Dù không có vị mặn gắt nhưng mỗi 100g sốt salad chứa gần 80g dầu cùng hàng loạt chất nhũ hóa hóa học. Các hợp chất này buộc thận phải hoạt động hết công suất để chuyển hóa và đào thải. Khi gánh nặng quá lớn, các tế bào thận sẽ bị xơ hóa, mở đường cho căn bệnh suy thận tiến triển âm thầm.

Ảnh minh họa

Ăn uống thế nào để phòng suy thận?

Câu chuyện của ông Zhang là bài học đắt giá về việc dùng thực phẩm sai cách để "tự chữa bệnh". Theo khuyến cáo từ WHO, mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối (tương đương 2.000mg natri) mỗi ngày để phòng ngừa bệnh tật, gồm cả suy thận.

Để bảo vệ thận một cách toàn diện, bên cạnh việc kiểm soát lượng natri nạp vào từ các loại nước chấm, bác sĩ nhấn mạnh tầm quan trọng của lối sống lành mạnh: Tuyệt đối không rượu bia và thuốc lá để tránh co thắt mạch máu thận. Hãy tận dụng các gia vị tự nhiên như hành tỏi, gừng, sả và sử dụng vị chua của chanh, giấm để kích thích vị giác thay cho nước chấm công nghiệp. Cũng nên hạn chế đồ ngọt, đồ dầu mỡ và nội tạng động vật, tránh nạp quá nhiều protein mà thiếu chất xơ.

Nguồn và ảnh: HK01, ETtoday