Câu chuyện về một người phụ nữ mới 30 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc) bỗng chốc phải gắn liền với chiếc máy lọc máu suốt đời là hồi chuông cảnh tỉnh đắt giá cho thói quen "tự làm bác sĩ". Chỉ vì lạm dụng các loại thuốc giảm đau để xoa dịu những cơn nhức mỏi thường nhật, cô đã vô tình tự rước bệnh suy thận vào người. Bi kịch này bắt nguồn từ một thói quen cực kỳ phổ biến: cứ thấy đau nhức ở đâu là tự ý ra hiệu thuốc mua thuốc giảm đau về uống mà không cần kê đơn.

Diện mạo "thay đổi chóng mặt" của người phụ nữ sau thời gian dài tự điều trị

Nha sĩ Huang Yuezhen (Đài Loan, Trung Quốc) kể lại trên một chương trình sức khỏe trực tuyến, bệnh nhân này trước đây thường xuyên đi lấy cao răng định kỳ 6 tháng một lần, nhưng việc này đã bị gián đoạn trong một thời gian do dịch bệnh. Khi trở lại khám lần tiếp theo, diện mạo của cô thật sự đã thay đổi rất nhiều.

Ảnh minh họa

Khác hẳn với vẻ ngoài rạng rỡ trước kia, người phụ nữ trở lại với nước da xỉn màu, xám xịt, lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng đục. Cô trông yếu ớt, mệt mỏi và dường như không còn chút sức sống nào.

Qua tìm hiểu, bác sĩ phát hiện cô thường xuyên bị các cơn đau mãn tính hành hạ. Thay vì đi khám để tìm căn nguyên, cô chọn cách tự uống thuốc giảm đau liên tục trong nhiều tháng. Cô sử dụng loại thuốc này thường xuyên đến mức coi nó như một "cứu cánh" hàng ngày.

Chỉ đến khi thuốc không còn tác dụng, cơ thể suy kiệt, cô mới tìm đến bệnh viện. Lúc này, bác sĩ chẩn đoán cô đã bị suy thận giai đoạn cuối, buộc phải lọc máu để duy trì sự sống.

Cơ chế "phá thận" từ những viên thuốc giảm đau phổ biến

Bác sĩ phẫu thuật Ho Chien-Lin (Đài Loan, Trung Quốc) phân tích, loại thuốc mà người phụ nữ này lạm dụng thuộc nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Đây là hoạt chất có mặt trong rất nhiều loại thuốc giảm đau được bán tự do trên thị trường. Dù mang lại hiệu quả giảm đau cực nhanh trong ngắn hạn, nhưng việc dùng quá liều hoặc dùng kéo dài sẽ tạo ra gánh nặng khổng lồ lên hệ thống lọc của thận.

Cơ chế gây suy thận của nhóm thuốc này nằm ở việc ức chế tổng hợp prostaglandin, một chất có vai trò giãn mạch để duy trì dòng máu nuôi dưỡng thận. Khi dùng quá liều, các mạch máu này co lại khiến lưu lượng máu đến thận giảm đột ngột, gây thiếu máu cục bộ và viêm ống thận cấp. Về lâu dài, quá trình này tiêu diệt các đơn vị lọc máu, dẫn đến xơ hóa tổ chức thận và gây suy thận vĩnh viễn không thể phục hồi.

Ảnh minh họa

Nhóm thuốc này khi lạm dụng không chỉ "tấn công" thận mà còn kéo theo hàng loạt hệ lụy nguy hiểm:

- Gây viêm loét dạ dày: Thuốc làm giảm lớp màng bảo vệ niêm mạc, dẫn đến tình trạng viêm, loét, thậm chí là chảy máu dạ dày nghiêm trọng nếu dùng lúc đói hoặc dùng kéo dài.

- Nguy cơ tim mạch: Việc sử dụng thường xuyên làm tăng tỷ lệ hình thành cục máu đông, dẫn đến các biến cố nguy hiểm như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, đặc biệt ở người có sẵn bệnh lý nền.

- Rối loạn đông máu: Hoạt chất trong thuốc có thể làm ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu, khiến vết thương khó cầm máu hơn bình thường hoặc gây ra các vết bầm tím tự nhiên trên da.

- Phản ứng dị ứng và co thắt phế quản: Ở những người nhạy cảm, thuốc có thể khởi phát cơn hen suyễn cấp tính hoặc gây ra các phản ứng mề đay, phù nề, ảnh hưởng trực tiếp đến đường hô hấp.

Lời cảnh báo từ chuyên gia: Đừng biến thuốc đang chữa bệnh thành chất độc!

Nói thêm về trường hợp kể trên, bác sĩ Ho Chien-Lin chia sẻ, có thể bệnh nhân đã có vấn đề về sức khỏe tiềm ẩn, và việc tự ý dùng thuốc giảm đau chính là "nhát dao" cuối cùng khiến tình trạng bệnh bùng phát không thể kiểm soát. Thuốc giảm đau rất tiện lợi, nhưng nếu dùng sai cách, nó sẽ biến thành chất độc tàn phá nội tạng.

Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ nha khoa Huang Yuezhen và bác sĩ Ho Chien-Lin khuyến cáo dùng thuốc giảm đau như sau:

- Không dùng liên tục quá một tuần: Thuốc giảm đau chỉ nên dùng khi thật sự cần thiết trong ngắn hạn như đau răng, đau bụng kinh hay căng cơ nhẹ và có tham khảo chuyên gia.

Ảnh minh họa

- Ưu tiên hoạt chất an toàn hơn: Nếu cần giảm đau thường xuyên, hãy hỏi ý kiến bác sĩ để sử dụng các hoạt chất ít gây gánh nặng cho thận và dạ dày hơn.

- Đi khám ngay khi cơn đau kéo dài: Đừng dựa dẫm vào thuốc tự mua. Nếu cơn đau không thuyên giảm sau vài ngày, đó là dấu hiệu cơ thể đang cầu cứu.

Hậu quả của người phụ nữ trên chính là bài học nhãn tiền cho tất cả chúng ta. Đừng để sự tiện lợi nhất thời đánh đổi bằng cả quãng đời còn lại bên chiếc máy lọc máu. Hãy lắng nghe cơ thể và sử dụng thuốc một cách có trách nhiệm trước khi quá muộn.

Nguồn và ảnh: EBC, Sina, Family Doctor