"Ai mà ngờ được một người nào đó có thể mất mạng chỉ vì bật cái điều hòa!". Đó là những lời tâm sự của ông Xiong, 57 tuổi, sống tại Vũ Hán, Trung Quốc). Ông vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại những ngày nằm giành giật sự sống tại Bệnh viện Nhân dân Đại học Vũ Hán cơ sở phía Đông.

Trước đó 23 ngày, ông phải nằm cách ly hoàn toàn trong phòng chăm sóc đặc biệt, toàn thân cắm đầy các loại ống dẫn. Trên phim chụp CT, hai bên phổi của ông tổn thương nặng nề, trắng xóa như 2 cục bông gòn. Kéo theo đó là sự suy kiệt đồng loạt của hệ thống tim, gan, thận và hệ đông máu.

Ông Xiong được điều trị cấp cứu trong bệnh viện (Ảnh từ BV)

Để cứu sống ông Xiong, các bác sĩ đã phải huy động mọi trang thiết bị tiên tiến nhất từ máy thở chuyên dụng, liệu pháp lọc máu liên tục CRRT và cuối cùng phải can thiệp bằng cả phổi nhân tạo ECMO. Sự cố kinh hoàng này xảy ra chỉ vì ông đã bấm nút bật một chiếc máy điều hòa không khí để bụi bám độ dày suốt hai năm trời không thèm lau dọn.

3 ngày thổi gió liên tục và 2 bên phổi trắng xóa

Sức khỏe của ông Xiong vốn đã không tốt do mang sẵn nhiều bệnh nền mãn tính bao gồm cao huyết áp, tiểu đường và bệnh gút. Ông cho rằng cũng vì thế mà mình rất dễ mệt, dễ lạnh và ít khi phải dùng điều hòa.

Cho đến tháng trước, nắng nóng đỉnh điểm khiến ông loay hoay mãi không ngủ nổi dù đã bật quạt hơi nước, thế là ông quyết định bật điều hòa mà quên mất rằng thiết bị này đã "đắp chiếu" suốt 2 năm, khiến bộ lọc bên trong phủ một lớp bụi dày đặc.

Dù dễ ngủ hơn vì điều hòa mát rượi nhưng ngay sáng hôm sau, ông Xiong bắt đầu xuất hiện những cơn ho đầu tiên. Lúc đó ông chủ quan nghĩ rằng mình chỉ bị cảm lạnh thông thường do nằm gió lạnh ban đêm nên cố chịu đựng. Người nhà cũng có chung tâm lý chủ quan này và không ai lường trước được hậu quả nguy hiểm sắp tới.

Ảnh minh họa

Tuy nhiên, diễn tiến bệnh hoàn toàn vượt ra khỏi tầm kiểm soát. Đến ngày thứ ba, ông Xiong bắt đầu sốt cao liên miên, những cơn ho ngày càng nặng và đờm bắt đầu lẫn máu. Đáng sợ hơn, ông có biểu hiện lú lẫn, thần trí mơ hồ và liên tục nói những lời vô nghĩa. Lúc này, cả gia đình mới hoảng loạn đưa ông đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng hơi thở nhanh, nông và ngắt quãng. Không một ai dám tin một chiếc điều hòa bẩn lại có thể phá hủy hoàn toàn hai lá phổi của một người đàn ông chỉ sau 3 ngày đêm.

Sát thủ nguy hiểm ẩn nấp trong khay nước điều hòa

Bác sĩ Liu Shuchao thuộc Khoa Hồi sức tích cực của bệnh viện cho biết tình trạng của ông Xiong thời điểm nhập viện đã ở mức "ngàn cân treo sợi tóc". Phim chụp CT cho thấy toàn bộ 2 bên phổi đã ngập trong dịch tiết, tạo nên hiện tượng phổi trắng điển hình. Bệnh nhân lập tức được chẩn đoán viêm phổi nặng và suy hô hấp cấp độ I, đi kèm hội chứng suy đa tạng do nhiễm độc. Kết quả xét nghiệm nhanh mẫu bệnh phẩm đã xác định chính xác thủ phạm là vi khuẩn Legionella pneumophila. 

Ảnh minh họa

Theo giải thích của bác sĩ Liu, những chiếc máy điều hòa lâu ngày không được bảo dưỡng chính là môi trường lý tưởng cho loại vi khuẩn độc tính cao này. Chúng thường sinh sôi mạnh mẽ trong khay hứng nước ngưng tụ, các tấm lưới lọc bụi và ống dẫn khí, sau đó phát tán ra ngoài không khí dưới dạng các hạt sương siêu nhỏ aerosol.

Khi ông Xiong bật máy, luồng gió từ điều hòa đã thổi trực tiếp hàng triệu vi khuẩn này vào phòng. Đối với những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc mắc nhiều bệnh lý nền, vi khuẩn Legionella pneumophila sẽ tấn công trực diện vào các phế nang, gây viêm phổi cấp tính với tốc độ tàn phá kinh hoàng. Bệnh lý này phá hủy nhu mô phổi trong thời gian ngắn, cắt đứt nguồn oxy và làm suy kiệt các cơ quan nội tạng khác, dẫn đến tỷ lệ tử vong cực kỳ cao nếu không được can thiệp kịp thời.

Hướng dẫn vệ sinh điều hòa tại nhà để tránh rủi ro sức khỏe

Để ngăn ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn điều hòa gây nguy hiểm đến tính mạng, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thiết bị làm mát đã lâu ngày đắp chiếu nếu chưa tiến hành khử trùng kỹ lưỡng theo các bước sau:

- Tắt nguồn điện: Bắt buộc phải rút phích cắm hoặc ngắt aptomat tổng của máy điều hòa trước khi lau rửa.

- Vệ sinh lưới lọc bụi: Tháo phần mặt nạ máy, rút tấm lưới lọc ra ngoài và xịt rửa nhẹ nhàng dưới vòi nước sạch. Khi thực hiện bắt buộc phải đeo khẩu trang để tránh hít phải vi khuẩn.

Ảnh minh họa

- Khử trùng dàn bay hơi: Sử dụng các loại chai xịt vệ sinh điều hòa chuyên dụng để phun đều lên bề mặt các lá nhôm tản nhiệt, lưu ý không để nước bắn vào các bo mạch điện tử bên cạnh.

- Xả bẩn và lưu thông khí: Lắp lại lưới lọc đã khô vào máy. Để yên thiết bị 15 phút rồi bật điều hòa chạy chế độ làm mát từ 20 đến 30 phút để toàn bộ chất bẩn tự động trôi theo đường ống xả ra ngoài.

Ngoài ra, trong suốt mùa hè, bạn cần chú ý mở cửa thông gió định kỳ cho căn phòng. Khi cơ thể có các biểu hiện bất thường như sốt cao, ho khan kéo dài hoặc tức ngực sau khi dùng điều hòa, cần đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra, tránh tâm lý chủ quan coi thường bệnh tật.

Nguồn và ảnh: The Paper, QQ