Bà Lưu (56 tuổi, Trung Quốc) vốn được người thân đánh giá là người sống điều độ. Bà ăn uống khá lành mạnh, thường xuyên đi bộ và ít khi ốm nặng.

Tuy nhiên, cách đây không lâu, bà bất ngờ xuất hiện tình trạng mệt mỏi nghiêm trọng, tiểu ít và phù nề. Sau khi được đưa vào viện cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán bà bị suy thận cấp. Đây là tình trạng chức năng thận suy giảm nhanh chóng trong vài giờ hoặc vài ngày. Khi đó, thận không còn khả năng lọc chất thải và cân bằng điện giải trong cơ thể.

Nếu không được xử lý kịp thời, người bệnh có thể gặp hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tăng kali máu gây rối loạn nhịp tim, phù phổi cấp, toan chuyển hóa, nhiễm độc toàn thân hoặc suy đa tạng. Theo nhiều nghiên cứu, suy thận cấp có tỷ lệ tử vong khá cao, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc phát hiện muộn.

Dù đã được điều trị tích cực, bà Lưu vẫn không qua khỏi do suy đa tạng. Sau sự việc, chồng bà cho biết vợ mình có một thói quen kéo dài nhiều năm nhưng không chịu thay đổi dù gia đình nhiều lần khuyên ngăn: thường xuyên tự uống thuốc giảm đau.

Ảnh minh hoạ

Lạm dụng thuốc giảm đau có thể gây tổn thương thận

Theo các bác sĩ, bà Lưu bị đau cổ vai gáy và đau đầu kéo dài nên thường tự mua thuốc giảm đau để sử dụng. Các loại thuốc bà dùng chủ yếu là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) hoặc một số thuốc giảm đau thông dụng khác. Điều đáng nói là bà thường uống với liều cao và dùng kéo dài trong thời gian dài mà không có chỉ định chuyên môn.

Các chuyên gia y khoa cảnh báo, nhóm thuốc NSAID có thể giúp giảm đau hiệu quả nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho thận nếu lạm dụng. Cơ chế của thuốc là ức chế men cyclooxygenase (COX), từ đó giảm viêm và đau. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm giảm lưu lượng máu đến thận, ảnh hưởng tới khả năng lọc máu và đào thải chất độc của cơ quan này.

Nếu dùng kéo dài hoặc dùng quá liều, người bệnh có thể gặp tình trạng tổn thương thận cấp, viêm thận kẽ, suy giảm chức năng lọc cầu thận, thậm chí dẫn tới suy thận không hồi phục. Đặc biệt, nguy cơ sẽ cao hơn ở người lớn tuổi, người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch hoặc những người uống ít nước.

Vậy nên, việc sử dụng thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc các loại thuốc khác cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý tăng liều hoặc dùng thuốc kéo dài.

Ảnh minh hoạ

Những thói quen khác cũng âm thầm làm hại thận

Ngoài việc lạm dụng thuốc giảm đau, bác sĩ cho biết nhiều thói quen phổ biến trong cuộc sống hàng ngày cũng có thể khiến chức năng thận suy giảm theo thời gian.

Trong đó, thức khuya là một yếu tố đáng lưu ý. Việc thiếu ngủ kéo dài làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể, ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của thận. Một số nghiên cứu cho thấy ngủ không đủ giấc có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.

Chế độ ăn quá mặn cũng là nguyên nhân khiến thận phải hoạt động quá sức. Khi cơ thể tiêu thụ quá nhiều muối, huyết áp dễ tăng cao, từ đó làm tăng áp lực lọc ở cầu thận và gây tổn thương thận theo thời gian. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành không nên ăn quá 5g muối mỗi ngày.

Ngoài ra, uống quá ít nước cũng có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận và nhiễm trùng đường tiết niệu do nước tiểu bị cô đặc. Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên duy trì đủ lượng nước cần thiết mỗi ngày để hỗ trợ thận đào thải chất cặn bã hiệu quả hơn.

Ảnh minh hoạ

Một thói quen khác đang ngày càng phổ biến là tự ý sử dụng thực phẩm chức năng. Một số sản phẩm quảng cáo “bổ thận”, “thải độc” có thể chứa thành phần không rõ nguồn gốc hoặc kim loại nặng, gây áp lực cho gan và thận nếu sử dụng kéo dài.

Những dấu hiệu cảnh báo suy thận cần chú ý

Các chuyên gia cho biết suy giảm chức năng thận thường tiến triển âm thầm, nhưng cơ thể vẫn có thể phát ra nhiều tín hiệu cảnh báo sớm.

Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng tiểu ít hoặc tiểu nhiều bất thường, nước tiểu sẫm màu hoặc có nhiều bọt. Một số trường hợp còn gặp hiện tượng phù mặt, phù chân tay do cơ thể giữ nước.

Ngoài ra, cảm giác mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn hoặc đau tức vùng thắt lưng cũng có thể liên quan đến chức năng thận suy giảm. Một số người còn bị tăng huyết áp do thận mất khả năng điều hòa điện giải và huyết áp trong cơ thể.

Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh nên đi khám sớm để được kiểm tra chức năng thận thông qua xét nghiệm máu, nước tiểu hoặc siêu âm.

Theo Toutiao