Tía tô là loại rau gia vị quen thuộc trong nhiều gia đình Việt. Không chỉ góp mặt trong các món ăn hằng ngày, loại cây này còn được nhiều người yêu thích vì dễ trồng, không cần diện tích quá lớn và có thể phát triển tốt ngay trong những chiếc chậu nhỏ ngoài ban công hay sân thượng. Thế nhưng, dễ trồng không có nghĩa là cứ gieo xuống đất rồi để mặc cây tự lớn. Có những chậu tía tô ban đầu xanh tốt nhưng chẳng mấy chốc đã còi cọc, lá nhỏ, thân yếu hoặc thường xuyên bị sâu bệnh. Thực tế, chỉ cần chú ý một vài nguyên tắc chăm sóc cơ bản, bạn đã có thể giúp cây tía tô phát triển khỏe mạnh, cho nhiều lá non để thu hoạch thường xuyên. Nếu nhà đang có một chậu tía tô, đừng bỏ qua 5 điều quan trọng dưới đây!

1. Tía tô cần đủ ánh sáng để lá phát triển xanh tốt

Một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của tía tô là ánh sáng. Đây là loại cây ưa sáng, vì vậy nếu được trồng ở nơi có ánh nắng phù hợp, cây thường phát triển khỏe, thân cứng cáp và lá có màu sắc đẹp. Vị trí lý tưởng để đặt chậu tía tô là ban công, sân thượng hoặc khu vực gần cửa sổ có ánh sáng tự nhiên. Cây có thể phát triển tốt khi nhận được khoảng 4-6 tiếng ánh sáng mỗi ngày. Tuy nhiên, vào những ngày nắng mùa hè quá gay gắt, đặc biệt là buổi trưa, bạn nên hạn chế để cây tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mạnh trong thời gian dài. Nếu trồng tía tô ở nơi quá thiếu sáng, cây có thể mọc vống cao, thân yếu, khoảng cách giữa các lá thưa và lá cũng kém phát triển. Vì vậy, hãy quan sát tình trạng của cây để điều chỉnh vị trí đặt chậu sao cho phù hợp.

2. Đừng tưới nước quá nhiều, tía tô rất dễ bị úng nếu đất thoát nước kém

Nhiều người nghĩ rằng rau xanh cần nhiều nước nên thường xuyên tưới đẫm cho tía tô. Tuy nhiên, đây lại là một trong những sai lầm khiến cây dễ bị vàng lá, thối rễ và chậm phát triển. Tía tô thích đất có độ ẩm vừa phải nhưng không chịu được tình trạng ngập úng kéo dài. Vì vậy, khi trồng trong chậu, bạn nên chọn loại đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và có khả năng thoát nước tốt. Chậu trồng cũng cần có lỗ thoát nước ở đáy để tránh nước đọng lại sau mỗi lần tưới. Thời điểm tưới thích hợp thường là buổi sáng hoặc chiều mát. Trước khi tưới, bạn có thể dùng tay kiểm tra lớp đất mặt. Nếu đất đã bắt đầu khô thì bổ sung nước vừa đủ, còn nếu vẫn ẩm thì chưa cần tưới thêm. Đặc biệt, không nên để nước đọng lâu trong đĩa lót dưới đáy chậu. Duy trì độ ẩm hợp lý sẽ giúp bộ rễ khỏe mạnh, từ đó cây hấp thụ dinh dưỡng tốt và phát triển ổn định hơn.

3. Muốn tía tô mọc nhiều nhánh, đừng quên ngắt ngọn

Nếu muốn có một chậu tía tô xanh um, nhiều cành và cho thu hoạch được nhiều lá, bạn không nên chỉ để cây phát triển theo chiều cao tự nhiên. Khi cây đã đủ khỏe và có nhiều cặp lá thật, bạn có thể tiến hành bấm nhẹ phần ngọn. Việc này giúp hạn chế sự phát triển quá mạnh của thân chính, kích thích các chồi bên phát triển và tạo thành nhiều nhánh mới. Sau một thời gian, cây sẽ có dáng bụi thay vì chỉ vươn cao với một thân đơn độc. Nhờ đó, số lượng cành và lá cũng tăng lên, giúp việc thu hoạch thuận tiện hơn. Tuy nhiên, không nên ngắt ngọn khi cây còn quá nhỏ, yếu hoặc đang bị sâu bệnh. Hãy đợi cây phát triển ổn định rồi mới thực hiện. Khi cắt tỉa, nên sử dụng kéo sạch và tránh làm tổn thương quá nhiều phần thân, lá còn khỏe.

4. Không trồng tía tô quá dày trong cùng một chậu

Một sai lầm khá phổ biến của người mới trồng rau là gieo thật nhiều hạt vào một chậu với mong muốn cây mọc càng dày càng tốt. Thế nhưng, khi các cây chen chúc nhau, chúng sẽ phải cạnh tranh ánh sáng, nước và chất dinh dưỡng. Tình trạng này khiến cây dễ phát triển yếu, thân nhỏ, lá không đạt kích thước như mong muốn. Đặc biệt, khi tán lá quá rậm rạp, không khí khó lưu thông, độ ẩm tích tụ lâu hơn và tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển. Vì vậy, khi gieo hạt tía tô, bạn nên gieo thưa vừa phải. Nếu cây mọc quá dày, hãy tỉa bớt những cây nhỏ, yếu để dành không gian cho những cây khỏe mạnh phát triển.

Ngoài ra, nên thường xuyên loại bỏ lá già, lá vàng hoặc cành bị sâu bệnh. Một chậu tía tô có mật độ vừa phải, thông thoáng sẽ dễ chăm sóc và cho chất lượng lá tốt hơn so với một chậu quá um tùm nhưng thiếu không gian sinh trưởng.

5. Thu hoạch đúng cách để cây tiếp tục ra lá mới

Tía tô có thể cho thu hoạch nhiều lần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cách hái lá cũng ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng phục hồi và phát triển của cây. Thay vì hái sạch toàn bộ lá trên cây, bạn nên thu hoạch từng phần, ưu tiên những lá đã trưởng thành. Khi cắt cành, hãy thực hiện ở vị trí phía trên một mắt lá hoặc cặp lá khỏe mạnh để cây có thể tiếp tục bật chồi mới. Không nên thu hoạch quá nhiều cùng một lúc, đặc biệt khi cây còn nhỏ hoặc đang trong giai đoạn phục hồi sau khi bị sâu bệnh. Việc giữ lại đủ lá sẽ giúp cây tiếp tục quang hợp và duy trì sức sống.

Một điều nữa cần lưu ý là khi tía tô bắt đầu ra hoa, cây có xu hướng chuyển sang giai đoạn sinh sản. Nếu mục đích chính là thu hoạch lá, bạn có thể ngắt bớt ngồng hoa để cây tiếp tục phát triển các chồi và lá mới. Đồng thời, nên bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc phân bón phù hợp với lượng vừa phải để duy trì dinh dưỡng cho cây.