Giữa vô vàn thực phẩm quen thuộc trên mâm cơm Việt, nấm thường chỉ đóng vai “nguyên liệu phụ”. Tuy nhiên, ít ai biết rằng loại thực phẩm giản dị này lại được nhiều chuyên gia gọi bằng cái tên đầy ấn tượng - “vua của hệ miễn dịch”.

Không cần quảng bá rầm rộ, nấm vẫn âm thầm chứng minh giá trị bằng hàm lượng dinh dưỡng vượt trội, thậm chí trong nhiều khía cạnh còn “ăn đứt” cả thịt đỏ như thịt bò.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, từng chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống, nấm là thực phẩm rất tốt cho sức khỏe nếu dùng đúng cách.

Bà cho biết, nấm cung cấp nhiều vitamin nhóm B, khoáng chất và các hợp chất sinh học có lợi. Người trưởng thành nên bổ sung nấm vào thực đơn khoảng 2 - 3 lần mỗi tuần để tăng cường miễn dịch và hỗ trợ chuyển hóa.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý không nên lạm dụng một loại nấm duy nhất, mà cần đa dạng các loại như nấm hương, nấm kim châm, nấm sò, nấm mộc nhĩ… để cân bằng dinh dưỡng.

Nguồn protein thực vật đáng gờm, không thua kém thịt

Quan niệm “nấm chỉ ngon chứ không bổ” thực tế đã lỗi thời. Nhiều nghiên cứu cho thấy nấm chứa lượng protein đáng kể, đặc biệt ở dạng khô. Trung bình, 100g nấm có thể cung cấp khoảng 20g protein - tương đương với một số loại thịt.

Không chỉ dừng lại ở số lượng, chất lượng protein trong nấm cũng rất đáng chú ý. Nấm chứa tới 18 loại axit amin, bao gồm cả axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được. Nhờ đó, đây là nguồn đạm lý tưởng cho người ăn chay hoặc những ai muốn giảm tiêu thụ thịt.

Ngoài ra, nấm gần như không chứa cholesterol, ít chất béo và giàu chất xơ - yếu tố giúp tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả.

“Vũ khí bí mật” giúp tăng cường hệ miễn dịch

Điểm khiến nấm được ví như “vua miễn dịch” nằm ở các hợp chất sinh học đặc biệt, nổi bật là beta-glucan - một dạng polysaccharide có khả năng kích thích hệ miễn dịch.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng beta-glucan giúp актив hóa đại thực bào và tế bào lympho - những “chiến binh” quan trọng trong việc chống lại vi khuẩn, virus xâm nhập cơ thể. Đồng thời, hợp chất này còn hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm và tăng cường sức đề kháng tổng thể.

Không dừng lại ở đó, nấm còn có tác động tích cực đến hệ vi sinh đường ruột - yếu tố được xem là “trung tâm miễn dịch” của cơ thể. Khi hệ tiêu hóa khỏe mạnh, khả năng chống bệnh tật cũng được cải thiện đáng kể.

Tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư

Một trong những điểm khiến giới khoa học đặc biệt quan tâm đến nấm là khả năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư.

Theo một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí dinh dưỡng quốc tế, những người tiêu thụ nấm thường xuyên có nguy cơ mắc một số loại ung thư thấp hơn đáng kể so với người không ăn. Các hoạt chất trong nấm có thể ức chế sự phát triển của tế bào bất thường, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch để “nhận diện và tiêu diệt” tế bào xấu.

Dù không phải là “thần dược”, nấm vẫn được xem là một phần quan trọng trong chế độ ăn uống lành mạnh, giúp giảm nguy cơ bệnh tật nếu sử dụng hợp lý.

Ở chợ Việt, có rất nhiều loại nấm vừa rẻ vừa bổ:

- Nấm hương: giàu chất chống oxy hóa, tăng cường miễn dịch 

- Nấm kim châm: ít calo, phù hợp người giảm cân 

- Nấm sò: hỗ trợ tim mạch, giàu chất xơ 

- Mộc nhĩ (nấm mèo): tốt cho máu và tiêu hóa Nấm rơm: giàu protein, dễ chế biến

Điểm chung của các loại nấm này là dễ mua, giá phải chăng và phù hợp với nhiều món ăn từ xào, canh đến hấp. Dù tốt cho sức khỏe, nấm vẫn cần được sử dụng đúng cách để phát huy tối đa lợi ích:

- Nên nấu chín hoàn toàn, tránh ăn sống Không nên chế biến quá nhiều dầu mỡ Kết hợp với rau xanh, đạm động vật để cân bằng dinh dưỡng Không ăn nấm lạ, nấm không rõ nguồn gốc

- Ngoài ra, việc thay đổi cách chế biến - từ xào, nấu canh đến hấp hoặc làm salad - cũng giúp bữa ăn đa dạng và hấp dẫn hơn.

Có thể nói, nấm không phải là thực phẩm “hào nhoáng”, nhưng lại là lựa chọn thông minh cho sức khỏe lâu dài. Trong khi nhiều người vẫn mải mê tìm kiếm siêu thực phẩm đắt đỏ, thì “vua miễn dịch” thực sự lại đang nằm ngay trên sạp chợ quen thuộc mỗi ngày.