Từ xa xưa, khi y học hiện đại chưa phát triển, con người đã nghĩ ra vô số cách tránh thai khó tin, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Nhìn lại lịch sử các biện pháp tránh thai, không ít phương pháp ngày nay khiến người ta rùng mình vì sự phản khoa học và những hệ lụy mà phụ nữ phải gánh chịu.

Từ nhét thảo dược vào cơ thể đến uống thủy ngân để “diệt tinh trùng”

Theo nhiều ghi chép lịch sử, ở Trung Quốc thời Minh - Thanh, từng tồn tại cách tránh thai bằng việc nghiền thảo dược thành bột, bọc trong vải lụa rồi đặt vào cơ thể phụ nữ. Phương pháp này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng do vệ sinh kém.

Đáng sợ hơn, vào thời Đường, có người còn uống thủy ngân với niềm tin rằng chất độc này có thể tiêu diệt tinh trùng và ngăn mang thai. Tuy nhiên, hậu quả thường là ngộ độc, suy nội tạng, thậm chí tử vong.

Nhìn lại những phương pháp cực đoan ấy, nhiều chuyên gia cho rằng phụ nữ thời xưa gần như phải “đánh đổi sức khỏe để thử sai” trong bối cảnh thiếu kiến thức sinh sản và thiếu lựa chọn an toàn.

Người Ai Cập cổ đại từng dùng mật ong để tránh thai

Không chỉ ở châu Á, lịch sử thế giới cũng ghi nhận hàng loạt phương pháp tránh thai kỳ lạ.

Tài liệu từ khoảng năm 1550 trước Công nguyên cho thấy người Ai Cập cổ đại từng dùng hỗn hợp mật ong, lá keo và sợi mềm đặt vào âm đạo nhằm cản tinh trùng.

Người Hy Lạp cổ đại lại có thói quen bôi dầu gỗ tuyết tùng trước khi quan hệ với niềm tin rằng nó giúp làm giảm khả năng di chuyển của tinh trùng.

Ngoài ra, nhiều nền văn hóa còn sử dụng các loại thảo mộc hoặc gia vị như hồi, quế, anh đào đắng, lá cọ, mật ong, muối… như những “thuốc tránh thai tự nhiên”. Tuy nhiên, hầu hết đều không có cơ sở khoa học rõ ràng.

Sự ra đời của phòng khám kế hoạch hóa gia đình

Năm 1882, nữ bác sĩ người Hà Lan Aletta Jacobs mở phòng khám kế hoạch hóa gia đình đầu tiên trên thế giới, đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử tránh thai hiện đại.

Tại đây, phụ nữ được hướng dẫn sử dụng màng chắn âm đạo, một dụng cụ đặt trước cổ tử cung trước khi quan hệ để ngăn tinh trùng gặp trứng.

Tuy nhiên, việc sử dụng loại dụng cụ này thời đó khá bất tiện. Người dùng phải đặt trước khi quan hệ, tháo ra sau nhiều giờ và vệ sinh cẩn thận để tái sử dụng. Trong bối cảnh kiến thức giới tính còn hạn chế, nhiều phụ nữ phải nhờ nhân viên chuyên môn hỗ trợ.

Thuốc tránh thai nội tiết và những tranh cãi

Bước ngoặt lớn tiếp theo là sự ra đời của thuốc tránh thai nội tiết.

Năm 1951, các nhà khoa học phát hiện hormone progesterone có thể ức chế quá trình rụng trứng. Từ đó, loại thuốc tránh thai đường uống đầu tiên được phát triển tại Mỹ.

Người có ảnh hưởng lớn đến phong trào kế hoạch hóa gia đình là Margaret Sanger - nhà hoạt động xã hội được gọi là “mẹ đẻ của thuốc tránh thai”.

Tuy nhiên, những viên thuốc đầu tiên chứa hàm lượng hormone cao hơn nhiều so với nhu cầu thực tế, gây ra hàng loạt tác dụng phụ như buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, tăng cân… Thậm chí từng ghi nhận trường hợp tử vong trong quá trình thử nghiệm lâm sàng.

Dù vậy, thuốc tránh thai vẫn tiếp tục được nghiên cứu và cải tiến, trở thành một trong những biện pháp phổ biến nhất hiện nay.

Bao cao su từng gắn với mại dâm và bệnh tình dục

Bao cao su bắt đầu phổ biến ở châu Âu từ thế kỷ 18, ban đầu được làm từ ruột cừu hoặc ruột bò.

Đến thế kỷ 19, khi công nghệ cao su lưu hóa phát triển, bao cao su thương mại mới xuất hiện rộng rãi.

Thời kỳ đầu, nhiều người xem bao cao su chủ yếu là công cụ phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục, gắn với mại dâm hơn là kế hoạch hóa gia đình. Vì vậy, việc khuyến khích phụ nữ đã kết hôn sử dụng bao cao su từng gặp không ít rào cản xã hội.

Những ý tưởng tránh thai cho nam giới gây “sốc”

Lịch sử cũng ghi nhận nhiều nỗ lực phát triển biện pháp tránh thai cho nam giới.

Năm 1956, một bác sĩ người Thụy Sĩ đề xuất phương pháp “nhiệt ẩm”: nam giới ngâm mình trong nước nóng khoảng 46 độ C liên tục nhiều ngày để làm giảm khả năng sinh tinh tạm thời.

Sau đó, các nhà khoa học còn phát triển “quần giữ nhiệt” với mục đích tăng nhiệt độ tinh hoàn nhằm giảm hoạt động của tinh trùng. Tuy nhiên, các thử nghiệm này không thành công.

Từ thập niên 1970, nhiều nghiên cứu về thuốc tránh thai nội tiết dành cho nam giới cũng được tiến hành. Dù cho thấy hiệu quả nhất định trong việc ức chế sản sinh tinh trùng, các dự án phần lớn dừng lại do tác dụng phụ như nổi mụn, thay đổi cảm xúc, giảm ham muốn tình dục…

Nhiều ý kiến cho rằng trong khi phụ nữ chấp nhận chịu tác dụng phụ của thuốc tránh thai suốt nhiều thập kỷ, tiêu chuẩn đánh giá đối với thuốc tránh thai nam lại khắt khe hơn đáng kể.

Từ lịch sử kỳ lạ đến lựa chọn an toàn ngày nay

Nhìn lại hành trình phát triển của các biện pháp tránh thai, có thể thấy lịch sử này không chỉ phản ánh sự thiếu hụt kiến thức y học mà còn cho thấy gánh nặng sinh sản từng đè nặng lên phụ nữ như thế nào.

Ngày nay, với sự phát triển của y học hiện đại, con người đã có nhiều lựa chọn tránh thai an toàn và hiệu quả hơn rất nhiều. Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên tiếp cận thông tin khoa học chính thống, tránh tin vào những mẹo truyền miệng thiếu cơ sở vì có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.

Nguồn: Sohu