Mới đây, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) được cho là đã lên kế hoạch làm lại Tây Du Ký, dự kiến chính thức khởi quay vào quý I/2027. Dự án remake lần này được đầu tư với quy mô lớn, kinh phí dự kiến lên tới 500 triệu nhân dân tệ, tương đương hơn 1.700 tỷ đồng. Mức đầu tư cho thấy tham vọng của nhà sản xuất trong việc xây dựng một phiên bản mới cho tác phẩm văn học kinh điển có sức ảnh hưởng sâu rộng tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, phiên bản mới cũng đứng trước thử thách không nhỏ khi phải vượt qua cái bóng quá lớn của Tây Du Ký 1986, tác phẩm đã trở thành kinh điển và có vị trí đặc biệt trong lòng công chúng Trung Quốc.

Trong số những gương mặt để lại dấu ấn trong tác phẩm kinh điển này, vai Thiết Phiến công chúa Bà La Sát của nữ diễn viên Vương Phụng Hà là trường hợp đặc biệt. Bà chỉ tham gia một bộ phim truyền hình trong sự nghiệp, nhưng lại trở thành hình tượng kinh điển, được khán giả nhớ đến suốt nhiều thập kỷ.

Vai diễn duy nhất trên truyền hình

Vương Phụng Hà sinh năm 1955 tại Cát Lâm, Trung Quốc. Niềm say mê nghệ thuật đến với bà từ khi còn nhỏ. Bà bắt đầu học kinh kịch năm 4 tuổi và đến tuổi 20 đã trở thành một trong những diễn viên nổi bật của Viện Kinh kịch Cát Lâm. Không chỉ có ngoại hình nổi bật, Vương Phụng Hà còn được đánh giá cao về khả năng ca hát và biểu diễn, sau này trở thành diễn viên hạng nhất cấp quốc gia trong lĩnh vực kinh kịch.

Cơ duyên đưa bà đến với Tây Du Ký bắt đầu từ sân khấu. Năm 1983, Vương Phụng Hà từng đảm nhận vai Thiết Phiến công chúa trong Hỏa Diệm Sơn, một tác phẩm được thể hiện theo hình thức kinh kịch. Vai diễn được công chúng đón nhận và tác phẩm giành giải xuất sắc tại Lễ trao giải Nghệ thuật Hí khúc toàn quốc năm đó. Chính màn thể hiện này giúp bà lọt vào tầm ngắm của đạo diễn Dương Khiết khi ê-kíp bắt đầu tìm kiếm diễn viên cho Tây Du Ký vào cuối năm 1984.

Trong quá trình tuyển chọn, có gần 40 người được cân nhắc cho vai Bà La Sát nhưng không ai khiến đạo diễn Dương Khiết thực sự hài lòng. Kinh nghiệm thể hiện Thiết Phiến công chúa trước đó cùng khả năng diễn xuất của Vương Phụng Hà đã giúp bà được lựa chọn.

Đạo diễn Dương Khiết sau này đánh giá Vương Phụng Hà là một trong những diễn viên mà bà ưng ý nhất, đặc biệt ghi nhận sự chuyên nghiệp và tinh thần không ngại khó của nữ diễn viên. Những cảnh quay của Bà La Sát phần lớn được thực hiện tại địa hình hang động, núi đá ở Quế Lâm, Quảng Tây, song Vương Phụng Hà vẫn kiên trì hoàn thành công việc mà không than phiền.

Một Bà La Sát sinh động

Điều làm nên sức sống của vai diễn không chỉ nằm ở tạo hình mà còn ở cách Vương Phụng Hà xây dựng nội tâm nhân vật.

Trong nguyên tác, Thiết Phiến công chúa là vợ Ngưu Ma Vương, mẹ của Hồng Hài Nhi và sở hữu bảo vật Quạt Ba Tiêu mà Tôn Ngộ Không phải nhiều lần tìm cách mượn để dập lửa ở Hỏa Diệm Sơn. Nhưng trên màn ảnh, nhân vật không được khắc họa đơn giản như một yêu quái phản diện.

Vương Phụng Hà tạo nên một Bà La Sát vừa mạnh mẽ, ngang ngược, vừa chất chứa những tổn thương rất đời thường. Bà căm giận Tôn Ngộ Không vì chuyện Hồng Hài Nhi bị Quan Âm Bồ Tát thu phục, đau đớn vì con trai phải rời xa mình, đồng thời chịu đựng sự phản bội và thói trăng hoa của chồng.

Vì thế, phía sau vẻ dữ dằn của nhân vật là hình ảnh một người mẹ thương con, một người vợ ghen tuông và một người phụ nữ có những yếu đuối riêng.

Đạo diễn Dương Khiết từng mong muốn Bà La Sát phải có đủ "tính phụ nữ" để người xem có thể nhận ra những cảm xúc quen thuộc của chính mình trong nhân vật. Vương Phụng Hà đã đáp ứng được yêu cầu ấy bằng lối diễn tiết chế, giàu cảm xúc, khiến nhân vật dù đáng sợ vẫn có những khoảnh khắc khiến khán giả cảm thông.

Đó cũng là lý do vai diễn của bà có sức sống đặc biệt. Tây Du Ký 1986 đã được phát sóng tại Trung Quốc hơn 3.000 lần, còn Thiết Phiến công chúa của Vương Phụng Hà trở thành một trong những phiên bản khó thay thế. Sau này, nhiều diễn viên như Hàn Tuyết, Trần Kiều Ân, Trần Tú Châu, Hồ Khả hay Tạ Nam từng thể hiện nhân vật này trong các phiên bản khác, nhưng hình ảnh Bà La Sát của Vương Phụng Hà vẫn thường được công chúng dùng làm hình mẫu để so sánh.

Một đời nghệ thuật ngắn hơn nhiều so với hào quang

Tây Du Ký giúp tên tuổi Vương Phụng Hà nhanh chóng được biết đến rộng rãi trên khắp Trung Quốc. Thế nhưng, chỉ khoảng ba năm sau đó, nữ diễn viên phát hiện mình mắc ung thư vú. Từ năm 1989, bà phải điều trị bằng xạ trị và sức khỏe suy giảm nghiêm trọng.

Dù trải qua bệnh tật, nữ diễn viên vẫn tiếp tục làm việc và cố gắng cống hiến cho nghệ thuật. Trong một chương trình truyền hình năm 1990, Vương Phụng Hà từng chia sẻ rằng bà cảm nhận cuộc đời ngắn ngủi nhưng vẫn thấy mình may mắn khi có một gia đình êm ấm, công việc mình yêu thích và một vai diễn được khán giả nhớ tới.

Năm 1993, bệnh ung thư của bà chuyển sang giai đoạn di căn. Ngày 11/5 năm đó, Vương Phụng Hà qua đời khi mới 38 tuổi khiến nhiều người tiếc thương.

Lục Tiểu Linh Đồng, người thủ vai Tôn Ngộ Không, từng cho biết hai người là bạn thân ngoài đời, cùng đóng phim và trao đổi về công việc. Thời điểm đó, ông thể hiện sự day dứt vì không biết bạn mình mắc bệnh và không thể có mặt vào ngày bà qua đời.

Vương Phụng Hà không có một gia tài phim ảnh đồ sộ. Thứ bà để lại chỉ là một vai diễn truyền hình thực sự nổi bật. Nhưng đôi khi, một vai diễn được thể hiện đủ sâu sắc có thể tồn tại lâu hơn cả một sự nghiệp dài. Sau 40 năm, Bà La Sát của Vương Phụng Hà vẫn là một trong những hình tượng khó thay thế của Tây Du Ký 1986.

(Tổng hợp)