Công nghệ AI ngày càng phát triển

AI, hay trí tuệ nhân tạo, là công nghệ cho phép máy tính mô phỏng một phần khả năng nhận thức và xử lý thông tin của con người. Từ việc tạo văn bản, hình ảnh, âm thanh cho tới dựng video, AI hiện có thể thực hiện những công việc mà trước đây đòi hỏi cả một đội ngũ sản xuất.

Đáng chú ý, tốc độ phát triển của công nghệ tạo sinh đang ngày càng nhanh. Những hệ thống AI hiện nay không chỉ tạo ra một bức ảnh có khuôn mặt giống người thật mà còn có thể dựng cả nhân vật với tóc, quần áo, ánh sáng, bối cảnh và chuyển động tương đối tự nhiên.

Thậm chí, AI có thể tạo ra những video mà nhân vật trong đó biết mỉm cười, quay đầu, đưa tay, thay đổi góc nhìn hay thực hiện các động tác giống như đang đứng trước máy quay. Nếu chỉ xem lướt qua vài giây trên mạng xã hội, người dùng hoàn toàn có thể nghĩ rằng mình đang nhìn một người thật.

Điển hình là hình ảnh một nữ "nhân viên ngân hàng" dưới đây, đang thu hút sự chú ý. Nhân vật xuất hiện trong bối cảnh giống phòng giao dịch, mặc trang phục công sở và liên tục tạo dáng trước camera. Ngoại hình được xây dựng theo kiểu khá phổ biến trên mạng xã hội, khiến nhiều người dễ dàng tin rằng đây là một cô gái ngoài đời thực.

Rất khó phân biệt thật giả

Thoạt nhìn, việc xác định nhân vật này là người thật hay sản phẩm do AI tạo ra không hề đơn giản. Khuôn mặt được thể hiện khá chi tiết, ánh sáng và bối cảnh cũng tạo cảm giác giống những video được quay bằng điện thoại thông thường. Tuy nhiên, khi quan sát kỹ hơn, người xem có thể bắt đầu nhận thấy một số dấu hiệu đáng ngờ. Chẳng hạn, tài khoản có lượng video tương đối mới, các nội dung có cách xây dựng và góc quay khá tương đồng. Nhân vật cũng thường lặp lại những kiểu tạo dáng nhất định.

Một số chuyển động trong video có thể tạo cảm giác chưa thực sự tự nhiên. Cử động cơ thể đôi lúc hơi đơ, thiếu sự liền mạch vốn có ở người thật. Trang phục, phụ kiện hoặc một vài chi tiết trên cơ thể cũng có thể xuất hiện những điểm kỳ quặc nếu người xem dừng hình và quan sát kỹ.

Điều đáng lo hơn nằm ở mục đích sử dụng những nhân vật như vậy. Theo thông tin thể hiện trên tài khoản trong hình ảnh được chia sẻ, "nữ nhân viên ngân hàng" này được sử dụng như một hình tượng thu hút sự chú ý, từ đó dẫn người dùng tới các nội dung quảng bá liên quan đến dịch vụ tài chính. Với những nội dung có dấu hiệu quảng bá hoạt động trái pháp luật hoặc thiếu minh bạch, người xem càng cần thận trọng và không nên chỉ dựa vào hình ảnh của một nhân vật xinh đẹp để đặt niềm tin.

Sự việc cũng cho thấy một nguy cơ đáng chú ý của kỷ nguyên AI, rằng hình ảnh không còn là bằng chứng đủ mạnh để chứng minh một người hay một sự việc thực sự tồn tại. Một nhân vật có thể được xây dựng hoàn toàn bằng máy tính nhưng vẫn sở hữu ngoại hình, giọng nói và cách xuất hiện đủ thuyết phục để tạo lòng tin.

Vì vậy, khi bắt gặp những tài khoản đáng nghi trên mạng xã hội, người dùng nên kiểm tra lịch sử hoạt động, nội dung đăng tải, thông tin liên hệ và nguồn gốc của dịch vụ được quảng bá. Đặc biệt, với các vấn đề liên quan đến tiền bạc, tín dụng hay đầu tư, tuyệt đối không nên chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân chỉ vì tin vào hình ảnh, lời giới thiệu hay vẻ ngoài của nhân vật.

AI chắc chắn sẽ còn tiến xa hơn và những "con người kỹ thuật số" trong tương lai có thể ngày càng khó phân biệt với người thật. Đây vừa là bước tiến thú vị của công nghệ, vừa đặt ra bài toán lớn về khả năng nhận diện thông tin giả. Càng khó phân biệt thật - giả, người dùng càng cần tỉnh táo và kiểm chứng thông tin trước khi tin tưởng hoặc hành động.