Tại Trung Quốc, Đại học Bắc Kinh từ lâu đã được xem là cái nôi trí tuệ, nơi hội tụ và nuôi dưỡng những bộ óc xuất sắc của đất nước. Ngay từ những ngày đầu thành lập, ngôi trường này đã trở thành đích đến mơ ước của biết bao thế hệ người trẻ mang trong mình khát vọng học thuật và tinh thần khai phóng.

Không chỉ nổi tiếng ở các lĩnh vực khoa học tự nhiên, Đại học Bắc Kinh còn là trung tâm hàng đầu về khoa học xã hội và nhân văn. Chính nơi đây đã sản sinh ra nhiều tên tuổi lớn trong giới học thuật và văn chương Trung Quốc. Trong số đó, nữ văn sĩ Trương Sung Hòa được xem là một trường hợp đặc biệt, vừa mang màu sắc huyền thoại, vừa đại diện cho tinh thần tôn trọng tài năng hiếm có của ngôi trường danh tiếng này.

Đỗ vào Đại học Bắc Kinh vốn không phải việc dễ dàng (Ảnh minh họa: Sohu)

Trương Sung Hòa sinh năm 1914 trong một gia đình trí thức, nề nếp và coi trọng giáo dục. Từ khi còn rất nhỏ, bà đã được tiếp xúc với những giá trị tinh hoa của văn hóa truyền thống, đặc biệt là thơ ca, chữ Hán và thư pháp. Môi trường gia đình ấy đã sớm nuôi dưỡng tình yêu chữ nghĩa và giúp bà bộc lộ năng khiếu văn chương vượt trội so với bạn bè cùng trang lứa.

Ngay từ năm 3 tuổi, Trương Sung Hòa đã có thể đọc thuộc nhiều bài thơ Đường cũng như các khúc từ quen thuộc. Bà bắt đầu luyện thư pháp từ rất sớm và đến năm 7 tuổi đã đủ khả năng đối thơ, viết chữ cùng người lớn trong làng. Dù trong gia đình còn có ba người chị em gái đều yêu thích văn chương, Trương Sung Hòa vẫn được đánh giá là người có tài năng nổi bật nhất.

Điều đáng chú ý là dù sở hữu năng lực hơn người, Trương Sung Hòa không hề tỏ ra kiêu ngạo. Trái lại, bà sống giản dị, gần gũi và luôn sẵn lòng quan tâm đến những người xung quanh. Chính sự khiêm nhường và thiện cảm ấy khiến bà được bạn bè quý mến, thầy cô đánh giá cao không chỉ bởi tài năng mà còn bởi nhân cách.

Tài năng văn chương của Trương Sung Hòa ngày càng được biết đến rộng rãi. Năm 19 tuổi, bà theo gia đình đến Bắc Kinh để dự một đám cưới của người thân. Trong khoảng thời gian này, bà có cơ hội tiếp xúc với nhiều nhà văn, học giả nổi tiếng đương thời. Sau khi đọc các sáng tác của Trương Sung Hòa, họ đều khuyên bà nên dự thi vào Đại học Bắc Kinh để phát triển con đường học thuật một cách bài bản.

Nghe theo lời khuyên ấy, Trương Sung Hòa quyết định đăng ký dự thi tuyển sinh Đại học Bắc Kinh. Gia đình bà hoàn toàn ủng hộ lựa chọn này, dù vẫn có không ít ý kiến cho rằng với xuất thân và tài năng sẵn có, bà không nhất thiết phải bước vào con đường đại học. Nhiều người tin rằng Trương Sung Hòa hoàn toàn có thể sống bằng nghề viết và theo đuổi đam mê mà không cần đến bằng cấp.

Thời điểm đó, kỳ thi tuyển sinh Đại học Bắc Kinh gồm bốn môn là Ngữ văn, Lịch sử, tiếng Anh và Toán. Trong suốt quá trình học tập trước đó, Trương Sung Hòa gần như chỉ tập trung vào văn chương và các môn xã hội, chưa từng được đào tạo bài bản về Toán học. Kết quả là trong kỳ thi năm ấy, bà đạt điểm 0 môn Toán. Ai cũng nghĩ cánh cửa Đại học Bắc Kinh đã khép lại với nữ sinh tài hoa này.

Thế nhưng, điều bất ngờ đã xảy ra. Hiệu trưởng Đại học Bắc Kinh lúc bấy giờ là học giả Hồ Thị. Khi đọc bài luận của Trương Sung Hòa, ông bị chinh phục hoàn toàn bởi lối hành văn sắc sảo, tư duy sâu sắc và khả năng sử dụng ngôn ngữ vượt xa độ tuổi 19 của bà. Sau khi biết tác giả của bài luận là Trương Sung Hòa, Hồ Thị càng tin rằng đây là một tài năng hiếm có, không nên bỏ lỡ.

Theo quy định của trường, thí sinh đạt 0 điểm ở bất kỳ môn nào đều không đủ điều kiện trúng tuyển. Để đưa Trương Sung Hòa vào trường, ban lãnh đạo Đại học Bắc Kinh đã phải thảo luận rất lâu trước khi đi đến quyết định đặc cách. Quyết định này ngay lập tức gây ra nhiều tranh luận trong dư luận, khi thông tin một thí sinh điểm 0 môn Toán vẫn được nhận vào Đại học Bắc Kinh lan rộng.

Kỳ thi Cao Khảo là kỳ thi khốc liệt nhất (Ảnh minh họa: Sohu)

Dù chịu không ít áp lực và ánh nhìn hoài nghi, Trương Sung Hòa đã chứng minh lựa chọn của nhà trường là đúng đắn. Trong quá trình học tập, bà đạt được nhiều thành tích nổi bật, dần xóa bỏ những nghi ngờ ban đầu và khẳng định năng lực học thuật của bản thân.

Sau khi tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh, với sự hỗ trợ từ gia đình, Trương Sung Hòa sang Mỹ tiếp tục học lên bậc Thạc sĩ và Tiến sĩ. Sau khi hoàn thành chương trình Tiến sĩ, bà định cư tại Mỹ và trở thành giảng viên giảng dạy Văn hóa Trung Quốc tại những trường đại học danh tiếng như Harvard và Yale.

Trong suốt sự nghiệp học thuật và giảng dạy, Trương Sung Hòa luôn được đồng nghiệp và sinh viên yêu mến bởi tính cách ôn hòa, điềm đạm và sự tận tâm với văn chương. Bà dành trọn cuộc đời cho việc nghiên cứu, giảng dạy và lan tỏa các giá trị văn hóa Trung Hoa tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Những năm cuối đời, sau khi chồng và ba người chị lần lượt qua đời, Trương Sung Hòa sống trong cảm giác cô đơn. Để tìm lại sự cân bằng tinh thần, bà thường xuyên trở về Trung Quốc, tổ chức các buổi giao lưu văn hóa và triển lãm nghệ thuật tại Tô Châu, Bắc Kinh cùng nhiều địa phương khác. Bà qua đời ở tuổi 102, khép lại một cuộc đời dài gắn liền với chữ nghĩa, học thuật và tinh thần cống hiến bền bỉ cho văn chương nhân loại.

Theo Sohu