Mỗi chiếc xe xăng đều có một ngưỡng mà người thợ gọi là điểm không thể bỏ qua. Tại mốc nhạy cảm 15 vạn kilomet, khi nhiều chi tiết cơ học chịu mài mòn liên tục qua nhiều năm cần được kiểm tra tổng thể, thay thế, và tổng hóa đơn cho lần đó thường lên đến vài chục triệu đồng. Đây là sự thật hiển nhiên mà nhiều “tài già” đã trải nghiệm.

Nhưng cũng ở mốc đó, có những chiếc xe điện vẫn còn nằm trong thời gian bảo hành. Hạn bảo hành của dòng xe này phủ tới 200.000 km, và tại 150.000 km, nó còn dư 50.000 km được hãng đảm bảo. Trong khi xe xăng cùng tuổi vào xưởng đại tu, chiếc xe điện chưa tốn một khoản sửa chữa lớn nào.

Khác biệt lớn này tới từ đâu?

Hóa đơn leo thang qua từng mốc

Anh Tô Thế Tùng, Giám đốc xưởng kỹ thuật Real Car, nhận định rằng với xe xăng, chi phí bảo dưỡng tăng dần theo từng mốc chạy: khoảng 30.000 km, chủ xe đã bỏ ra khoảng 5 triệu đồng; đến 80.000 km, con số vượt qua 10 triệu; và từ 130.000 km trở đi, con số vài chục triệu trở thành điều bình thường. Đó là chi phí bảo dưỡng định kỳ, chưa tính đến những lần hỏng hóc bất ngờ giữa đường.

Khoản tiền này tích lũy âm thầm theo từng năm, và chủ xe thường chỉ nhận ra toàn bộ gánh nặng khi nhìn lại toàn bộ chặng đường.

Về bảo hành, anh Nguyễn Hữu Vinh, Giám đốc xưởng VinFast Z755, cho biết xe xăng thường được bảo hành từ 2 đến 3 năm. Sau ngưỡng đó, mọi chi phí sửa chữa và bảo dưỡng đều do chủ xe tự chịu, và đây chính là lý do 150.000 km trở thành một mốc nặng nề với nhiều gia đình, trong khi xe đã hết bảo hành từ lâu.

Anh Nguyễn Hữu Vinh, Giám đốc xưởng xe điện VinFast Z755.

Cùng quãng đường ấy, xe điện đang ở đâu?

Tại xưởng Real Car, anh Tùng từng tiếp nhận chiếc VF e34 mua từ đầu năm 2022. Tính đến thời điểm ghi nhận, xe đã chạy 280.000 km. Tổng chi phí sửa chữa lớn tích lũy trong suốt quãng đường đó, kể cả lần đầu tiên thay má phanh, là khoảng 20 triệu đồng.

Ở mốc 210.000 km, anh Tùng thay toàn bộ phần gầm cho một chiếc VF5: bi, thước lái và má phanh. Tổng chi phí cho lần đó dưới 10 triệu đồng. Pin của xe, sau hơn 200.000 km sử dụng với pin Gotion, chai khoảng 6-7%, một mức hao hụt mà anh Tùng gọi là nằm trong vùng bình thường của xe điện chạy đúng cách.

Phía xưởng Z755, anh Vinh ghi nhận tình trạng tương tự với các xe taxi VinFast đang vận hành. Những chiếc chạy tới 250.000 km có sức khỏe pin vẫn duy trì ở khoảng 90%; các xe trên 200.000 km nói chung có mức hao hụt pin từ 9 đến 10%.

Anh Tô Thế Tùng, giám đốc xưởng kỹ thuật Real Car.

VinFast bảo hành pin cho dòng thông thường đến 160.000 km và VF e34 đời đầu đến 200.000 km. Bảo hành xe điện của VinFast kéo dài từ 8 đến 10 năm. Cộng thêm chi phí thực tế ghi nhận tại hai xưởng, khoảng cách giữa hai loại xe tính theo tổng tiền bỏ ra trong cùng quãng đường là rõ ràng.

Cấu tạo là lý do

Anh Tùng tóm gọn: "Động cơ của xe điện không phức tạp bằng động cơ xe xăng".

Câu nói này đơn giản nhưng chứa đựng phần lớn lời giải thích. So với động cơ đốt trong, xe điện loại bỏ nhiều. Mỗi bộ phận trong số đó là một chi tiết chịu mài mòn, cần bảo dưỡng định kỳ và có khả năng phát sinh hỏng hóc theo thời gian. Xe điện cắt giảm phần lớn danh sách đó.

Một điểm đáng chú ý mà anh Tùng nhận xét: sau khi thay bi cho xe điện, công suất động cơ vẫn giữ nguyên hoàn toàn. Đây là điểm xuất phát từ cấu trúc đơn giản hơn của động cơ điện, nơi các bộ phận chịu tải hoạt động độc lập hơn so với hệ thống đốt trong với nhiều chi tiết liên hệ chặt chẽ.

Anh Tùng cũng muốn làm rõ một điểm thường bị hiểu lầm: khi xe điện có vấn đề sau nhiều năm sử dụng, nguyên nhân phổ biến là chủ xe không tiếp tục bảo dưỡng định kỳ sau khi hết bảo hành. Đây là hành vi sử dụng, không phải lỗi kỹ thuật từ xe, và hiểu đúng điều này giúp tránh những đánh giá không công bằng về độ bền của xe điện.

***

150.000 km là một mốc bình thường với bất kỳ chiếc xe nào. 

Với xe xăng, đây là thời điểm hội tụ của hàng chục bộ phận cơ học sau nhiều năm mài mòn: các chi tiết cần thay thế, động cơ cần kiểm tra tổng thể, và tờ bảo hành vốn chỉ có hiệu lực 2 đến 3 năm thì đã hết từ lâu rồi. Với xe điện, 150.000 km vẫn còn nằm trong phạm vi bảo hành của nhà sản xuất, và những gì thực sự cần sửa tính đến thời điểm đó như gầm, phanh và các chi tiết cơ học … vẫn được giữ ở mức dưới 10 triệu đồng cho một lần vào xưởng.