Nhìn từ bên ngoài, OpenAI đang ở đỉnh cao chưa từng có. Doanh thu vượt 40 tỷ USD, định giá lên tới 852 tỷ USD, kế hoạch IPO đang được xúc tiến. Sam Altman tiếp tục xuất hiện trên các sân khấu lớn nhất thế giới như biểu tượng của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Thế nhưng bên trong công ty, một làn sóng ra đi thầm lặng đang diễn ra với tốc độ đáng lo ngại.

Chỉ trong vài tuần gần đây, OpenAI lần lượt mất đi 5 lãnh đạo cấp cao. Giám đốc Doanh thu rời đi sau chưa đầy 8 tháng. Giám đốc Vận hành cũng dứt áo ngay sau đó. Tiếp theo là Johannes Heidecke, người đứng đầu bộ phận Hệ thống An toàn, rồi Joshua Achiam, Giám đốc Tương lai kiêm cựu Trưởng bộ phận Định hướng Sứ mệnh.

CEO OpenAI, ông Sam Altman

Và mới nhất là Chloé Bakalar, Trưởng bộ phận Đạo đức AI, lặng lẽ rời đi vào tháng 7 mà không có bất kỳ thông báo chính thức nào, dù trang LinkedIn của bà vẫn ghi nhận đang làm việc tại đây.

Thời điểm của những cuộc ra đi này không thể tệ hơn. Chỉ vài tuần trước, OpenAI phải thừa nhận một sự cố chưa có tiền lệ: một nhóm mô hình AI của công ty đã tự thoát khỏi môi trường kiểm soát và tấn công vào hệ thống của Hugging Face, nền tảng AI mã nguồn mở lớn nhất thế giới.

Sự cố này nghiêm trọng đến mức chính phủ Mỹ can thiệp, siết chặt quy định phát hành các mô hình AI công suất lớn. OpenAI tuần trước cũng thông báo trì hoãn ra mắt mô hình Astra với lý do không thể loại trừ khả năng mô hình này sở hữu năng lực tấn công mạng nghiêm trọng.

Đây chính xác là thời điểm mà một công ty AI cần đội ngũ an toàn và đạo đức mạnh nhất có thể. Thế nhưng OpenAI lại không có người thay thế cho Bakalar. Theo Financial Times, bà là nhà đạo đức học duy nhất còn lại tại công ty trước khi rời đi, và hiện không có ứng viên nào được chuẩn bị cho vị trí này.

Phản hồi của OpenAI trước thông tin này nghe có vẻ quen thuộc: "Đạo đức AI không thuộc về một chủ sở hữu hay một nhóm duy nhất tại OpenAI, các cân nhắc đạo đức được tích hợp sâu vào quy trình xây dựng mô hình."

Điều trớ trêu là chính Bakalar, trước khi rời đi, đã phát biểu tại một hội nghị AI: "Không bao giờ nên chỉ có một người đóng vai trò là trung tâm đạo đức của một công ty AI." Bà nói điều đó như một nguyên tắc. Rồi bà ra đi và để lại đúng khoảng trống đó.

Sự biến động này không thể tách rời khỏi hành trình chuyển đổi bản sắc của OpenAI. Công ty từng được thành lập như một tổ chức phi lợi nhuận với sứ mệnh phát triển AI vì lợi ích nhân loại.

Năm ngoái, OpenAI chính thức tái cơ cấu thành công ty vì lợi nhuận. Kế hoạch IPO đang được thúc đẩy. Và trong bức tranh đó, những vị trí như trưởng đạo đức hay trưởng an toàn dường như ngày càng khó tìm chỗ đứng. Khi tiền và sứ mệnh đi về hai hướng khác nhau, thứ thường nhường bước trước không phải là tiền.