"Tam Tinh Đôi: Vị Lai Vãng Sự" là phim AI đầu tiên trong lịch sử được Cục Điện ảnh Trung Quốc cấp "long tiêu" (giấy phép chiếu rạp). Phim từng chiếu tại Cannes và Hội chợ Phim Quốc tế Hong Kong trước khi về nội địa.

Phim nói về cái gì?

Tam Tinh Đôi là di chỉ khảo cổ thuộc nền văn minh Cổ Thục, phát triển tại bồn địa Tứ Xuyên từ khoảng 3.000 năm trước công nguyên.

Trong phim, các nhà khảo cổ thời hiện đại phát hiện những ký tự khắc trên hiện vật đồng cổ thực chất là mã nhị phân, thứ không thể tồn tại ở thời đại đồ đồng. Ba nghìn năm sau, một siêu AI đã lan ra toàn cầu, con người phó mặc mọi quyết định cho thuật toán, hệ thống sụp đổ. Nhân loại nhận được cảnh báo từ không gian, nhưng chỉ giải mã được bằng cách tìm lại sáu hiện vật Tam Tinh Đôi với bảy ký tự cổ trên đồ đồng.

Nhà khảo cổ Tưởng Thành cùng nữ phi hành gia Tây Lăng lần theo manh mối, phát hiện mối liên hệ giữa nền văn minh Thục cổ và bí ẩn vũ trụ.

Phim tái hiện ba hiện vật nổi tiếng nhất Tam Tinh Đôi bằng hình ảnh AI: Cây Thần Đồng (cây đồng cao nhất từng được khai quật trong thế giới cổ đại, gần 4 mét), Tượng Đồng Đại Lập Nhân, và Mặt nạ mắt lồi. Xen kẽ là cảnh cung đình Thục cổ, nghi lễ hiến tế, và du hành vũ trụ. Không nhân vật nào lấy khuôn mặt diễn viên thật, toàn bộ là hình ảnh gốc do AI tạo sinh.

Hai năm biến thứ "không thể xem nổi" đến phim chiếu rạp

Biên kịch kiêm đạo diễn Bành Việt Minh, 35 tuổi, không phải dân điện ảnh. Anh là chủ tịch một công ty tư vấn quản lý thương mại tại Quảng Châu, đam mê khoa học viễn tưởng, và là người đầu tiên đưa văn hóa Tam Tinh Đôi lên màn ảnh rộng bằng AI.

Bà Khúc Cát Tiểu Giang, phụ trách trung tâm nội dung AI của Bona, kể lại: khi bắt tay vào làm, êkíp không có phần mềm hay mô hình chín muồi nào để dùng. Hiệu ứng hình ảnh ban đầu "không thể xem nổi". Hơn hai năm sau, qua 1,2 triệu hình ảnh gốc, hơn 100 lần dựng lại toàn bộ phim từ đầu, chỉnh tay từng biểu cảm vi mô trên khuôn mặt nhân vật, kết quả mới đạt tới mức chấp nhận được (theo Sina).

Cách làm của Bona: người quyết định sáng tạo và thẩm mỹ, AI chạy phần tạo hình và thực thi. Trước khi làm phim rạp, hãng thử nghiệm bằng series ngắn "Tam Tinh Đôi: Vị Lai Khải Thị Lục" (2024), 13 tập, mỗi tập khoảng 4 phút, thu hút hơn 200 triệu lượt xem. Series này vừa là bước đệm công nghệ, vừa xác nhận thị trường có nhu cầu thật.

Cổ phiếu tăng của nhà sản xuất tăng kịch trần nhưng nhìn chung vẫn lỗ

Sau khi công bố lịch chiếu (27/9), cổ phiếu Bona tăng kịch trần hai phiên liên tiếp. Trên trang bán vé Taopiaopiao, hơn 12.000 người chọn "muốn xem".

Nhưng bức tranh tài chính Bona thì ngược lại. Nửa đầu 2026, doanh thu giảm 31,9% xuống 458 triệu tệ (khoảng 1.778 tỷ đồng), lỗ ròng 169 triệu tệ (khoảng 656 tỷ đồng). Doanh thu từ mảng phim AI chỉ 1,93 triệu tệ, chiếm 0,42% tổng số (theo Beijing Business Today, 13/10/2026).

Nhà bình luận văn hóa Hàn Hạo Nguyệt nhận định việc cấp phép là "hợp tình, hợp lý", cho thấy cơ quan quản lý không áp thêm ngưỡng xét duyệt riêng cho phim AI (theo News Chengdu). Ông Lưu Chính Sơn, thuộc hội đồng nghiên cứu chiến lược điện ảnh của Học viện Điện ảnh Bắc Kinh, nói thẳng: cho dù doanh thu thất bại, làn sóng phim AI cũng không thoái trào vì đây đã là xu thế của ngành (theo Chinatimes).

Bên ngoài rạp: Nhiều diễn viên người thật đang về quê trồng rau

Quý 1/2026, Trung Quốc ra mắt khoảng 128.000 phim ngắn, gấp gần 4 lần cả năm trước. Hơn 95% do AI tạo (theo Hiệp hội Dịch vụ Phát sóng Mạng Trung Quốc, dẫn qua Caixin). Chi phí một phút phim AI: 90 đến 120 USD, rẻ gấp 10 lần so với quay người thật (theo giáo sư Thẩm Dương, Đại học Thanh Hoa, dẫn qua Financial Times).

Ngành phim ngắn trực tiếp nuôi 690.000 người. Diễn viên Trương Tiểu Lỗi, 28 tuổi, từng quay 200 phim/năm, giờ về quê làm nông. Từ Bằng, diễn viên khác, chuyển sang bán rau. Có người bị yêu cầu "chưng cất" giọng nói và khuôn mặt vào AI trước khi bị sa thải: dữ liệu thuộc về công ty, không thuộc về người.

Giữa bối cảnh đó, bộ phim AI đầu tiên lên rạp kể về chuyện con người giao hết cho thuật toán rồi mất kiểm soát. Sân khấu và khán phòng, cùng lúc, đang diễn đúng một vở.

Theo Sina