Ép cân quá đà: Khi cơ thể bật "chế độ tiết kiệm điện"

Bác sĩ Khâu Tiêu Thần, Chuyên khoa Sản phụ khoa tại Bệnh viện Tây Viên (Đài Loan Trung Quốc), cho biết nguyên lý cốt lõi của giảm cân là tạo ra thâm hụt calo, tức là lượng calo nạp vào nhỏ hơn lượng tiêu hao. Theo tính toán khoa học, để giảm được 1kg mỡ thuần túy, cơ thể cần tích lũy mức thâm hụt khoảng 7700 kcal. Tốc độ giảm cân an toàn là từ 0,5 đến 1kg mỗi tuần, tương đương với việc cắt giảm khoảng 500 - 750 kcal mỗi ngày.

Tuy nhiên, rất nhiều chị em vì nôn nóng đã bỏ đói cơ thể quá mức. Bác sĩ Khâu cảnh báo, khi cơn đói diễn ra dồn dập, thứ mất đi đầu tiên là cơ bắp chứ không phải mỡ.

"Mất cơ khiến tỷ lệ trao đổi chất cơ bản (BMR) tụt dốc không phanh. Cơ thể sẽ tự động kích hoạt 'chế độ tiết kiệm điện' để sinh tồn. Ngay khi bạn ăn uống bình thường trở lại, cân nặng sẽ tăng vọt như hiệu ứng lò xo (Yo-yo), khiến công sức đổ sông đổ biển", bác sĩ Khâu phân tích.

Hậu quả đằng sau bảng thành tích giảm cân: Hệ sinh sản bị "hy sinh"

Một hệ lụy nguy hiểm hơn ở nữ giới khi ép cân tiêu cực là sự rối loạn của hệ nội tiết. Bác sĩ Khâu Tiêu Thần giải thích, khi mức thâm hụt năng lượng quá lớn và kéo dài, não bộ sẽ nhận diện cơ thể đang gặp nguy hiểm (như trong thời kỳ nạn đói). Để duy trì mạng sống, cơ thể sẽ ưu tiên nuôi các cơ quan sinh tồn như tim, phổi, não và chủ động "tắt" các chức năng không khẩn cấp, mà đứng đầu danh sách là hệ sinh sản.

Hậu quả là chu kỳ kinh nguyệt bắt đầu rối loạn, thưa dần hoặc mất kinh hoàn toàn trong nhiều tháng. Tình trạng mất kinh do thiếu hụt năng lượng này sẽ làm sụt giảm hormone estrogen, dẫn đến việc mật độ xương bị "bào mòn" âm thầm, làm tăng nguy cơ loãng xương sớm ở phụ nữ trẻ.

"Giảm cân không phải là một cuộc đua marathon sinh tử, mà là một cuộc dạo chơi bền bỉ. Đừng vì những con số trên bàn cân mà đánh đổi thiên chức và sức khỏe của chính mình", bác sĩ nhấn mạnh.

Nghịch lý: Tính toán calo chuẩn chỉnh nhưng cân nặng vẫn "đứng hình"

Không ít trường hợp ăn uống rất kiêng khem, tập luyện đều đặn và tính toán calo chi ly từng bữa nhưng cân nặng vẫn không hề dịch chuyển. Với những trường hợp này, bác sĩ Khâu khuyên người chuẩn bị giảm cân nên đi khám chuyên khoa thay vì tiếp tục nhịn ăn.

Nguyên nhân cốt lõi có thể đến từ các hội chứng rối loạn nội tiết tiềm ẩn như: Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS/PMOS); Suy giáp hoặc cường giáp.

Nếu không điều trị dứt điểm các căn bệnh gốc rễ này, việc chỉ dựa vào thâm hụt calo sẽ hoàn toàn vô tác dụng. Ngoài ra, bác sĩ cũng lưu ý phụ nữ đang trong giai đoạn chuẩn bị mang thai hoặc đang cho con bú cần đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, tuyệt đối không đặt mục tiêu giảm cân lên hàng đầu trong thời gian này.

3 "bảo bối" giúp siết mỡ an toàn, bền vững không lo tái béo

Để sở hữu vóc dáng thon gọn mà vẫn tràn đầy sức sống, phái đẹp nên nằm lòng 3 nguyên tắc vàng sau đây:

Duy trì thâm hụt calo "vừa vặn": Thay vì nhịn ăn kham khổ, hãy áp dụng quy tắc ăn no 7 phần cho mỗi bữa. Việc tích lũy thâm hụt năng lượng một cách từ tốn mới là chìa khóa vàng giúp đốt cháy mỡ thừa bền vững.

Ưu tiên Đạm và Chất xơ trong mọi bữa ăn: Hãy đảm bảo thực đơn luôn có đủ các sản phẩm từ đậu, thịt nạc, các loại rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt. Sự kết hợp này giúp ổn định đường huyết, kéo dài cảm giác no và bảo vệ khối lượng cơ bắp.

Chữa bệnh nội tiết trước khi giảm cân: Nếu có các dấu hiệu như kinh nguyệt không đều, rụng tóc, mệt mỏi kéo dài, việc đầu tiên cần làm là đến gặp bác sĩ để kiểm tra toàn diện. Khi nội tiết ổn định, hành trình tìm lại vóc dáng sẽ tự khắc trở nên dễ dàng.

(Theo Health 2.0)