Cho con ở nhờ nhà người thân để yên tâm học đại học, nhiều phụ huynh nghĩ rằng vừa tiết kiệm chi phí, vừa có người quen chăm nom. Thế nhưng, sống chung lâu ngày lại có thể nảy sinh những chuyện khó nói, từ việc nhà, tiền bạc đến cách ứng xử. Một tâm sự mới đây về nữ sinh phải làm đủ việc khi ở nhờ nhà anh chị họ đã khiến nhiều người tranh luận: Nên cho con ở cùng người thân hay để con tự thuê trọ, ở ghép từ sớm?

Một nữ sinh năm hai đại học được bố mẹ gửi đến ở nhờ nhà anh chị họ tại Hà Nội vì lo con gái sống xa nhà không an toàn. Mỗi tháng, bố mẹ nữ sinh gửi 3 triệu đồng tiền ăn ở, đồng thời thường xuyên gửi đồ ăn từ quê lên. Ban đầu, cô gái chủ động quét dọn, rửa bát, phụ giúp những công việc trong nhà. Tuy nhiên, dần dần, việc nhà được cho là ngày càng dồn lên vai nữ sinh.

Buổi sáng, cô phải dậy cắm cơm, phơi quần áo trước khi đi học. Chiều tan trường, cô nhận tin nhắn nhờ đón cháu, trông trẻ để chị họ đi tập gym hoặc cà phê. Buổi tối, cô tiếp tục nấu cơm, rửa bát, lau bếp; cuối tuần lại tham gia tổng vệ sinh nhà cửa. Có lúc, người anh họ còn nhờ cô lau cầu thang.

Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm vào đợt thi cuối kỳ, khi nữ sinh phải ở thư viện ôn bài đến tối muộn và đã báo trước rằng mình không thể về nấu cơm, đón cháu. Dù chị họ đồng ý, sau đó mẹ cô vẫn nhận được cuộc gọi từ quê, hỏi vì sao con gái thường xuyên về muộn và không chịu làm việc nhà.

Theo lời tâm sự, nữ sinh cảm thấy tủi thân khi cho rằng mình vừa đóng góp tiền sinh hoạt, vừa phải đảm đương nhiều việc nhưng lại bị mang tiếng không biết điều. Cuối cùng, cô quyết định chuyển ra ngoài thuê trọ cùng bạn học. Chi phí mỗi người hơn 2 triệu đồng một tháng, nhưng đổi lại là sự chủ động trong sinh hoạt và học tập.

Từ câu chuyện này, người chia sẻ cho rằng phụ huynh nên cân nhắc kỹ trước khi gửi con ở nhờ nhà người thân. Sự giúp đỡ ban đầu đôi khi có thể trở thành gánh nặng cho người cho ở nhờ lẫn người được giúp đỡ. Đừng để con lên thành phố học rồi trở thành "ô-sin" không công cho nhà người ta.

Ảnh minh hoạ

“Ở nhờ” hay “người nhà”, ranh giới đôi khi rất khó phân định

Câu chuyện nhanh chóng nhận được nhiều ý kiến trái chiều. 

Một số người từng trải qua cảnh ở nhờ kể rằng họ phải làm nhiều việc nhà, thậm chí chăm sóc trẻ nhỏ hoặc phụ giúp công việc gia đình. Khi có mâu thuẫn, người ở nhờ thường khó lên tiếng vì sợ bị đánh giá là vô ơn, trong khi người cho ở nhờ cũng có thể cảm thấy không thoải mái nếu phải liên tục nhắc nhở.

Ngay cả giữa những người ruột thịt, chuyện phân chia việc nhà cũng có thể gây bất đồng. Vì vậy, thay vì để con ở nhờ, phụ huynh có thể hỗ trợ tìm phòng trọ ở khu vực an toàn, gần trường và phù hợp với khả năng tài chính. Con vẫn nhận được sự quan tâm của người thân mà không phải phụ thuộc vào việc sống chung.

Tuy nhiên, cũng có người cho rằng câu chuyện đang được kể theo một chiều. Nếu đã xác định sống cùng gia đình người thân, sinh viên cũng cần có trách nhiệm với không gian chung, chủ động làm việc nhà và chia sẻ công việc phù hợp, chứ không thể mặc nhiên cho rằng mình chỉ cần đóng tiền là đủ.

Một tài khoản chia sẻ từng ở nhờ nhà người quen khi mới ra Hà Nội, ngoài giờ làm vẫn phụ giúp cơm nước, trông trẻ. Người này nhìn nhận những công việc ấy giúp bản thân học thêm kỹ năng nội trợ và tự lập, đồng thời vẫn biết ơn người đã tạo điều kiện cho mình trong những năm đầu xa nhà.

Sự khác biệt nằm ở chỗ những việc đó được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, có sự tôn trọng và biết ơn từ hai phía, hay trở thành nghĩa vụ mặc định mà người ở nhờ không có quyền từ chối.

Cho con tự lập không có nghĩa là phủ nhận tình thân

Thực tế, không thể chỉ từ một câu chuyện để kết luận rằng ở nhờ nhà người thân luôn bất lợi, hay thuê trọ chắc chắn là lựa chọn tốt hơn. Mỗi gia đình có điều kiện kinh tế, nếp sinh hoạt và cách ứng xử khác nhau. Có những người thân sẵn lòng hỗ trợ cháu ăn học mà không đòi hỏi điều gì; cũng có những trường hợp việc sống chung khiến cả hai bên rơi vào tình thế khó xử.

Điều phụ huynh cần cân nhắc không chỉ là tiền thuê nhà tiết kiệm được bao nhiêu, mà còn là khả năng tự lập của con và những nguyên tắc cần thống nhất khi sống cùng người khác.

Nếu cho con ở nhờ, cha mẹ nên trao đổi trước với người thân về chi phí sinh hoạt, việc nhà, giờ giấc và những giới hạn riêng tư. Bản thân sinh viên cũng cần hiểu rằng được giúp đỡ không đồng nghĩa với việc mọi nhu cầu đều phải được đáp ứng, nhưng việc phụ giúp gia đình cũng không có nghĩa mình phải gánh những trách nhiệm vượt quá khả năng hoặc ảnh hưởng đến việc học.

Nếu lựa chọn thuê trọ, ở ghép, cha mẹ cần hướng dẫn con cách quản lý chi tiêu, giữ an toàn, lựa chọn bạn cùng phòng và xử lý những tình huống phát sinh khi sống xa nhà. Tự lập không đơn giản là chuyển ra khỏi nhà người thân, mà còn là học cách chịu trách nhiệm với quyết định và cuộc sống của mình.

Đôi khi, hỗ trợ con một khoản tiền thuê nhà, giúp con tìm chỗ ở an toàn và giữ sự quan tâm ở khoảng cách vừa đủ lại là cách tốt để cả con cái lẫn người thân được thoải mái. Bởi tình cảm gia đình không chỉ được giữ gìn bằng việc sống chung dưới một mái nhà, mà còn bằng sự tôn trọng và những giới hạn cần thiết để không ai phải chịu ấm ức vì lòng tốt của người khác.