Ngày 18/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi khai mạc các hoạt động trưng bày, giới thiệu và trình diễn di sản văn hóa trong khuôn khổ Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026.

Phát biểu khai mạc, ông Phan Văn Hoàng, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi nhấn mạnh, địa phương là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, nơi đại ngàn hòa cùng biển xanh, nơi hội tụ và giao thoa những sắc màu văn hóa đặc sắc của nhiều cộng đồng dân tộc.
Từ những trầm tích văn hóa cổ xưa ở Lung Leng, Sa Huỳnh đến không gian văn hóa cồng chiêng, nghệ thuật Bài chòi, những làn điệu dân ca, nghề thủ công truyền thống và lễ hội dân gian, tất cả đã tạo nên một kho tàng di sản phong phú, đa dạng. Những giá trị ấy không chỉ làm nên bản sắc riêng của quê hương mà còn trở thành sợi dây bền chặt gắn kết cộng đồng, hun đúc sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc trên vùng đất Quảng Ngãi.
Với mong muốn đưa di sản đến gần hơn với người dân và du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, các hoạt động năm nay được tổ chức với nhiều nội dung phong phú, thiết thực, kết hợp giữa trưng bày hiện vật, giới thiệu tư liệu và trình diễn văn hóa truyền thống. Qua đó, công chúng không chỉ được chiêm ngưỡng những dấu tích của quá khứ mà còn có cơ hội trực tiếp cảm nhận sức sống của di sản trong đời sống hôm nay.
Điểm nhấn nổi bật của chương trình là trưng bày chuyên đề “Quảng Ngãi - Bí mật từ lòng đất”, giới thiệu hơn 300 di vật khảo cổ được phát hiện tại nhiều địa điểm trên địa bàn tỉnh như Lung Leng, hồ Nước Trong, Long Thạnh, Bình Châu, Sa Huỳnh... Bộ sưu tập gồm nhiều loại hình hiện vật như công cụ đá, đồ gốm, hiện vật kim loại, đồ trang sức và những vật dụng gắn với đời sống sinh hoạt của cư dân cổ.

Mỗi hiện vật là một lát cắt của thời gian, lưu giữ dấu ấn về quá trình hình thành, phát triển của các cộng đồng cư dân trên vùng đất Quảng Ngãi. Qua những công cụ lao động thô sơ, mảnh gốm cổ, đồ trang sức hay vật dụng sinh hoạt, công chúng có thể hình dung phần nào đời sống, tập quán, trình độ chế tác và những giao lưu văn hóa của cha ông từ hàng nghìn năm trước.
Đặc biệt, những phát hiện khảo cổ tại Lung Leng, Sa Huỳnh và các địa điểm khác đã góp phần làm sáng tỏ chiều sâu lịch sử, văn hóa của vùng đất, đồng thời khẳng định Quảng Ngãi là không gian hội tụ nhiều tầng lớp di sản, có giá trị quan trọng trong nghiên cứu lịch sử và văn minh dân tộc.
Một trong những hiện vật thu hút sự quan tâm của công chúng là tượng thần khỉ Hanuman, tác phẩm điêu khắc đá đặc sắc thuộc nghệ thuật Champa, có niên đại khoảng thế kỷ XI - XII. Đây là lần đầu tiên Bảo tàng Tổng hợp tỉnh giới thiệu hiện vật quý này đến đông đảo người dân và du khách.
Bức tượng được ông Dương Đình Lục, ở xã Vạn Tường, phát hiện tại vùng biển Vũng Buồn vào năm 2021. Nhận thức được giá trị lịch sử, văn hóa của hiện vật, ông đã tự nguyện giao nộp cho bảo tàng để phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Sự xuất hiện của tượng thần khỉ Hanuman không chỉ bổ sung thêm một hiện vật có giá trị cho kho tàng di sản văn hóa Champa tại Quảng Ngãi mà còn cho thấy những dấu tích văn hóa đặc sắc vẫn đang hiện diện trong lòng đất, dưới đáy biển và trong đời sống của cộng đồng. Đằng sau hành động tự nguyện hiến tặng của người phát hiện là ý thức trân trọng di sản, trách nhiệm gìn giữ những giá trị thuộc về lịch sử chung của quê hương.
Cùng với chuyên đề khảo cổ, trưng bày “Cổ vật tiêu biểu của các nhà sưu tập tỉnh Quảng Ngãi” do Hội Di sản văn hóa tỉnh phối hợp với Bảo tàng Tổng hợp tỉnh tổ chức cũng mang đến cho công chúng cơ hội chiêm ngưỡng nhiều hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật.
Mỗi cổ vật được gìn giữ qua năm tháng không đơn thuần là một món đồ xưa cũ mà còn chứa đựng câu chuyện về một thời kỳ lịch sử, một giai đoạn phát triển văn hóa và dấu ấn sáng tạo của con người. Việc các nhà sưu tập chung tay giới thiệu những bộ sưu tập quý đến công chúng đã góp phần lan tỏa tình yêu di sản, đồng thời khẳng định vai trò của cộng đồng trong hành trình bảo tồn những giá trị văn hóa của quê hương.
Không chỉ đưa công chúng trở về với những dấu tích của quá khứ, chuỗi hoạt động còn mở ra không gian trải nghiệm sống động về văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Tại đây, người dân và du khách được tìm hiểu, thưởng thức những màn trình diễn nhạc cụ dân tộc, khám phá các nghề thủ công truyền thống, tìm hiểu văn hóa ẩm thực cùng những phong tục, tập quán đặc sắc của đồng bào các dân tộc.
Âm thanh cồng chiêng vang lên giữa không gian bảo tàng, những nhạc cụ truyền thống cất tiếng, các sản phẩm thủ công được tạo nên từ đôi bàn tay khéo léo của nghệ nhân và hương vị ẩm thực mang đậm bản sắc núi rừng, miền biển... Tất cả góp phần tái hiện một bức tranh văn hóa đa sắc màu, nơi mỗi dân tộc đều có những giá trị riêng nhưng cùng hòa quyện trong dòng chảy văn hóa chung của quê hương.
Theo ông Hoàng, di sản văn hóa là tài sản vô giá của cộng đồng. Bảo tồn di sản không chỉ là lưu giữ những giá trị của quá khứ mà quan trọng hơn là làm cho những giá trị ấy tiếp tục hiện diện, được thực hành và lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Thông qua chuỗi hoạt động, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh từng bước trở thành không gian văn hóa mở, nơi kết nối di sản với cộng đồng, kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Qua đó, khơi dậy niềm tự hào, tình yêu quê hương, ý thức trách nhiệm của mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ, trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Dịp này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi đã tặng Giấy khen cho 2 tập thể và 6 cá nhân có thành tích đóng góp trong hoạt động trưng bày, trình diễn di sản văn hóa truyền thống thuộc chuỗi hoạt động Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026.















Quảng Ngãi tôn vinh giá trị di sản trong Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc
Quảng Ngãi công bố nhiều quyết định quan trọng về công tác cán bộ
Quảng Ngãi tổ chức Lễ hội sâm Ngọc Linh và phiên chợ hàng Việt
Cô giáo gieo tình yêu nhạc cụ truyền thống cho giới trẻ giữa đại ngàn Quảng Ngãi
Cùng chuyên mục
Quảng Ngãi đánh thức linh hồn di sản văn hóa từ lòng đất
Viện Phim Việt Nam đưa ký ức Thủ đô đến gần công chúng qua những thước phim di sản
Quảng Ngãi tôn vinh giá trị di sản trong Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc
Long Thành Cầm Giả Ca và hành trình kể chuyện văn hóa Việt bằng điện ảnh
Viện Phim Việt Nam chiếu miễn phí ba phim truyện về lịch sử, văn hóa và đời sống người Việt
Haniff 2026 khởi động hành trình tìm kiếm 30 tài năng – ngôi sao điện ảnh tương lai