Không chỉ giới thiệu những hình ảnh điện ảnh giàu giá trị lịch sử, văn hóa, triển lãm còn có nhiều điểm mới trong cách tổ chức không gian, ứng dụng công nghệ và kết nối công chúng với di sản điện ảnh Việt Nam.
Từ kho tư liệu điện ảnh đến không gian ký ức Thủ đô
Điện ảnh không chỉ là nghệ thuật kể chuyện bằng hình ảnh mà còn là phương tiện đặc biệt lưu giữ ký ức của một dân tộc. Những thước phim được ghi lại qua các thời kỳ đã trở thành chứng nhân của lịch sử, phản ánh diện mạo đất nước, đời sống xã hội, con người và những biến chuyển của thời đại.
Với chức năng lưu trữ, bảo quản và phát huy giá trị di sản điện ảnh, Viện Phim Việt Nam đang gìn giữ một phần ký ức quý giá ấy thông qua những hình ảnh động. Mỗi bộ phim, mỗi khuôn hình được bảo quản không đơn thuần là một tư liệu nghệ thuật mà còn chứa đựng những dấu ấn lịch sử, văn hóa và đời sống của nhiều thế hệ người Việt Nam.
Chính từ nhận thức về giá trị đặc biệt của di sản điện ảnh, Viện Phim Việt Nam đã lựa chọn cách tiếp cận giàu ý nghĩa cho triển lãm trong khuôn khổ Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII, dự kiến diễn ra từ ngày 28/11 đến ngày 2/12/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam, xã Đông Anh, Hà Nội.
![]() |
| Cảnh phim Hà Nội mùa đông năm 46 của đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh |
Mang chủ đề “Dấu ấn các Nghệ sĩ Nhân dân qua những tác phẩm điện ảnh về Thủ đô”, triển lãm hướng tới việc tái hiện hình ảnh Thăng Long - Hà Nội qua những tác phẩm điện ảnh tiêu biểu, đồng thời tôn vinh các thế hệ nghệ sĩ đã dành tài năng, tâm huyết để sáng tạo nên những hình tượng nghệ thuật sống mãi với thời gian.
Điểm đáng chú ý là triển lãm không chỉ giới thiệu các tác phẩm điện ảnh về Hà Nội mà còn đặt những tác phẩm ấy trong mối liên hệ với lịch sử, văn hóa và dấu ấn sáng tạo của các Nghệ sĩ Nhân dân. Qua đó, công chúng có cơ hội nhìn lại sự thay đổi của Thủ đô, từ những câu chuyện huyền sử, những năm tháng chiến tranh đến nhịp sống bình dị và những chuyển động của Hà Nội đương đại.
Đây cũng là cách Viện Phim Việt Nam đưa những tư liệu đang được lưu giữ trong kho lưu trữ đến gần hơn với đời sống, để di sản điện ảnh tiếp tục phát huy giá trị trong cộng đồng.
Chuẩn bị kỹ lưỡng từ từng khuôn hình tư liệu
Để tổ chức triển lãm, Viện Phim Việt Nam xây dựng kế hoạch triển khai với sự tham gia của nhiều phòng chuyên môn, từ nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản, kỹ thuật đến biên dịch, thiết kế và tổ chức trưng bày.
Khác với những triển lãm ảnh thông thường, việc lựa chọn hình ảnh từ các tác phẩm điện ảnh đòi hỏi một quy trình chuyên môn riêng. Những hình ảnh được trưng bày phải vừa bảo đảm chất lượng kỹ thuật, vừa có khả năng truyền tải tinh thần tác phẩm, dấu ấn nghệ thuật của người sáng tạo và giá trị lịch sử của từng giai đoạn.
Theo kế hoạch, Phòng Nghiên cứu, Sưu tầm và Quay tư liệu giữ vai trò chủ trì, phối hợp với các đơn vị chuyên môn lựa chọn hình ảnh từ những bộ phim hiện đang lưu trữ tại Viện, đồng thời liên hệ với các đơn vị điện ảnh, nghệ sĩ và những nguồn tư liệu khác để bổ sung hình ảnh phục vụ triển lãm.
Phòng Bảo quản phim phối hợp thực hiện việc xuất, nhập phim theo danh sách được phê duyệt. Phòng Kỹ thuật đảm nhiệm công tác số hóa, hỗ trợ xem phim, lựa chọn và chỉnh sửa hình ảnh, bảo đảm các tư liệu được khai thác phù hợp với yêu cầu trưng bày.
Cùng với đó là công tác khảo sát không gian, xây dựng ý tưởng mỹ thuật, thiết kế hệ thống pano, áp phích, khu vực giới thiệu, không gian chụp ảnh lưu niệm và các hạng mục phục vụ khách tham quan.
Việc phân công cụ thể cho từng bộ phận cho thấy sự chuẩn bị bài bản, chú trọng cả nội dung chuyên môn lẫn hình thức thể hiện. Từ khâu lựa chọn tác phẩm, xử lý hình ảnh, thiết kế không gian đến công tác thuyết minh, truyền thông và đón tiếp đại biểu đều được tính toán nhằm bảo đảm triển lãm diễn ra trang trọng, thiết thực và hiệu quả.
Đằng sau mỗi hình ảnh được đưa ra trưng bày là công việc thầm lặng của những người làm công tác lưu trữ điện ảnh. Họ không chỉ bảo quản các bộ phim trước sự tác động của thời gian mà còn góp phần khơi dậy những giá trị văn hóa, lịch sử đang được lưu giữ trong từng khuôn hình.
Hà Nội qua ba loại hình điện ảnh và dấu ấn những nghệ sĩ lớn
Một trong những điểm nhấn về nội dung của triển lãm là việc giới thiệu hình ảnh Hà Nội qua ba loại hình điện ảnh: phim hoạt hình, phim truyện và phim tài liệu. Mỗi loại hình mang một ngôn ngữ biểu đạt riêng, góp phần tạo nên bức tranh đa chiều về lịch sử, văn hóa và con người Thủ đô.
![]() |
| Poster phim Chuyện ông Gióng của đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân |
Ở mảng phim hoạt hình, công chúng sẽ có dịp gặp lại những tác phẩm gắn với truyền thuyết và lịch sử dân tộc như Chuyện ông Gióng (1970), Rồng lửa Thăng Long (1973) của NSND Ngô Mạnh Lân; Chuyện cổ thành Ốc (1987) gắn với dấu ấn của NSND Phạm Minh Trí, NSND Phương Hoa; hay Giấc mơ Loa thành (2010) của NSND Phạm Ngọc Tuấn.
![]() |
| Poster phim Giấc mơ Loa thành của đạo diễn, NSND Phạm Ngọc Tuấn |
Thông qua nghệ thuật tạo hình, những câu chuyện về nguồn cội, truyền thống dựng nước và giữ nước được chuyển tải bằng ngôn ngữ điện ảnh sinh động, góp phần nuôi dưỡng tình yêu lịch sử, văn hóa dân tộc qua nhiều thế hệ.
Ở mảng phim truyện, Hà Nội hiện lên với nhiều lớp trầm tích lịch sử.
Đó là kinh thành Thăng Long trong Đêm hội Long Trì, Long Thành cầm giả ca, Thái sư Trần Thủ Độ; là Thủ đô kiên cường trong chiến tranh qua Em bé Hà Nội, Hà Nội - mùa đông 46, Hà Nội 12 ngày đêm; là những số phận, những câu chuyện đời thường đầy cảm xúc trong Hà Nội mùa chim làm tổ, Ngõ hẹp, Mùa ổi, Tâm hồn mẹ, Hoa nhài.
![]() |
| Cảnh phim Em bé Hà Nội của đạo diễn, NSND Hải Ninh |
Những tác phẩm này gắn với tên tuổi của nhiều Nghệ sĩ Nhân dân như Hải Ninh, Đặng Nhật Minh, Bùi Đình Hạc, Bạch Diệp, Đức Hoàn, Phạm Nhuệ Giang cùng các thế hệ diễn viên, quay phim và họa sĩ thiết kế mỹ thuật tài năng.
![]() |
| Cảnh phim Hà Nội 12 ngày đêm của đạo diễn, NSND Bùi Đình Hạc |
![]() |
| Cảnh phim Mùa ổi của đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh |
Đặc biệt, mảng phim tài liệu mang đến những tư liệu có giá trị trực tiếp về diện mạo và đời sống Thủ đô. Từ Phong cảnh Hà Nội (1959) đến Hà Nội trong mắt ai (1983) của NSND Trần Văn Thủy, mỗi tác phẩm không chỉ phản ánh một giai đoạn lịch sử mà còn thể hiện cách nhìn, tư duy nghệ thuật và trách nhiệm xã hội của người làm phim.
![]() |
| Hình ảnh Hà Nội trong phim "Hà Nội trong mắt ai" của đạo diễn, NSND Trần Văn Thùy |
Nếu phim truyện và hoạt hình giúp công chúng cảm nhận Hà Nội qua những hình tượng nghệ thuật thì phim tài liệu lại đưa người xem đến gần hơn với những hình ảnh chân thực của quá khứ.
Sự kết hợp ba loại hình điện ảnh tạo nên một hành trình khám phá giàu cảm xúc, nơi lịch sử, nghệ thuật và ký ức gặp nhau.
Những điểm mới trong cách tiếp cận công chúng
Không chỉ chú trọng nội dung tư liệu, Viện Phim Việt Nam còn dự kiến đưa vào triển lãm những hình thức thể hiện mới, phù hợp với xu hướng tổ chức các sự kiện văn hóa, điện ảnh hiện đại.
Trước hết là không gian nhận diện riêng của Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII, với các mô hình 3D, hệ thống pano, logo, poster và khẩu hiệu “Điện ảnh - Kết nối - Phát triển”.
Không gian này vừa tạo điểm nhấn trực quan vừa phục vụ nhu cầu tham quan, chụp ảnh lưu niệm của nghệ sĩ, các đoàn phim, khách quốc tế và công chúng.
Đáng chú ý, triển lãm còn dự kiến giới thiệu hình ảnh bộ nhận diện của Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội qua bảy kỳ tổ chức trước đó. Đây là nội dung giúp người xem nhìn lại hành trình phát triển của một sự kiện điện ảnh quốc tế được tổ chức tại Thủ đô, đồng thời thấy rõ những nỗ lực kết nối điện ảnh Việt Nam với thế giới.
![]() |
| Các triển lãm do Viện Phim Việt Nam tổ chức luôn thu hút đông đảo người xem. |
Một điểm mới khác là việc ứng dụng mã QR phục vụ thuyết minh và giới thiệu nội dung triển lãm. Theo kế hoạch, bộ phận kỹ thuật của Viện sẽ xây dựng hệ thống mã QR, kết hợp với các phương tiện trình chiếu, âm thanh, ánh sáng nhằm nâng cao hiệu quả truyền tải thông tin.
Việc ứng dụng công nghệ không chỉ tạo thuận lợi cho khách tham quan tiếp cận thông tin mà còn mở ra hướng khai thác mới đối với các tư liệu điện ảnh, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.
Bên cạnh đó, các nội dung giới thiệu và chú thích hình ảnh được chuẩn bị theo hướng song ngữ Việt - Anh, tạo điều kiện để bạn bè quốc tế tìm hiểu về điện ảnh Việt Nam cũng như lịch sử, văn hóa Hà Nội.
Những đổi mới này cho thấy triển lãm được xây dựng không chỉ để công chúng đến xem những hình ảnh tư liệu, mà còn hướng tới trải nghiệm, khám phá và kết nối với những câu chuyện phía sau mỗi tác phẩm điện ảnh.
Để di sản điện ảnh tiếp tục sống trong đời sống hôm nay
Giá trị của một kho lưu trữ không chỉ nằm ở số lượng tư liệu được gìn giữ mà còn ở khả năng đưa những tư liệu ấy trở lại với công chúng, phục vụ nghiên cứu, giáo dục và sáng tạo nghệ thuật.
Với Viện Phim Việt Nam, việc tổ chức các triển lãm từ nguồn tư liệu điện ảnh là một trong những cách thiết thực để phát huy vai trò của đơn vị lưu trữ di sản hình ảnh động của dân tộc.
Những khuôn hình về Hà Nội được ghi lại từ nhiều thập niên trước hôm nay có thể trở thành tư liệu quý để thế hệ trẻ hình dung về một Thủ đô đã đổi thay. Những hình ảnh về chiến tranh giúp người xem hiểu hơn những hy sinh, mất mát và tinh thần kiên cường của cha ông. Những câu chuyện đời thường trên màn ảnh lại lưu giữ nếp sống, không gian văn hóa và vẻ đẹp tâm hồn của người Hà Nội qua từng thời kỳ.
Đặc biệt, việc lựa chọn tôn vinh các Nghệ sĩ Nhân dân cũng mang ý nghĩa tri ân những người đã góp phần tạo dựng nên di sản ấy. Bởi đằng sau mỗi tác phẩm điện ảnh có sức sống lâu bền là tài năng, sự lao động sáng tạo và tâm huyết của nhiều thế hệ nghệ sĩ.
Triển lãm diễn ra trong khuôn khổ Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII, đồng thời gắn với ý nghĩa tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc nhân Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Đây là dịp để giới thiệu với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế những giá trị đặc sắc của điện ảnh Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô Hà Nội - thành phố ngàn năm văn hiến, giàu truyền thống và không ngừng đổi mới.
Từ công tác lựa chọn tư liệu, số hóa, thiết kế đến tổ chức không gian và ứng dụng công nghệ, sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Viện Phim Việt Nam thể hiện tinh thần trách nhiệm của những người đang gìn giữ ký ức dân tộc bằng hình ảnh động.
Quan trọng hơn, triển lãm góp phần khẳng định một thông điệp: Bảo tồn di sản điện ảnh không chỉ là giữ gìn những thước phim của quá khứ, mà còn là làm cho ký ức ấy tiếp tục hiện diện, được khám phá, được thấu hiểu và truyền lại cho các thế hệ mai sau.
Và chính trong hành trình đưa di sản từ kho lưu trữ đến với công chúng, Viện Phim Việt Nam đang tiếp tục thực hiện sứ mệnh gìn giữ ký ức dân tộc, đồng thời góp phần làm giàu đời sống văn hóa đương đại.

























Viện Phim Việt Nam chiếu miễn phí ba phim truyện về lịch sử, văn hóa và đời sống người Việt
Viện Phim Việt Nam đưa “Truyện cổ tích cho tuổi mười bảy” trở lại màn ảnh
Vì sao Viện Phim Việt Nam xây dựng Đề án sưu tầm, hồi hương phim Việt ở nước ngoài?
Ra mắt bản dịch “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của đạo diễn Ajdar Ibrahimov tại Viện Phim Việt Nam
Đoàn Viện Lưu trữ Phim Bangladesh hoàn thành xuất sắc chương trình thực tập, trao đổi kinh nghiệm tại Viện Phim Việt Nam
AI mở hướng mới cho phục chế và lưu trữ hình ảnh động tại Viện Phim Việt Nam
Cùng chuyên mục
Viện Phim Việt Nam đưa ký ức Thủ đô đến gần công chúng qua những thước phim di sản
Quảng Ngãi tôn vinh giá trị di sản trong Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc
Long Thành Cầm Giả Ca và hành trình kể chuyện văn hóa Việt bằng điện ảnh
Viện Phim Việt Nam chiếu miễn phí ba phim truyện về lịch sử, văn hóa và đời sống người Việt
Haniff 2026 khởi động hành trình tìm kiếm 30 tài năng – ngôi sao điện ảnh tương lai
Bảo tàng Gốm sứ Minh Long mở cửa đón công chúng trở lại với nhiều không gian mới